411 REFERENCE · Wikipedia
शेन्ज़ेन बाओआन अन्तर्राष्ट्रीय विमानक्षेत्र
Reference material by Wikipedia contributors. This retains its source identity and is not 411 news reporting.
शेन्ज़ेन बाओआन अन्तर्राष्ट्रीय विमानक्षेत्र 深圳宝安国际机场 Shenzhen Bao'an International Airport SZX ZGSZ सार्वजनिक शेन्ज़ेन एयरपोर्ट समूह शेन्ज़ेन बाओआन जिला, शेन्ज़ेन, गुआंगदोंग, चीन 1991 10 12 yes 13 4 22 38 22 N 113 48 39 E region:CN-GD_type:airport inline,title https://www.szairport.com/ China Guangdong#China SZX/ZGSZ गुआंगदोंग में विमानक्षेत्र की स्थिति yes 15/33 3,400 कंक्रीट 16L/34R 3,800 कंक्रीट 16R/34L 3,600 कंक्रीट 2025 यात्री 66,480,000 माल और डाक (टन) 2,050,000 विमान आवागमन 448,000 स्रोत: शेन्ज़ेन एयरपोर्ट समूहIntroduction of the Airport https://www.szairport.com/szairporten/jcjj/About_Airport.shtml Shenzhen Bao'an International Airport Shenzhen Airport Group 2 अगस्त 2026 en
शेन्ज़ेन बाओआन अन्तर्राष्ट्रीय विमानक्षेत्र (深圳宝安国际机场, पिनयिन: Shēnzhèn Bǎo'ān Guójì Jīchǎng) चीन के गुआंगदोंग प्रान्त के शेन्ज़ेन नगर को सेवा प्रदान करने वाला एक सार्वजनिक अन्तर्राष्ट्रीय विमानक्षेत्र है। इसका आईएटीए संकेत SZX और आईसीएओ संकेत ZGSZ है। विमानक्षेत्र बाओआन जिले में, पर्ल नदी के पूर्वी तट पर स्थित है और इसका संचालन शेन्ज़ेन एयरपोर्ट समूह द्वारा किया जाता है।
विमानक्षेत्र शेन्ज़ेन और गुआंगदोंग–हांगकांग–मकाऊ बृहत्तर खाड़ी क्षेत्र के यात्री तथा माल परिवहन केन्द्रों में से एक है। 2025 में इसने लगभग 6.648 करोड़ यात्रियों, 20.5 लाख टन माल और डाक तथा 4.48 लाख विमान आवागमनों को सम्भाला।zh:深圳机场三大指标创下历史新高 客货量再上新台阶 शेन्ज़ेन विमानक्षेत्र के यात्री, माल और विमान आवागमन ने नए रिकॉर्ड बनाए https://sz.people.com.cn/n2/2026/0110/c202846-41468788.html 人民网 深圳特区报 10 जनवरी 2026 2 अगस्त 2026 zh-CNअगस्त 2026 InternetArchiveBot
इतिहास
विमानक्षेत्र का निर्माण 1980 के दशक के अन्त में आरम्भ हुआ और 12 अक्टूबर 1991 को यह शेन्ज़ेन हुआंगतियान विमानक्षेत्र के नाम से यातायात के लिए खोला गया। मई 1993 में इसे अन्तर्राष्ट्रीय विमानक्षेत्र का दर्जा मिला। 1998 में इसका नाम बदलकर शेन्ज़ेन हुआंगतियान अन्तर्राष्ट्रीय विमानक्षेत्र किया गया और 18 सितम्बर 2001 को इसे वर्तमान नाम शेन्ज़ेन बाओआन अन्तर्राष्ट्रीय विमानक्षेत्र मिला।zh:深圳宝安国际机场的由来 शेन्ज़ेन बाओआन अन्तर्राष्ट्रीय विमानक्षेत्र के नाम की उत्पत्ति https://www.sz.gov.cn/szstory/202303/content/post_10458593.html 深圳政府在线 शेन्ज़ेन नगर जन सरकार 16 मार्च 2023 2 अगस्त 2026 zh-CN
