Skip to main content

  | मौसम…

411 समाचार
Public archive edition · Attributed source reporting with original dates · AI drafts are excluded

411 REFERENCE · Wikipedia

भारत के राजनीतिक दलों की सूची

Reference material by Wikipedia contributors. This retains its source identity and is not 411 news reporting.

भारत का केन्द्रीय मंत्रिमण्डल भारत के संविधान के अनुसार भारत में संघीय व्यवस्था है जिस में नयी दिल्ली में केन्द्र सरकार तथा विभिन्न राज्यों व केन्द्र शासित राज्यों के लिए राज्य सरकार है। इसीलिए, भारत में राष्ट्रीय व राज्य (क्षेत्रीय), राजनीतिक दलों का वर्गीकरण उनके क्षेत्र में उनके प्रभाव के अनुसार किया जाता है। भारत में मान्यता प्राप्त राजनीतिक पार्टियों की भारत सरकार सूची निम्न है: भारत में बहुदलीय प्रणाली बहु-दलीय पार्टी व्यवस्था है जिसमें छोटे क्षेत्रीय दल अधिक प्रबल हैं। राष्ट्रीय पार्टियां वे हैं जो चार या अधिक राज्यों में मान्यता प्राप्त हैं। उन्हें यह अधिकार भारत के चुनाव आयोग द्वारा दिया जाता है, जो विभिन्न राज्यों में समय समय पर चुनाव परिणामों की समीक्षा करता है। इस मान्यता की सहायता से राजनीतिक दल कुछ पहचानों पर अपनी स्थिति की अगली समीक्षा तक विशिष्ट स्वामित्व का दावा कर सकते हैं जैसे की पार्टी चिह्न। राष्ट्रीय दल भारत में किसी भी राजनैतिक दल को राष्ट्रीय दल की मान्यता भारत निर्वाचन आयोग द्वारा चुनाव प्रतीक (आरक्षण एवं आवंटन) अधिनियम, 1968 के पैराग्राफ ६ख के अनुसार प्रदान की जाती है जो कि निम्नलिखित है: 6B. राष्ट्रीय दल के रूप में मान्यता प्राप्त करने हेतु शर्तें - एक राजनैतिक दल राष्ट्रीय दल के रूप में मान्यता प्राप्त करने का पात्र होगा यदि, और केवल यदि, निम्न में से कोई भी शर्त पूरी होती है - कोई पंजीकृत दल तीन विभिन्न राज्यों में लोक सभा की कुल सीटों की कम से कम २% सीटें हासिल की हों। कोई दल ४ अलग अलग राज्यों में लोक सभा या विधान सभा चुनाव में कम से कम ६% मत पाये हों और लोक सभा में कम से कम ४ सीटें हासिल की हों। किसी भी दल को कम से कम चार या उससे अधिक राज्यों में राज्यीय दल की मान्यता प्राप्त हो। सूची १५ मई २०२३ को भारत निर्वाचन आयोग द्वारा जारी अधिसूचना के अनुसार देश में निम्नलिखित ६ राजनैतिक दल राष्ट्रीय मान्यता प्राप्त हैं:भारत के राष्ट्रीय मान्यताप्राप्त दलों की सूची राष्ट्रीय दलध्वज स्थापना वर्षसंस्थापकराष्ट्रीय अध्यक्षचुनाव चिह्नपार्टी मुख्यालयआम आदमी पार्टी100px २०१२अरविंद केजरीवालअरविंद केजरीवाल100px २०६, राउज एवेन्यू, डी.डी.यू. मार्ग, नई दिल्ली- ११०००२ भारतीय जनता पार्टी १९८०अटल बिहारी वाजपेयी लाल कृष्ण आडवाणीजगत प्रकाश नड्डा50px६-अ, दीनदयाल उपाध्याय मार्ग, नई दिल्ली- ११०००२भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस100px१८८५ए ओ ह्यूम दादा भाई नौरोजी दिनशा वाचामल्लिकार्जुन खड़गे100px २४, अकबर रोड, नई दिल्ली- ११००११ बहुजन समाज पार्टी100px १९८४कांशीराममायावती100px|center|Elephant ४, गुरुद्वारा रकाबगंज रोड, नई दिल्ली- ११०००१भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)100px१९६४ई.एम.एस. नम्बूदरीपाद ज्योति बसु हरकिशन सिंह सुरजीतसीताराम येचुरी100px २७-२९, ए.के.गोपालन भवन, भाई वीर सिंह मार्ग, नई दिल्ली- ११०००१ नेशनल पीपल्स पार्टी 100px २०१३ पी॰ ए॰ संगमा कॉनराड संगमा100px प्लॉट नं.९०-ए, लाचाउमिरी जिला, पूर्वी खासी हिल्स, शिलांग- ७९३००१ भूतपूर्व राष्ट्रीय पार्टियां {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! colspan=2 rowspan=2| पार्टी का नाम ! colspan=2| राष्ट्रीय मान्यता ! rowspan=2| संदर्भ |- ! प्राप्ति ! समाप्ति |- | style="background-color:Communist Party of India"| | भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी | १९५० | २०२३ |<ref>CPI से क्यों छिना राष्ट्रीय पार्टी का दर्जा? लाइव हिन्दुस्तान 10 अप्रैल 2023</ref> |- | style="background-color:Nationalist Congress Party"| | राष्ट्रवादी कांग्रेस पार्टी | २००४ | २०२३ | चुनाव आयोग ने AAP को दिया राष्ट्रीय पार्टी का दर्जा, शरद पवार की NCP और ममता बनर्जी की TMC ने गंवाया ABP Live 10 अप्रैल 2023</ref> |- | style="background-color:All India Trinamool Congress"| | सर्वभारतीय तृणमूल कांग्रेस | २०१६ | २०२३ | https://www.prabhatkhabar.com/national/election-commission-of-india-recognises-aam-aadmi-party-as-a-national-party-ncp-cpi-and-tmc-withdraws-avd चुनाव आयोग से NCP, CPIM और TMC को झटका, राष्ट्रीय पार्टी का दर्जा ख़तम हुआ। Prabhat Khabar