411 REFERENCE · Wikipedia
चन्द्रशेखर
Reference material by Wikipedia contributors. This retains its source identity and is not 411 news reporting.
क्रान्तिकारी के लिए चन्द्रशेखर आज़ाद देखें.
भारत के आठवे प्रधानमंत्री चन्द्रशेखर Chandra Shekhar Singh 2010 stamp of India.jpg [17 अप्रैल]] 1927 इब्राहिमपट्टी, बलिया, उत्तर प्रदेश ८ जुलाई २००७ समाजवादी जनता पार्टी (राष्ट्रीय) १० नवंबर १९९० २१ जून १९९१ विश्वनाथ प्रताप सिंह पी. वी. नरसिंह राव Devi Lal द्विजा देवी http://www.bhaskar.com/article/UT-DEL-NEW-birth-anniversary-of-ex-prime-minister-chandrashekhar-4307097-PHO.html?seq=2 इंदिरा गांधी के घर के सामने पत्नी सुनाती रही 'अपशब्द' और पति बन गए PM दैनिक भास्कर 1 जुलाई 2013 1 जुलाई 2013 हिन्दू भारतीय Chandrashekhar-Prime-Minister.jpg
चन्द्रशेखर सिंह (जन्म १७ अप्रैल, १९२७ - मृत्यु 8 जुलाई, २००७) भारत के आठवें प्रधानमन्त्री थे।
प्ररम्भिक जीवन
उनका जन्म १९२७ में पूर्वी उत्तरप्रदेश के बलिया जिले के इब्राहिमपट्टी का एक कृषक परिवार में हुआ था। इनकी स्कूली शिक्षा भीमपुरा के राम करन इण्टर कॉलेज में हुई। उन्होंने एम ए डिग्री इलाहाबाद विश्वविद्यालय से किया। उन्हें विद्यार्थी राजनीति में एक "फायरब्रान्ड" के नाम से जाना जाता था। विद्यार्थी जीवन के पश्चात वह समाजवादी राजनीति में सक्रिय हुए।http://www.hindu.com/thehindu/holnus/000200707081001.htm द हिन्दू, "Former Prime Minister Chandra Shekhar dies" July 8 2007 8 जुलाई 2007 30 सितंबर 2007 https://web.archive.org/web/20070930220910/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/000200707081001.htm dead
राजनैतिक जीवन
करियर की शुरुआत
1962 से 1977 तक वह भारत के ऊपरी सदन राज्य सभा के सदस्य थे। उन्होंने १९८४ में भारत की पदयात्रा की, जिससे उन्होंने भारत को अच्छी तरह से समझने की कोशिश की। इस पदयात्रा से इन्दिरा गांधी को थोड़ी घबराहट हुई। सन 1977 मे जब जनता पार्टी की सरकार बनी तो उन्होने मंत्री पद न लेकर जनता पार्टी के राष्ट्रीय अध्यक्ष का पद लिया था। सन 1977 मे ही वो बलिया जिले से पहली बार लोकसभा के सांसद बने।
भारत यात्रा (1983)
देश को बेहतर तरीके से जानने के लिए, चंद्रशेखर 1983 में कन्याकुमारी से नई दिल्ली तक एक राष्ट्रव्यापी पदयात्रा पर गए,https://www.pmindia.gov.in/hi/former_pm/%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80-%E0%A4%9A%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0-%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%96%E0%A4%B0/ श्री चन्द्र शेखर जिसके बारे में उन्होंने दावा किया कि इससे प्रधानमंत्री इंदिरा गांधी को घबराहट हुई।https://www.thelallantop.com/news/post/what-will-be-the-result-of-rahul-gandhi-bharat-jodo-yatra-comparison-with-chandra-shekhar-1983-bharat-yatra पदयात्रा के बाद चंद्रशेखर को सभी मान रहे थे अगला PM लेकिन इस घटना ने सबकुछ बदल दिया} उन्हें "यंग तुर्क" कहा जाता था।https://navbharattimes.indiatimes.com/state/tamil-nadu/chennai/bharat-jodo-yatra-rahul-gandhi-former-prime-minister-chandrashekhar-full-story/articleshow/94033312.cms जब बागी बलिया के 'युवा तुर्क' ने निकाली थी भारत यात्रा, आज से राहुल गांधी 150 दिन के मिशन पर उन्होंने लगभग 4,260 किमी और लगभग छह महीने की यात्रा की।