यातायात बढ़ने के बाद विमानक्षेत्र का विस्तार किया गया। 2011 में 3,800 मीटर लम्बी दूसरी उड़ानपट्टी को परिचालन में लाया गया, जिसके बाद विमानक्षेत्र ने दो उड़ानपट्टियों के साथ संचालन आरम्भ किया।zh:深圳机场正式迈入双跑道运行时代 शेन्ज़ेन विमानक्षेत्र ने दो उड़ानपट्टियों के साथ संचालन आरम्भ किया https://www.caac.gov.cn/XWZX/DFDT/201107/t20110729_22955.html 中国民用航空局 चीन का नागरिक उड्डयन प्रशासन 29 जुलाई 2011 2 अगस्त 2026 zh-CN
नया टर्मिनल 3, जिसे इतालवी वास्तुकला कार्यालय स्टूडियो फुक्सास ने अभिकल्पित किया था, 28 नवम्बर 2013 को खोला गया। इसके खुलने के साथ पुराने ए, बी और डी टर्मिनलों से यात्री उड़ानों को नए टर्मिनल में स्थानान्तरित कर दिया गया। टर्मिनल का भवन क्षेत्रफल लगभग 4,51,000 वर्ग मीटर है।zh:深圳宝安国际机场 शेन्ज़ेन बाओआन अन्तर्राष्ट्रीय विमानक्षेत्र का परिचय https://jtys.sz.gov.cn/ydmh/jtcx/sjcx/jcgk/content/post_11996807.html 深圳市交通运输局 शेन्ज़ेन नगर परिवहन ब्यूरो 2 अगस्त 2026 zh-CNअगस्त 2026 InternetArchiveBot Pearson Clifford A. Shenzhen Bao'an International Airport Terminal 3 by Massimiliano and Doriana Fuksas https://www.architecturalrecord.com/articles/7973-shenzhen-baoan-international-airport-terminal-3-by-massimiliano-and-doriana-fuksas Architectural Record 16 जनवरी 2014 2 अगस्त 2026 en
टर्मिनल 3 के उत्तर में निर्मित उपग्रह प्रस्थान भवन 7 दिसम्बर 2021 को परिचालन में आया। लगभग 2,35,000 वर्ग मीटर क्षेत्रफल वाले इस भवन की अभिकल्पित वार्षिक क्षमता 2.2 करोड़ यात्री है। यह भूमिगत स्वचालित यात्री परिवहन प्रणाली द्वारा टर्मिनल 3 से जुड़ा है; यात्रियों की पंजीकरण, सुरक्षा जाँच और सामान प्राप्ति की प्रक्रियाएँ मुख्य टर्मिनल में ही की जाती हैं।zh:深圳机场卫星厅正式启用 शेन्ज़ेन विमानक्षेत्र का उपग्रह भवन परिचालन में आया https://www.caac.gov.cn/XWZX/DFDT/202112/t20211214_210515.html 中国民用航空局 चीन का नागरिक उड्डयन प्रशासन 14 दिसम्बर 2021 2 अगस्त 2026 zh-CN
तीसरी उड़ानपट्टी का निर्माण समुद्र से पुनः प्राप्त भूमि पर किया गया था। 3,600 मीटर लम्बी और 45 मीटर चौड़ी यह उड़ानपट्टी 29 नवम्बर 2025 को परिचालन में आई। इसे 4F उड़ानक्षेत्र मानक के अनुसार बनाया गया है और यह बड़े चौड़े धड़ वाले विमानों को सम्भाल सकती है। इसके आरम्भ होने के बाद शेन्ज़ेन विमानक्षेत्र तीन उड़ानपट्टियों वाला विमानक्षेत्र बन गया।zh:深圳机场正式迈入“三跑道时代” शेन्ज़ेन विमानक्षेत्र ने तीन उड़ानपट्टियों के साथ संचालन आरम्भ किया https://www.sz.gov.cn/cn/xxgk/bmtx/content/post_12527460.html 深圳政府在线 शेन्ज़ेन नगर जन सरकार 2 दिसम्बर 2025 2 अगस्त 2026 zh-CN
सुविधाएँ
विमानक्षेत्र के वर्तमान यात्री परिसर में मुख्य रूप से टर्मिनल 3 और उससे जुड़ा उपग्रह भवन सम्मिलित हैं। टर्मिनल 3 में घरेलू और अन्तर्राष्ट्रीय प्रस्थान तथा आगमन की सुविधाएँ हैं। उपग्रह भवन का उपयोग प्रतीक्षा, विमान में चढ़ने, उतरने और उड़ानों के बीच स्थानान्तरण के लिए किया जाता है। दोनों भवनों के बीच स्वचालित यात्री रेलगाड़ियाँ चलती हैं।