hi 2024-06-25 |- | style="background-color:Rashtriya Janata Dal"| | राष्ट्रीय जनता दल | २००८ | २०१० | <ref>राष्ट्रीय पार्टी के रूप आरजेडी की मान्यता समाप्त aajtak.in 10 जुलाई 2010 |- |} राज्यीय दल वे दल जिनके पास एक राज्य में पर्याप्त वोट या सीटें हों, उन्हें चुनाव आयोग द्वारा राज्य पार्टी के रूप में अधिकृत किया जा सकता है। संबंधित राज्य में राज्य दल के रूप में मान्यता मिलने से दल को एक विशेष चुनाव चिन्ह आरक्षित करने का विकल्प मिल सकता है। एक पार्टी को एक या अधिक राज्यों में मान्यता प्राप्त हो सकती है। चार राज्यों में मान्यता प्राप्त पार्टी को स्वतः ही एक राष्ट्रीय पार्टी के रूप में मान्यता प्राप्त हो जाती है। भारत में किसी भी राजनैतिक दल को राज्यीय दल की मान्यता चुनाव प्रतीक (आरक्षण एवं आवंटन) अधिनियम, 1968 के पैराग्राफ ६क के अनुसार प्रदान की जाती है जो कि निम्नलिखित है: 6A. राज्यीय दल के रूप में मान्यता प्राप्त करने हेतु शर्तें - एक राजनैतिक दल किसी राज्य में राज्यीय दल के रूप में मान्यता प्राप्त करने का पात्र होगा यदि, और केवल यदि, निम्न में से कोई भी शर्त पूरी होती है - (i) राज्य के पिछले विधानसभा चुनावों में, दल के द्वारा खड़े किए गए प्रत्याशियों ने राज्य में पड़े कुल वैध मतों का कम से कम ६% मत प्राप्त किये हों; और, साथ ही, उन चुनावों में उस राज्य की विधानसभा में दल के कम से कम दो प्रत्याशी विधायक चुने गए हों; अथवा (ii) पिछले लोकसभा चुनावों में उस राज्य से, दल के द्वारा खड़े किए गए प्रत्याशियों ने राज्य में पड़े कुल वैध मतों का कम से कम ६% मत प्राप्त किये हों; और, साथ ही, उन चुनावों में उस राज्य से लोकसभा में दल का कम से कम एक प्रत्याशी सांसद चुना गया हो; अथवा (iii) राज्य के पिछले विधानसभा चुनावों में, दल ने विधानसभा सीटों की कुल संख्या का कम से कम ३% सीटें, अथवा कम से कम ३ सीटें (जो भी अधिक हो) जीती हों; अथवा (iv) पिछले लोकसभा चुनावों में उस राज्य से, प्रत्येक २५ सीटों पर दल का कम से कम एक सदस्य चुना गया हो; अथवा (v) राज्य में हुए पिछले लोकसभा अथवा विधानसभा चुनावों में, दल के द्वारा खड़े किए गए प्रत्याशियों ने राज्य में पड़े कुल वैध मतों का कम से कम ८% मत प्राप्त किये हों। भारत निर्वाचन आयोग की अधिसूचना दिनांक १५ मई २०२३ के अनुसार देश के २६ राज्यों/केन्द्र शासित प्रदेशों में कुल ५८ दलों को राज्य पार्टी का दर्जा प्राप्त है। इनमें सर्वाधिक ५-५ दल बिहार, केरल व मेघालय राज्यों में हैं। इसके अलावा असम, महाराष्ट्र, नागालैण्ड, तमिलनाडु व तेलंगाना राज्यों में ४-४ दल; अरुणाचल प्रदेश, जम्मू कश्मीर, झारखण्ड, मणिपुर, त्रिपुरा व पुदुचेरी में ३-३ दल; उत्तरप्रदेश, पश्चिम बंगाल, आंध्रप्रदेश, हरियाणा, गोवा, मिज़ोरम व सिक्किम राज्यों में २-२ दल तथा कर्नाटक, राजस्थान, उड़ीसा, पंजाब व छत्तीसगढ़ राज्यों में १-१ दल राज्य पार्टी के रूप में मान्यता प्राप्त हैं। देश के चार राज्यों मध्यप्रदेश, गुजरात, हिमाचल प्रदेश, उत्तराखण्ड व केन्द्र शासित प्रदेश दिल्ली में कोई भी दल राज्य पार्टी के रूप में मान्यता प्राप्त नहीं है। सूची १५ मई २०२३ को भारत निर्वाचन आयोग द्वारा जारी अधिसूचना के अनुसार देश में राज्यीय दल की मान्यता प्राप्त पार्टियों की सूची इस प्रकार है- भारत में मान्यताप्राप्त राज्यीय दलों की सूची कुंजी #faecc8 * – आयोग के दिनांक 02.10.2021 के अंतरिम आदेश के तहत नाम और चिह्न को फ्रीज किया गया #faecc8 # – भारत के माननीय सर्वोच्च न्यायालय के लंबित अंतिम आदेश {| class="wikitable sortable" style="text-align: center" |- ! Colspan=2|दल नाम ! स्थापना वर्ष ! Class="unsortable"| संस्थापक ! Class="unsortable"| दल प्रमुख ! चुनाव चिह्न ! राज्य/के.शा.प्र. ! Class="unsortable"| पार्टी मुख्यालय |- ! style="background-color:All India Trinamool Congress"| |सर्वभारतीय तृणमूल कांग्रेस |१९९८ |ममता बनर्जी |ममता बनर्जी |100px | पश्चिम बंगाल, त्रिपुरा, मेघालय | ३०-बी, हरीश चटर्जी स्ट्रीट, कोलकाता- ७०००२६ (प.बं.) |- !style="background-color:green"| |जनता दल (यूनाइटेड) |२००३ | शरद यादव नीतीश कुमार |राजीव रंजन सिंह |150px |बिहार, अरुणाचल प्रदेश, मणिपुर | ७- जंतर मंतर रोड, नई दिल्ली- ११०००१ |- ! style="background-color:Janata Dal (Secular)"| |जनता दल (सेक्युलर) |१९९९ |एच.डी.देवेगौड़ा |एच.डी.