411 REFERENCE · Wikipedia
आत्मनिर्भर
Reference material by Wikipedia contributors. This retains its source identity and is not 411 news reporting.
आत्मनिर्भर हिंदी भाषा का एक प्रचलित शब्द है, जो “आत्म” तथा “निर्भर” के संयोग से निर्मित हुआ है। “आत्म” का तात्पर्य स्वयं से तथा “निर्भर” का आशय किसी अन्य के आश्रय पर स्थित होना है। अतः आत्मनिर्भरता उस स्थिति को अभिव्यक्त करती है, जिसमें व्यक्ति अपनी आवश्यकताओं, उत्तरदायित्वों एवं जीवनगत निर्णयों के निर्वहन हेतु अपनी क्षमता, कौशल, परिश्रम एवं संसाधनों पर आश्रित रहता है तथा बाह्य सहायता पर अपनी निर्भरता को यथासंभव सीमित करता है।
अर्थ
आत्मनिर्भरता का सामान्य अर्थ अपने कार्यों और आवश्यकताओं की पूर्ति के लिए स्वयं की क्षमता एवं साधनों का उपयोग करना है। यह अवधारणा व्यक्तिगत, सामाजिक, आर्थिक तथा संस्थागत स्तर पर प्रयुक्त होती है।
संबंधित शब्द
आत्मनिर्भरता
आत्मविश्वास
स्वतंत्रता
श्रेणी:हिन्दी शब्द
श्रेणी:हिन्दी भाषा
श्रेणी:शब्दावली
श्रेणी:स्वावलंबन