https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/photos-by-tumari-man-on-display-at-pms-museum-in-new-delhi/article65373284.ece Photos by Tumari man on display at PMs’ Museum in New Delhihttps://frontline.thehindu.com/other/obituary/article30192288.ece A rebel's journey चंद्रशेखर ने अपनी भारत यात्रा 6 जनवरी 1983 को कन्याकुमारी से शुरू की थी - उसी दिन जब उनकी पार्टी, जनता पार्टी कर्नाटक में सत्ता में आई थी।https://hindi.thequint.com/news/politics/congress-rahul-gandhi-bharat-jodo-yatra-chandra-shekhar-bharat-yatra-indira-gandhi-morarji-desai-vp-singh राहुल गांधी से पहले Bharat Yatra करने वाले चंद्रशेखर की कहानी SIYASAT उन्होंने 25 जून, 1983 - आपातकाल की घोषणा की आठवीं वर्षगांठ और वह दिन भी जब भारत ने 1983 क्रिकेट विश्व कप जीता था- पर नई दिल्ली के राजघाट में अपने शानदार भारत यात्रा को समाप्त किया।https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19830715-janata-party-president-chandra-shekhar-completes-his-4000-km-bharat-yatra-770814-2013-07-18 Janata Party President Chandra Shekhar completes his 4,000 km Bharat Yatra
चंद्रशेखर ने देश के विभिन्न हिस्सों में भारत यात्रा केंद्रों की स्थापना की और ग्रामीण विकास पर ध्यान केंद्रित करने के लिए हरियाणा के गुड़गांव के भोंडसी गांव में भारत यात्रा ट्रस्ट की स्थापना की।https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19910630-bharat-yatra-trust-prime-minister-chandra-shekhar-expands-his-real-estate-empire-814477-1991-06-29 Bharat Yatra Trust: Prime Minister Chandra Shekhar expands his real estate empirehttps://www.hindustantimes.com/india/remembering-chandrashekhar-soldier-of-the-socialist-cause/story-WESCEuZiAssecZ3cfv492O.html Remembering Chandrashekhar: soldier of the socialist cause "भारत यात्रा केंद्र" "भोंडसी आश्रम" चंद्रशेखर द्वारा 1983 में 600 एकड़ पंचायत भूमि पर स्थापित किया गया था,https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19910115-bhondsi-ashram-ecologists-foreigners-bonfires-make-for-high-farce-813902-1991-01-14 Bhondsi Ashram: Ecologists, foreigners, bonfires make for high farce जहां धर्मगुरु चंद्रस्वामी और धर्मगुरु के सहयोगी अदनान खशोगी (एक सऊदी अरब के अरबपति अंतरराष्ट्रीय हथियार डीलर विभिन्न घोटालों में उलझे हुए) का उपयोग करते हैं, उनसे मिलने के लिए।https://openthemagazine.com/features/dispatch/%EF%BB%BFbhondsi-ruins-of-a-legacy/ Bhondsi: Ruins of a Legacy 2002 से पहले, तत्कालीन मुख्यमंत्री ओम प्रकाश चौटाला (1989-91 और 1999-2004 में कार्यालय में) के निर्देश पर आश्रम की कुछ सरकारी जमीन हरियाणा सरकार द्वारा वापस ले ली गई थी।2003, "Outlook.", Volume 43, Issues 47-51, p. 102."Name ashram after former PM Chandra Shekhar: Harsh Vardhan., द टाइम्स ऑफ़ इण्डिया, 17 June 2017. 2002 में, भारत के सर्वोच्च न्यायालय ने कुछ भूमि को छोड़कर, अधिकांश भूमि भोंडसी ग्राम पंचायत को लौटा दी।https://frontline.thehindu.com/other/article30251501.ece The Bhondsi project