देवेगौड़ा |100px |कर्नाटक, केरल, अरुणाचल प्रदेश | ५- सफदरजंग लेन, नई दिल्ली- ११०००३ |- ! style="background-color:Communist Party of India"| |भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी |१९२५ |मानवेन्द्र नाथ राय |डी. राजा |100px |केरल, तमिलनाडु, मणिपुर | अजय भवन, कोटला मार्ग, नई दिल्ली- ११०००२ |- ! style="background-color:red"| |समाजवादी पार्टी |१९९३ |मुलायम सिंह यादव |अखिलेश यादव |100px |उत्तर प्रदेश | १८- कॉपरनिकस लेन, नई दिल्ली- ११०००१ |- ! style="background-color:Rashtriya Janata Dal"| |राष्ट्रीय जनता दल |१९९७ |लालू प्रसाद यादव |लालू प्रसाद यादव |100px |बिहार, झारखण्ड | १३, वी.पी. हाउस, रफी मार्ग, नई दिल्ली- ११०००१ |- ! style="background-color:Nationalist Congress Party"| | राष्ट्रवादी कांग्रेस पार्टी | १९९९ |align="left"| शरद पवार पी॰ ए॰ संगमा तारिक अनवर | शरद पवार | 100px | महाराष्ट्र, नागालैण्ड | बंगला नं.१, रविशंकर शुक्ल लेन, फ़िरोजशाह रोड, नई दिल्ली- ११०००१ |- ! style="background-color:Dravida Munnetra Kazhagam"| |द्रविड़ मुन्नेत्र कड़गम |१९४९ |सी॰एन॰ अन्नादुरै |एम॰ के॰ स्टालिन |100px |तमिलनाडु, पुदुचेरी | 'अन्ना अरिवालयम' २६८-२६९, अन्ना सलाई, तेनामपेट, चेन्नई- ६०००१८ |- !style="background-color:green"| |अखिल भारतीय अन्ना द्रविड़ मुनेत्र कझगम |१९७२ |मारुदुर गोपालन रामचन्द्रन |ई.के.पलानीस्वामी,ओ पनीरसेल्वम |100px |तमिलनाडु, पुदुचेरी | २७५, अव्वाई षणमुगम सलाई, रोयापेट्टा, चेन्नई- ६०००१४ |- !style="background-color:Indian National Congress"| |युवजन श्रमिक रायथु कांग्रेस पार्टी |२०११ |वाई एस जगनमोहन रेड्डी |वाई एस जगनमोहन रेड्डी |100px |आंध्र प्रदेश, तेलंगाना | मकान नं. ८-२-२६९/एस/९८, सागर सोसायटी, बंजारा हिल्स, हैदराबाद- ५०००३४ (तेलंगाना) |- ! style="background-color:yellow"| |तेलुगु देशम पार्टी |१९८२ |नन्दमूरि तारक रामाराव |नारा चंद्रबाबू नायडू |100px |आंध्र प्रदेश, तेलंगाना | एन.टी.आर. भवन, बंजारा हिल्स, हैदराबाद- ५०००३३ (तेलंगाना) |- !style="background-color:pink"| |भारत राष्ट्र समिति |२००१ |के.चंद्रशेखर राव |के.चंद्रशेखर राव | |तेलंगाना | रोड नं.१४, बंजारा हिल्स, हैदराबाद- ५०००३४ (तेलंगाना) |- !style="background-color:darkgreen"| |ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन |१९५७ |अब्दुल वहाद ओवैसी |असदुद्दीन ओवैसी |100px |तेलंगाना | दारुस्सलाम बोर्ड, हैदराबाद- ५००००१ (तेलंगाना) |- ! |अपना दल (सोनेलाल) |२०१६ |जवाहर लाल पटेल |अनुप्रिया पटेल | |उत्तर प्रदेश | ग्राम- अतरामपुर नवाबगंज, प्रयागराज- २२९४१२ (उ.प्र.) |- ! style="background-color:All India Forward Bloc"| |ऑल इंडिया फॉरवर्ड ब्लॉक |१९३९ |सुभाष चंद्र बोस |देवव्रत विश्वास |100px |पश्चिम बंगाल | नेताजी भवन, T-२२३५/२, अशोक नगर, फ़ैज रोड, करोलबाग, नई दिल्ली- ११०००५ |- ! style="background-color: yellow"| |राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पार्टी |२०१८ |हनुमान बेनीवाल |हनुमान बेनीवाल | 100px |राजस्थान | २६-२७, तेजा कालोनी, मानसर, जिला- नागौर- ३४१००१ (राजस्थान) |- ! style="background-color:Janata Dal (United)"| |ऑल इंडिया यूनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट |२००५ |बदरुद्दीन अजमल |बदरुद्दीन अजमल |100px |असम | ३, फ्रेन्ड्स पथ, हातिगांव, गुवाहाटी- ७८१०३८ (असम) |- ! style="background-color:brown| |असम गण परिषद् | | | |100px |असम | गोपीनाथ बोरदोलोई रोड, गुवाहाटी- ७८१००१ (असम) |- ! |बोडोलैंड पीपुल्स फ्रंट |२००५ | | |100px |असम | |- ! |यूनाइटेड पीपुल्स पार्टी लिबरल | | | | |असम | |- ! style="background-color:lightgreen| |ऑल झारखण्ड स्टूडेंट्स यूनियन | | | |100px |झारखंड | हरमु, रांची- ८३४००२ (झारखण्ड) |- !style="background-color:yellow| |देसिया मुरपोक्कु द्रविड़़ कड़गम |२००५ |विजयकांत | |50px |तमिलनाडु | १२५/७, जवाहरलाल नेहरु सलाई, कोयमबेडु, चेन्नई- ६००१०७ (तमिलनाडु) |- ! style="background-color:Indian National Lok Dal"| |इंडियन नेशनल लोकदल |१९९६ |चौधरी देवीलाल |ओमप्रकाश चौटाला |100px |हरियाणा | नं.८०, सेक्टर-९, चंडीगढ़- १६०००९ |- ! style="background-color:darkgreen| |इण्डियन यूनियन मुस्लिम लीग |१९४८ |मुहम्मद इस्माइल |के.एम.कादर मोहिदीन |100px |केरल | कायदे मिल्लत मंजिल, मारियाकयार लेब्बाई स्ट्रीट, चेन्नई- ६००००१ (तमिलनाडु) |- ! style="background-color:pink"| |जनता काँग्रेस छत्तीसगढ़ (जोगी) |२०१८ |अजीत जोगी |अमित जोगी |खेत में हल चलाता किसान |छत्तीसगढ़ |श्री बालाजी कॉम्प्लेक्स, खमतराई, रायपुर- ४९२००१ (छत्तीसगढ़) |- !style="background-color:green"| |जननायक जनता पार्टी |२०१८ |दुष्यंत चौटाला |दुष्यंत चौटाला |100px |हरियाणा |जिला व्यापार केन्द्र, सेक्टर- ५६, गुरुग्राम- १२२००१ (हरियाणा) |- !style="background-color:red"| |जम्मू और कश्मीर नेशनल कॉन्फ्रेंस | |शेख़ अब्दुल्ला |फ़ारुख़ अब्दुल्ला |100px |जम्मू व कश्मीर | शेरे कश्मीर भवन, जम्मू- १८०००१ |- !style="background-color: orange"| |जम्मू व कश्मीर नेशनल पैंथर्स पार्टी | | |भीम सिंह |100px |जम्मू व कश्मीर |१७, वी.