विमानक्षेत्र में तीन कंक्रीट उड़ानपट्टियाँ हैं। 15/33 उड़ानपट्टी की लम्बाई 3,400 मीटर, 16L/34R की लम्बाई 3,800 मीटर और 16R/34L की लम्बाई 3,600 मीटर है। पहली उड़ानपट्टी 1991 से, दूसरी 2011 से और तीसरी 2025 से परिचालन में है।zh:深圳机场T3航站楼启用初期周边道路交通组织方案研究 शेन्ज़ेन विमानक्षेत्र टर्मिनल 3 के आसपास परिवहन व्यवस्था का अध्ययन https://jtys.sz.gov.cn/gkmlpt/content/5/5564/post_5564091.html 深圳市交通运输局 शेन्ज़ेन नगर परिवहन ब्यूरो 2 अगस्त 2026 zh-CNअगस्त 2026 InternetArchiveBot
विमानक्षेत्र के पूर्वी और दक्षिणी भागों में मालवाहक परिसर हैं। विस्तार योजना के अन्तर्गत नया उत्तरी मालवाहक क्षेत्र तथा अतिरिक्त यात्री टर्मिनल बनाए जा रहे हैं। विमानक्षेत्र की दीर्घकालीन आधारभूत संरचना योजना में तीन उड़ानपट्टियाँ, तीन यात्री टर्मिनल क्षेत्र, तीन मालवाहक क्षेत्र और एक उपग्रह भवन सम्मिलित हैं।zh:开工!深圳机场将再添一座航站楼 शेन्ज़ेन विमानक्षेत्र के नए टर्मिनल का निर्माण आरम्भ https://www.sz.gov.cn/cn/xxgk/zfxxgj/bmdt/content/post_12351490.html 深圳政府在线 शेन्ज़ेन नगर जन सरकार 26 अगस्त 2025 2 अगस्त 2026 zh-CN
स्थल परिवहन
शेन्ज़ेन मेट्रो की लाइन 11 का विमानक्षेत्र स्टेशन टर्मिनल 3 के भू-परिवहन केन्द्र में स्थित है। यह लाइन विमानक्षेत्र को बाओआन, नानशान और फ़ुतियान सहित शेन्ज़ेन के प्रमुख शहरी क्षेत्रों से जोड़ती है।zh:地铁 शेन्ज़ेन विमानक्षेत्र मेट्रो परिवहन https://www.szairport.com/szairport/lwszsq/tiaoz.shtml 深圳宝安国际机场 शेन्ज़ेन एयरपोर्ट समूह 2 अगस्त 2026 zh-CN
भूमिगत शेन्ज़ेन विमानक्षेत्र रेलवे स्टेशन सुईशेन अन्तरनगरीय रेलवे का एक स्टेशन है। यह 15 दिसम्बर 2019 को खोला गया और टर्मिनल 3 तथा मेट्रो लाइन 11 से सीधे जुड़ा हुआ है। अन्तरनगरीय रेल सेवा विमानक्षेत्र को डोंगगुआन और गुआंगझोउ की दिशा में स्थित नगरों से जोड़ती है।zh:深圳机场站 शेन्ज़ेन विमानक्षेत्र रेलवे स्टेशन https://jtys.sz.gov.cn/jtzx/wycx/hccx/hczfb/content/post_9979890.html 深圳市交通运输局 शेन्ज़ेन नगर परिवहन ब्यूरो 12 जुलाई 2022 2 अगस्त 2026 zh-CN 24 अप्रैल 2025 https://web.archive.org/web/20250424045854/http://jtys.sz.gov.cn/jtzx/wycx/hccx/hczfb/content/post_9979890.html dead
भू-परिवहन केन्द्र से नगर बसें, विमानक्षेत्र एक्सप्रेस बसें, लम्बी दूरी की बसें, टैक्सियाँ और निजी वाहन सेवाएँ भी उपलब्ध हैं। निकट स्थित शेन्ज़ेन विमानक्षेत्र यात्री बन्दरगाह विमानक्षेत्र को पर्ल नदी डेल्टा के कुछ तटीय गन्तव्यों से नौका सेवाओं द्वारा जोड़ता है।zh:服务承诺 शेन्ज़ेन विमानक्षेत्र की परिवहन और यात्री सेवाएँ https://www.szairport.com/szairport/fwcn/fwcn.shtml 深圳宝安国际机场 शेन्ज़ेन एयरपोर्ट समूह 2 अगस्त 2026 zh-CN
सन्दर्भ
Shenzhen Bao'an International Airport
श्रेणी:गुआंगदोंग