जनता पार्टी में
उन्होंने पहले के नेता विश्वनाथ प्रताप सिंह के राजीनामा के बाद जनता दल से कुछ नेता लेकर समाजवादी जनता पार्टी की स्थापना की। उनकी सरकार को भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस ने चुनाव ना करने के लिए समर्थन करने के बाद उनकी छोटे बहुमत की सरकार बन गयी। उन का कांग्रेस से सम्बन्ध बाद मे कांग्रेस ने उनको नेता राजीव गांधी का सुराकी करने के आरोप के कारण से बदल गया। कांग्रेस ने उनके सरकार को सहयोग नकारने के बाद उन्होंने ६० सांसद के समर्थन के साथ इस्तीफा घोषणा कर दी।
प्रधान मन्त्री के पद में ७ महीने तक रहे चन्द्रशेखर मार्च ६, १९९१ में राजीनामा किया। उन्होंने लेकिन राष्ट्रीय चुनाव तक प्रधानमन्त्री का पद संभाला। चन्द्रशेखर उनके संसदीय वार्तालाप के लिए बहुत चर्चित थे। उन्हें १९९५ में आउटस्टैण्डिंग पार्लिमेन्टेरियन अवार्ड भी मिला था।
चन्द्र शेखर भारत के निचले सदन लोक सभा के सदस्य थे। उन्होंने यहाँ समाजवादी जनता पार्टी (राष्ट्रीय) का नेतृत्व किया था। १९७७ से उन्होंने लोक सभा की निर्वाचन ८ बार उत्तर प्रदेश के बलिया क्षेत्र से जीता था। सन १९८४ मे इन्दिरा गांधी की हत्या से उपजे आक्रोश के कारण एक बार चुनाव हारे थे।
शेखरजी को मल्टिपल मायलोमा, एक प्रकार का प्लाज्मा कोष कैंसर हुआ था। ३ मई, २००७ को उनको इस रोग के इलाज हेतु गंभीर अवस्था में अस्पताल में भर्ती किया गया। उनकी अवस्था बिगड़ती गयी और आखिर में जुलाई ८ में नई दिल्ली में अस्पताल में उनका देहावसान हो गया। http://www.andhranews.net/India/2007/July/8-Former-Prime-Minister-7286.asp Former Prime Minister Chandra Shekhar passes away AndhraNews.net https://web.archive.org/web/20070929111243/http://www.andhranews.net/India/2007/July/8-Former-Prime-Minister-7286.asp 29 सितंबर 2007 8 जुलाई 2007 dead
इन्हें भी देखें
भारत के प्रधानमंत्री
प्रधानमंत्री संग्रहालय
सन्दर्भ
2
विश्वनाथ प्रताप सिंह भारत के प्रधानमन्त्री१९९०—१९९१ पी. वी. नरसिंह राव
बाहरी कड़ियाँ
आधिकारिक वेबस्थल https://web.archive.org/web/20071006081207/http://164.100.24.208/ls/lsmember/homepage.asp?mpsno=72 6 अक्तूबर 2007 भारतीय संसद से
सर्वश्रेष्ठ सांसद चन्द्रशेखर
चन्द्र शेखर सिकिस्त https://web.archive.org/web/20070706071552/http://www.tribuneindia.com/2007/20070504/main6.htm 6 जुलाई 2007 द ट्रिब्युन से
भारत के प्रधानमंत्रियो का आधिकारिक जालस्थल (अंग्रेजी मे)
श्रेणी:भारत के प्रधानमंत्री
श्रेणी:1927 में जन्मे लोग
श्रेणी:२००७ में निधन
श्रेणी:इलाहाबाद विश्वविद्यालय के पूर्व छात्र
श्रेणी:बलिया के लोग
श्रेणी:६ठी लोक सभा के सदस्य
श्रेणी:७वीं लोक सभा के सदस्य
श्रेणी:९वीं लोक सभा के सदस्य
श्रेणी:१०वीं लोक सभा के सदस्य
श्रेणी:११वीं लोक सभा के सदस्य
श्रेणी:१२वीं लोक सभा के सदस्य
श्रेणी:१३वीं लोक सभा के सदस्य
श्रेणी:१४वीं लोक सभा के सदस्य
श्रेणी:उत्तर प्रदेश के लोकसभा सदस्य
श्रेणी:भारत के रक्षा मंत्री
श्रेणी:भारत के गृह मंत्री
श्रेणी:उत्तर प्रदेश के राज्यसभा सदस्य