पी. हाउस, रफी मार्ग, नई दिल्ली- ११०००१ |- !style="background-color:darkgreen"| |जम्मू और कश्मीर पीपुल्स डेमोक्रेटिक पार्टी | |मुफ्ती मोहम्मद सईद |महबूबा मुफ़्ती |100px |जम्मू व कश्मीर | २, इम्पोरियन लेन, रेसीडेंसी रोड, श्रीनगर- १९०००१ |- !style="background-color:green"| |झारखंड मुक्ति मोर्चा |१९७२ |शिबू सोरेन |शिबू सोरेन |100px |झारखंड | बैरियातू रोड, रांची- ८३४००८ (झारखण्ड) |- !style="background-color:blue"| |केरल कांग्रेस (एम) | | | |100px |केरल | स्टेट कमिटी ऑफिस, कोट्टायम- ६८६००१ (केरल) |- ! |नागा पीपुल्स फ्रंट | |नेफियू रियो |शुरोज़िली लिज़ेत्सु |100px |नागालैण्ड, मणिपुर | पोस्ट बॉक्स नं.५६५, कोहिमा- ७९७००१ (नागालैण्ड) |- !style="background-color:red"| |नेशनलिस्ट डेमोक्रेटिक प्रोग्रेसिव पार्टी |२०१७ |नेफियू रियो |नेफियू रियो |100px |नागालैण्ड | चुमुकेदीमा, दीमापुर- ७९७१०३ (नागालैण्ड) |- !style="background-color:green"| |बीजू जनता दल |१९९७ |बीजू पटनायक |नवीन पटनायक |100px |उड़ीसा | नवीन निवास, एरोड्रम गेट, भुवनेश्वर- ७५१००९ (उड़ीसा) |- !style="background-color:red"| |रिवोल्यूशनरी सोशलिस्ट पार्टी |१९४० | |टी.जे.चंद्रचूड़न |100px |केरल | |- !style="background-color:darkblue"| !scope=row style="background:#faecc8;text-align:center;" |लोक जनशक्ति पार्टी* |२००० |रामविलास पासवान | |thumb |बिहार |१२, जनपथ, नई दिल्ली- ११००११ |- ! |लोक जनशक्ति पार्टी (रामविलास) |२०२२ |चिराग पासवान |चिराग पासवान | |नागालैण्ड |२३, नॉर्थ एवेन्यू, नई दिल्ली- ११०००१ |- ! |राष्ट्रीय लोक समता पार्टी |२०१३ |उपेन्द्र कुशवाहा |उपेन्द्र कुशवाहा |100px |बिहार |ढक्कनपुरा, मोहनपुर, पटना- ८००००१ (बिहार) |- !style="background-color:Communist Party of India (Marxist)" | |भारत की कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी) लिबरेशन | | |दीपांकर भट्टाचार्य |100px |बिहार |यू-९०, शक्करपुर, दिल्ली- ११००९२ |- !style="background-color:Shiromani Akali Dal"| |शिरोमणि अकाली दल |१९२० | |सुखबीर सिंह बादल |100px |पंजाब |बिल्डिंग नं.६, सेक्टर २८बी, मध्य मार्ग, चंडीगढ़- १६००२८ |- !style="background-color:Shiv Sena"| |शिवसेना |१९६६ |बालासाहेब ठाकरे |एकनाथ शिंदे |100px |महाराष्ट्र |आनंद आश्रम, श्री भवानी चौक, तेंभी नाका, ठाणे पश्चिम- ४००६०१ (महाराष्ट्र) |- !style="background-color:Shiv Sena"| |style="background-color:#faecc8"|'''शिवसेना (उद्धव बालासाहेब ठाकरे)# |२०२२ |उद्धव ठाकरे |उद्धव ठाकरे |100px |महाराष्ट्र | शिवसेना भवन, गडकरी चौक, मुम्बई- ४०००२८ (महाराष्ट्र) |- !style="background-color:Shiv Sena"| |महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना |२००६ |राज ठाकरे |राज ठाकरे |100px |महाराष्ट्र |कृष्ण कुंज, एम.बी.राउत रोड, शिवाजी पार्क, मुंबई- ४०००२८ (महाराष्ट्र) |- ! style="background-color:gray| |पीपुल्स पार्टी ऑफ अरुणाचल |१९७७ |align="left"|बेकिन परतिन ओकेन लेगो |कामेन रिंगु |100px |अरुणाचल प्रदेश |के.रिंगु कॉम्प्लेक्स, नहारलगुन- ७९१११० (अ.प्र.) |- ! style="background-color:lightblue| |हिल स्टेट पीपुल्स डेमोक्रेटिक पार्टी |१९६८ |एच. लिंगदोह |के.पी.पेनियांग |100px |मेघालय |केन्चस ट्रेस, लाबान, शिलांग- ७३९००४ (मेघालय) |- !style="background-color:red"| |यूनाइटेड डेमोक्रेटिक पार्टी |१९७७ |ई.के.मावलोंग |मेतबाह लिंगदोह |100px |मेघालय |मावलाइ नोनगलाम, शिलांग- ७९३००२ (मेघालय) |- ! |पीपुल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट |२०१७ | | | |मेघालय |लचुमिएरे, शिलांग- ७९३००१ (मेघालय) |- ! |वॉइस ऑफ़ द पीपुल पार्टी |२०२१ | | |100px |मेघालय |लैटकोर, किटन-यू-सोम, पूर्वी खासी हिल्स- ७९३०२१ (मेघालय) |- !style="background-color:red"| |महाराष्ट्रवादी गोमान्तक पार्टी |१९६३ | |दीपक धावलीकर |100px |गोवा |ड्यूक्ल हेवेन, पणजी- ४०३००१ (गोवा) |- !style="background-color:blue"| |गोवा फॉरवर्ड पार्टी |२०१६ |विजय सरदेसाई |विजय सरदेसाई |100px |गोवा |शीश महल, कोंबा, मरगांव- ४०३६०१ (गोवा) |- !style="background-color: black"| |मिज़ो नेशनल फ्रंट |१९५९ | |ज़ोरमथंगा |100px|कड़ी=Special:FilePath/Election_Symbol_Star.svg |मिज़ोरम | जनरल हेडक्वार्टर्स, जरकावत, आइजोल- ७९६००१ (मिज़ोरम) |- !style="background-color:red"| |ज़ोरम नेशनलिस्ट पार्टी | | | |सूर्य(किरण रहित) |मिजोरम | जनरल हेडक्वार्टर्स, ट्रेजरी स्कायर, आइजोल- ७९६००१ (मिज़ोरम) |- ! |सिक्किम डेमोक्रेटिक फ्रंट |१९९३ |पवन कुमार चामलिंग |पवन कुमार चामलिंग |100px |सिक्किम |अपर देवराली, गंगटोक पूर्व- ७३७१०१ (सिक्किम) |- ! |सिक्किम क्रन्तिकारी मोर्चा |२०१३ |प्रेम सिंह तमांग |प्रेम सिंह तमांग |100px |सिक्किम |कॉनवॉय ग्राउण्ड, गंगटोक पूर्व- ७३७१०२ (सिक्किम) |- ! |इण्डिजिनियस पीपुल्स फ़्रंट ऑफ़ त्रिपुरा | | | |100px |त्रिपुरा |ओल्ड काली बाड़ी रोड, कृष्णानगर, अगरतला- ७९९००१ (त्रिपुरा) |- ! |टिपरा मोथा पार्टी |२०१९ | | |100px |त्रिपुरा |खुमुलवंग- ७९९०३५ (त्रिपुरा) |- ! |ऑल इंडिया एन॰आर॰ कांग्रेस |२०११ |एन॰ रंगास्वामी |एन॰ रंगास्वामी |100px |पुदुच्चेरी |बद्मावती, पक्कामुदयानपेट, पुदुच्चेरी- ६०५००८ |- |} भूतपूर्व राज्य पार्टियां पंजीकृत दल राजनीतिक दलों की एक बड़ी संख्या चुनाव आयोग में पंजीकृत है, जिन्हें राष्ट्रीय अथवा राज्य दल के रूप में मान्यता नहीं मिली है। कई मामलों पंजीकरण बना रहता है, चाहे संबंधित पार्टी भंग हो चुकी हो या कई वर्ष पूर्व उसका किसी और पार्टी में विलय हो चुका हो। प्रमुख गैर-मान्यताप्राप्त पंजीकृत दल दल नाम पार्टी परचम स्थापना वर्ष संस्थापक दल प्रमुख पार्टी मुख्यालय टीपराष्ट्रीय लोक दल १९९६चौधरी अजीत सिंहचौधरी जयंत सिंह४०६, वी.पी. हाउस, रफ़ी मार्ग, नई दिल्ली- ११०००१ उत्तर प्रदेश का पूर्व राज्यीय दल सुहेलदेव भारतीय समाज पार्टी ओमप्रकाश राजभर ओमप्रकाश राजभर ग्राम- मीरनगंज, पो- रामपुर-रसड़ा, बलिया(उ.प्र.)- २२१७१२ उत्तर प्रदेश में ६ विधायक निर्बल इण्डियन शोषित हमारा आम दल संजय निषाद संजय निषाद उत्तर प्रदेश में ६ विधायक राष्ट्रीय लोक जनशक्ति पार्टी २०२२ पशुपति कुमार पारस पशुपति कुमार पारस लोकसभा में बिहार से ५ सांसद राष्ट्रीय लोक जनता दल उपेंद्र कुशवाहा उपेंद्र कुशवाहा रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इण्डिया (आठवले) रामदास आठवले रामदास आठवले नं.३/४,इंसा हटमेंट,आजाद मैदान, फोर्ट, मुंबई, महाराष्ट्र- ४००००१ केन्द्र सरकार में १ मंत्री भारतीय ट्राइबल पार्टी50px छोटूभाई वसावा छोटूभाई वसावा मु.पो. चंदेरिया, तालुका- वालिया, भरूच, गुजरात राजस्थान में २ विधायक शिरोमणि अकाली दल (अमृतसर) १९९४ सिमरनजीत सिंह मान सिमरनजीत सिंह मान ग्राम- किला, एस.हरनाम सिंह-पो.आ. तेल्लानिमा, फतेहगढ़ साहब, पंजाब-१४०४०६ लोकसभा में पंजाब से १ सांसद गोंडवाना गणतंत्र पार्टी हीरा सिंह मरकाम तुलेश्वर सिंह मरकाम ग्राम व पोस्ट तिवेर्थ, तहसील कटघोरा, बिलासपुर (छत्तीसगढ़) मध्य प्रदेश का पूर्व राज्यीय दल अन्य पंजीकृत दल नीचे अक्टूबर 2005 के चुनावों से पहले चुनाव आयोग द्वारा पर्काषित 730 पंजीकृत अज्ञात (बिना पहचान वाली) पार्टियों की सूची दी गयी है: अखिल भारतीय मिथिला पार्टी अखिल भारतीय शेरे हिंद पार्टी अखंड भारती अखिल भारतीय अमन समिति अखिल भारतीय अशोक सेना अखिल भारतीय भारत माता-पुत्र पक्ष अखिल भारतीय भ्रष्टाचार निर्मूलन सेना अखिल भारतीय बेरोजगार पार्टी अखिल भारतीय कांग्रेस दल (आम्बेडकर) अखिल भारतीय देश भक्त मोर्चा अखिल भारतीय दस्तकार मोर्चा अखिल भारतीय दलित उत्थान पार्टी अखंड भारत एकता आंदोलन अखिल भारतीय गरीब पार्टी अखिल भारतीय गोरखा लीग अखिल भारतीय जनरल लेबर पार्टी अखिल भारतीय गरीब मजदूर किसान पार्टी अखिल भारत हिंदू महासभा अखिल भारतीय सेना अखिल भारतीय जनता कांग्रेस अखिल भारतीय जनसंघ अखिल भारतीय जनता विकास पार्टी अखिल भारतीय किसान मजदूर मोर्चा अखिल भारतीय लोकराज पार्टी अखिल भारतीय लोकतांत्रिक अल्प-संख्यक जन मोर्चा अखिल भारतीय लोकतांत्रिक कांग्रेस अखिल भारतीय लोकतंत्र पार्टी अखिल भारतीय मानव अधिकार दल अखिल भारतीय मुस्लिम लीग (धर्मनिरपेक्ष) अखिल भारतीय मानव सेवा दल अखंड भारत महा संघ सर्वहारा क्रांतिकारी पार्टी अखंड भारत नेशनल पार्टी आम्बेडकरवादी पार्टी अखिल भारतीय राष्ट्रीय आजाद हिंद पार्टी अखिल भारतीय राजीववादी कांग्रेस (दुबे) अखिल भारतीय राम राज्य परिषद् (प्रेम वल्लभ व्यास) अखिल भारतीय राजार्य सभा अखिल भारतीय क्रांतिकारी शोषित समाज दल अखिल भारतीय संघर्ष दल अखिल भारतीय शिवसेना राष्ट्रवादी अखिल भारतीय सिंधी समाज पार्टी अपना भारत अपना दल अन्नदाता पार्टी अगर जन पार्टी ऑल पार्टी हिल नेता सम्मेलन (अर्मिसन माराक समूह) अपना हिंदु राम भक्त पार्टी अखिल भारतीय अथिथानर माकल काच्चि अखिल भारतीय बाबू जगजीवन राम साहेब राष्ट्रीय कांग्रेस अद्वैत इश्वास्यम कांग्रेस ऑल इंडिया क्रिश्चियन लोकतांत्रिक और पिछड़े लोगों की पार्टी अखिल भारतीय दलित कल्याण कांग्रेस ऑल इंडिया फॉरवर्ड ब्लॉक (सुभासिस्ट) अखिल भारतीय गरीब कांग्रेस अखिल भारतीय बेघर लोग कांग्रेस अखिल भारतीय इंदिरा कांग्रेस (धर्मनिरपेक्ष) अखिल भारतीय क्रांतिकारी कांग्रेस अखिल भारतीय लोक राज पार्टी अखिल भारतीय अल्पसंख्यक मोर्चा ऑल इंडिया मुस्लिम फोरम अखिल भारतीय मूवेंदर मुन्नानी कलगम अखिल भारतीय महिला राज पार्टी अखिल भारतीय प्रगतिशील जनता दल ऑल इंडिया पीपुल्स पार्टी अखिल भारतीय राजीव क्रांतिकारी कांग्रेस अखिल भारतीय शिरोमणि बाबा जीवन सिंह मज़हबी दल अखिल भारतीय सदगुण पार्टी अखिल भारतीय जनजाति और अल्पसंख्यक मोर्चा अखिल भारतीय तफ्सीली यूनाईटेड पार्टी अजेय भारत पार्टी अखिल J&K पीपुल्स देशभक्त मोर्चा अखंड झारखंड लोक मोर्चा अल्पजन समाज पार्टी अखिल जन विकास दल अखिल केरल एमजीआर द्रविड़ मुन्नेत्र पार्टी आदर्श लोक दल अमर बंगाली अनैथिन्धिया एमजीआर काच्चि अम्बेडकर राष्ट्रीय कांग्रेस आन्ध्र नाडु पार्टी अति पिछड़ा जन दल अम्बेडकर पीपुल्स मूवमेंट आंध्र प्रदेश नवोदय प्रजा पार्टी आदर्श राजनीतिक दल आम्बेडकर प्रगतिशील रिपब्लिकन दल अम्बेद्करिस्ट रिपब्लिकन पार्टी आर्य सभा अखिल राष्ट्रवादी पार्टी अली सेना स्वायत्त राज्य माँग समिति अम्बेडकर समाज पार्टी अन्ना तेलुगु देशम पार्टी अनैथिन्थिया थामिज्हागा मुनेत्र कलगम आज़ाद मज़दूर किसान पार्टी आदर्शवादी दल आम अधिकार मोर्चा भारतीय सर्वजन पार्टी भारतीय ग्रामीण समाज पार्टी भारती नवयुवक दल भारतीय अम्बेडकर पार्टी भारिपा बहुजन महासंघ भारतीय बेरोजगार मजदूर किसान दल भारतीय पिछड़ा पार्टी B.C. यूनाईटेड मोर्चा भ्रष्टाचार विरोधी दल भारत दल भारत विकास पार्टी भारतीय देशभक्त पार्टी भारतीय लोकतांत्रिक दल भारतीय एकता दल भारतीय एकलव्य पार्टी बहुजन एकता पार्टी (आर) भारतीय ग्रामीण दल भारतीय गोरखा जनशक्ति भारतीय गांव ताज दल भारतीय जन कांग्रेस भारत जन पार्टी भूमि जोतक समूह भारतीय जन विकास पार्टी भारतीय हरित क्रांति दल भारतीय राष्ट्रीय परिषद भारतीय हिंदु सेना भारतीय जन बेरोजगार छात्र दल भारतीय जना कांग्रेस (राष्ट्रीय) भारतीय जय जवान जय किसान पार्टी भारतीय जन जागृति पार्टी भारतीय जन कल्याण पार्टी भारतीय जन किसान पार्टी बज्जिकांचल विकास पार्टी भारतीय जनक्रांति पार्टी बहुजन रिपब्लिकन पार्टी ππ{@@bhahuja:* भारbhahujan saसभा भारतीय जनतांत्रिक परिषद भारतीय जनवादी पार्टी बहुजन किसान दल भारतीय किसान कामगार पार्टी भारतीय क्रांतिकारी कमांड पार्टी भारत की लोक जिम्मेदार पार्टी भारतीय किसान मजदूर पार्टी भारतीय किसान परिवर्तन पार्टी भारत क्रांति रक्षक पार्टी भारतीय खुशहाल समाज पार्टी भारती कृषक सेवा समाज बुंदेलखंड विकास दल भारतीय लोक कल्याण दल भारती लोक लहर पार्टी भारतीय लोक न्याय पार्टी भारतीय लेबर पार्टी बहुजन लोकतांत्रिक पार्टी भारत मक्कल कांग्रेस भारतीय मोमिन फ्रंट बुंदेलखंड मुक्ति मोर्चा बुंदेलखंड एकीकृत पार्टी भारत मंगलम परिषद भारतीय मुहब्बत पार्टी (अखिल भारत) भारतीय मुस्लिम पार्टी (सिद्दीकी) भारतीय मानव रक्षा दल भारतीय महाशक्ति मोर्चा भारतीय अल्पसंख्यक सुरक्षा महासंघ बहुजन महासंघ पक्ष भारतीय मानवता विकास पार्टी भारतीय नौजवान दल भारतीय नेताजी पार्टी भारत नव ज्योति संघ भारतीय नवशक्ति पार्टी भारतीय नागरिक पार्टी भारती नारी संगठन बीरा उड़िया पार्टी भारतीय प्रगतिशील कांग्रेस भारत पेंशनभोगी मोर्चा भारतीय बोल्शेविक पार्टी भारतीय प्रजा पक्ष भारतीय परिवर्तन मोर्चा बृज प्रदेश निर्माण संघ भारतीय लोग व राष्ट्रीय सुरक्षा नेशनल पार्टी भारतीय प्रजातान्त्रिक शुद्ध गांधीवादी कृषक दल बिहार पीपुल्स पार्टी भारतीय प्रजातंत्र पार्टी [[:भारत पुनर्निमाण दल (BPD): * [[भारतीय राजीव कांग्रेस|भारत पुनर्निमाण दल (BPD): * भारतीय राजीव कांग्रेस भारतीय राष्ट्रीय जनहित पार्टी भारतीय रक्षक पार्टी भारतीय राष्ट्रीय मोर्चा भारतीय राष्ट्रीय मजदूर दल भारतीय राष्ट्रवादी पक्ष भारतीय राष्ट्रवादी समानता पार्टी भारतीय रिपब्लिकन पक्ष भारतीय राष्ट्रीय स्वदेशी कांग्रेस पक्ष भारतीय विकास पार्टी भारत सृजन भारतीय समाज दल भारती सर्वदर्शी परिषद भारतीय श्रमिक दल भारतीय सुराज्य मंच भारतीय संताजी पार्टी भारतीय सर्वकल्याण क्रांति दल भारतीय समाज कल्याण पार्टी भारत भारतीय समाजवादी मोर्चा भारतीय समता पार्टी बहुजन समाज पार्टी (अम्बेडकर) भारतीय सुभाष सेना भारतीय सत्यार्थ संगठन भारतीय सदभावना समाज पार्टी भारतीय सेवा दल भारतीय समाजवादी विकास पार्टी बिहार विकास पार्टी भारत विशाल पार्टी बहुजन विकास पार्टी बराक घाटी क्षेत्र की माँग समिति बुद्धिविवेकी विकास पार्टी भारतीय युवा शक्ति बहुजन मुक्ति पार्टी क कांग्रेस (धर्मनिरपेक्ष) क्रिश्चियन लोकतांत्रिक फ्रंट च्रिस्थावा मक्कल काच्चि कांग्रेस जननायक पैरवी छत्तीसगढ़ किसान मजदूर पार्टी क्रिश्चियन मन्नेत्र कलगम छत्तीसगढ़ मुक्ति मोर्चा मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पार्टी केरल राज्य समिति कांगुनादु मक्कल काच्चि लोगों की कांग्रेस छत्तीसगढ़ी समाज पार्टी चंडीगढ़ विकास पार्टी चंपारण विकास पार्टी द देश बचाओ जन मोर्चा देश भक्त पार्टी देशीया मुरपोक्कु द्रविड़ कलगम लोकतांत्रिक बहुजन समाज मोर्चा लोकतांत्रिक भारतीय समाज पार्टी लोकतांत्रिक कांग्रेस पार्टी लोकतांत्रिक हरियाणा दल लोकतांत्रिक फॉरवर्ड ब्लॉक लोकतांत्रिक इंसाफ पार्टी लोकतांत्रिक जनता दल (जम्मू व कश्मीर) लोकतांत्रिक झारखंड मुक्ति मोर्चा लोकतांत्रिक मूवमेंट द्रविड़ मक्कल कांग्रेस दलित मजदूर किसान पार्टी दलित मुस्लिम विकास पार्टी द्रविड पैरवी भारतीय लोकतांत्रिक पार्टी देसिया पठुकप्पू कलगम दिल्ली परिवर्तन पार्टी देशीय प्रजा सोशलिस्ट पार्टी लोकतांत्रिक रिवोल्यूशनरी पीपुल्स पार्टी देव सेना पार्टी दलित समाज पार्टी लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (प्रबोध चंद्रा) धिराविदा ठेलुगर मुन्नेत्र कलागम द्रविड विज्हिपुनार्ची kalgam दिल्ली विकास पार्टी दिव्य शक्ति पार्टी देसिया मुरपोक्कु द्रविडार कलगम ए एकता क्रांति दल उत्तर प्रदेश एकता शक्ति एकता समाज पार्टी एप्रैम संघ फ फॉरवर्ड ब्लॉक (सोशलिस्ट) भारतीय संघीय कांग्रेस किसान विकास पार्टी सभाओं का संघ ग गुजरात आदिजाती विकास पक्ष गरीब एकता पार्टी गोंडवाना गणतंत्र पार्टी स्वर्ण भारत पार्टी गरीब जनता पार्टी ग्राम मुनेत्र कलगम गोम्मांत लोक पक्ष गारो नेशनल काउंसिल गोरखा जनमुक्ति मोर्चा गोरखा नेशनल लिबरेशन फ्रंट गोवा पक्ष गोवा पीपुल्स कांग्रेस गांधीवादी राष्ट्रीय कांग्रेस गोवा राजीव कांग्रेस पार्टी गुजरात राज्य जनता कांग्रेस गरीबजन समाज पार्टी गोवा स्वराज पार्टी गोवा विकास पार्टी गुजरात स्वराज्य संघ गुजरात युवा विकास पार्टी ह हिंदुस्तान सोशलिस्ट रिपब्लिकन एसोसिएशन हिंद विकास पार्टी हिंदू एकता आंदोलन पार्टी हिंदुस्तानी गरीबवादी पार्टी हरियाणा गरीब पिछड़ा युवा संगठन हरियाणा जनरक्षक दल हिन्दुस्तान जनता पार्टी हिन्द किसान मजदूर पार्टी हिमाचल क्रांति पार्टी हरियाणा लोक दल हिंद मोर्चा हमार पीपुल्स कन्वेंशन हिल स्टेट पीपुल्स लोकतांत्रिक पार्टी हिमाचल प्रदेश राज्य अकाली दल हरियाणा रिपब्लिकन पार्टी हिंद स्वराज्य गणतंत्र पार्टी हिन्दुस्तान सुरक्षा पार्टी हिंदू समाज पार्टी हिन्दुस्तान पार्टी हिमाचल विकास कांग्रेस हरियाणा विकास पार्टी हरियाणा रक्षा पार्टी हरियाणा स्वतंत्र पार्टी भारतीय मानवतावादी पार्टी हिन्दुस्थान नेशनल पार्टी इ इंडियन बहुजन समाजवादी पार्टी इंडियन ईसाई मोर्चा इंडियन ईसाई धर्मनिरपेक्ष पार्टी इंडियन एकता पार्टी इंडियन जस्टिस पार्टी इंडियन लिबरेशन फ्रंट इक्किया मक्कल मुनेत्र कलगम इंडियन राष्ट्रीय ग्रीन पार्टी इंडियन नेशनल लीग इंडियन नेशनल लेबर पार्टी इंडियन पीपुल्स कांग्रेस इस्लाम पार्टी हिंद इंडियन पीस पार्टी इंडियन रिपब्लिकन मोर्चा इंडियन धर्मनिरपेक्ष कांग्रेस इंडियन संघ मुस्लिम लीग इंडियन विजय पार्टी ज जनता काँग्रेस छत्तीसगढ़ जागो पार्टी जय भारत पार्टी जन चेतना पार्टी जनता कांग्रेस भारत वर्षा पार्टी झारखंड दिसोम पार्टी जन हितकारी पार्टी जनहित मोर्चा जय हिन्द पार्टी जनहित समाज पार्टी जेबमानी जनता जय जवान जय किसान मजदूर कांग्रेस जम्मू व कश्मीर अवामी लीग जम्मू व कश्मीर अवामी नेशनल कॉन्फ्रेंस झारखंड की क्रांतिकारी पार्टी जवान किसान मोर्चा झारखंड पार्टी झारखंड पार्टी (नरेन) जम्मू व कश्मीर पीपुल्स फ्रंट झारखंड पीपुल्स पार्टी जन लोक कल्याण पार्टी झारखंड मुक्ति मोर्चा (उलगुलान) जनमंगल पक्ष जनानिष्ठ जन क्रांति मोर्चा जनता पार्टी जम्मू व कश्मीर पीपुल्स कांफ्रेंस जय प्रकाश जनता दल जन प्रिया जन सेवा पार्टी जन समर्थन दल जन सामानता पार्टी जनसत्ता पार्टी- इस पार्टी के संथापक रघुराज प्रताप सिंह है। जन सुराज्य शक्ति जनसेवक समाज पार्टी जगत तेलुगु मुन्नेत्र कलगम जय तेलंगाना पार्टी जन उन्नयन मंच जनता उदय पार्टी जय विजया भारती पार्टी झारखंड वनांचल कांग्रेस झारखंड विकास दल जनता विकास पार्टी जेबमानी जनता काच्चि क कसानी ज्ञानेश्वर मुदिराज जिंदाबाद, नयाक्त्त्वं वर्दालाली कामराजार अदिथानर कलगम क्रांतिकारी बेरोजगार पार्टी कन्नड़ चालवली वाटल पक्ष कामराजार देशीय कांग्रेस केरल कांग्रेस (बी) केरल कांग्रेस (जैकब) खासी किसान लोकतांत्रिक पार्टी खून ह्य्न्निएव्त्रेप राष्ट्रीय जागृति आन्दोलन कर्नाटक क्रांति दल क्रांति कारी जय हिंद सेना किसान मजदूर बहुजन पार्टी कैविनाय्गेर मुनेत्र कलगम क्रांतिकारी मनुवादी मोर्चा कुकी नेशनल असेंबली कन्नड़ नाडु पार्टी कोंगुनादु मुन्नेत्र पैरवी किसान नौजवान पार्टी कन्नड़ पक्ष क्रांति दल क्रांति परिषद कर्नाटक राज्य रयोता संघ कामगार समाज दल कोसल पार्टी क्रांतिकारी समाजवादी पार्टी लोहिया क्रांतिकारी साम्यवादी पार्टी किसान क्रांति दल कर्नाटक थामिज्हार मुनेत्र कलगम कुडी मक्कल काच्चि किसान व्यवसायी मजदूर पार्टी किसान विकास पार्टी कमजोर वर्ग संघ, बिहार [ ल लोक भलाई पार्टी लोक भारती लोक परित्राण पार्टी लैटिन कांग्रेस लोकतांत्रिक चेतना पार्टी लोक दल लाइफ पीसफुल पार्टी लोक हित पार्टी लोकतांत्रिक जन समता पार्टी भारत के लेबर व रोजगार ढूँढने वालों की पार्टी लोकतांत्रिक मोर्चा हिमाचल प्रदेश लेबर पार्टी (धर्मनिरपेक्ष) लेबर पार्टी ऑफ इंडिया (वी.वी. प्रसाद) लैरम पीपुल्स पार्टी लोकप्रिय समाज पार्टी लोक राज्य पार्टी लोक सत्ता पार्टी लोक शक्ति लोक सेवा दल लोकतांत्रिक समाजवादी पार्टी लोकतान्त्रिक जनता मोर्चा लोकतांत्रिक समता दल लोक विकास पार्टी लेबर विकास पार्टी म मनिदानाये मक्कल काच्चि (TMMK राजनीतिक पार्टी, तमिलनाडु) मक्कल मनादु काच्चि महिला अधिकार पार्टी मुक्त भारत मूल भारती (एस) पार्टी मातृ भूमि रक्षा दल मजलिस बचाओ तहरीक मातृ भूमि विकास पार्टी मोमिन कांफ्रेंस मार्क्सवादी समन्वय मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (एस एस श्रीवास्तव) मारालैंड लोकतांत्रिक फ्रंट एमजीआर कलगम महाशक्ति इन्कलाब पार्टी मानव जागृति मंच मानव कल्याण संघ दल महाकौशल विकास पार्टी एमजीआर मन्नेत्र कलगम महाभारत महाजन सभा मुस्लिम मजलिस उत्तर प्रदेश मणिपुर नेशनल कांफ्रेंस मक्कल नालौरिमैक कलगम (पीपुल्स लिबरल पार्टी) मनुवादी पार्टी मानव पार्टी मध्य प्रदेश किसान मजदूर आदिवासी क्रांति दल महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना महाराष्ट्र प्रदेश क्रांतिकारी पार्टी मध्य प्रदेश लोकतांत्रिक पार्टी मणिपुर पीपुल्स पार्टी (लोकतांत्रिक) महाराष्ट्र राजीव कांग्रेस महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना मराठा राष्ट्र परिषद मेरा अधिकार राष्ट्रीय दल (M.A.R.D.) मुदिराज राष्ट्रीय समिति मिनिस्तेरिअल सिस्टम अबोलिशन पार्टी मणिपुर स्टेट कांग्रेस पार्टी महाराष्ट्र धर्मनिरपेक्ष मोर्चा मानव समाज पार्टी मानव सेवा पार्टी मरुमलार्ची थामिज्हकम मक्कल तमिल देशम महाराष्ट्र विकास कांग्रेस मक्कल विलिपुनार्वु एयाक्कम मूवेंदर मुनेत्र कलगम न नागा नेशनल पार्टी नव निर्माण नागरिक समिति निशब्द भूरिपक्षम नवभारत निर्माण पार्टी नेशनलिस्ट कांग्रेस चैरिटी नेताजी कांग्रेस सेना नेशनल यूथ कांग्रेस नेशनल सिटिज़न्स पार्टी नेशनल लोकतांत्रिक पार्टी नेशनल डेमोक्रेटिक पीपुल्स फ्रंट नेशनल लोकतांत्रिक पार्टी नेशनल आरगेनाइजेशन कांग्रेस नेशनल पार्टी नेशनलिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया नेशनल पीपुल्स पार्टी न्यू इंडिया नेशनल मूवमेंट न्यू इंडिया पार्टी नेताजी सुभाष पार्टी नागरिक एकता दल नागालैंड लोकतांत्रिक पार्टी नमाधू मक्कल काच्चि निदाया मलिक (एन) पार्टी नेशनल माईनोरटीस पार्टी नव महाराष्ट्र विकास पार्टी न्यायनिष्ठ प्रजातंत्र नेशनल रिपब्लिकन पार्टी नेशनल स्टूडेंट्स पार्टी निस्वार्थ सेवा पार्टी नारी शक्ति पार्टी एनटीआर तेलुगु देशम पार्टी (लक्ष्मी पार्वती) नाग विदर्भ आंदोलन समिति नेसवालर मुन्नेत्र काच्ची नेटिव पीपुल्स पार्टी नव तेलंगाना प्रजा पार्टी उ उड़ीसा कांग्रेस उड़ीसा कम्युनिस्ट पार्टी उड़ीसा गण परिषद उड़ीसा सोशलिस्ट पार्टी प पुडुचेरी मुन्नेत्र कांग्रेस :पटली मक्कल काच्चि: * पेट्रीओट पुरात्ची भारतम पश्चिम्बंगा गणतांत्रिक मंच फुले भारती लोक पार्टी पश्चिम बंगा राज्य मुस्लिम लीग पृथक बस्तर राज्य पार्टी पीपुल्स लोकतांत्रिक फ्रंट पीपुल्स डेमोक्रेटिक लीग ऑफ इंडिया पीपुल्स डेमोक्रेटिक मूवमेंट पीपुल्स लोकतांत्रिक पार्टी पार्टी फॉर डेमोक्रेटिक सोशलिज्म पवित्र हिन्दुस्तान कलगम पिछड़ा समाज पार्टी पंजाबी दल पंजाब जनता मोर्चा पीपुल्स जस्टिस पार्टी पंजाब पीपुल्स पार्टी पार्टी किसान मजदूर व्यापारी पांचाल मोर्चा पांडिचेरी मनिला मक्कल मुन्नानी परमार्थ पार्टी प्रगतिशील मानव समाज पार्टी पुतिया निधि काच्चि प्रजा पार्टी प्रजा राज्यम पार्टी पीपुल्स पार्टी ऑफ अरुणाचल परचम पार्टी ऑफ इंडिया पॉलिटिकल पार्टी ऑफ़ नेशनल मैनेजमेंट सर्विस पिरामिड पार्टी ऑफ़ इंडिया पर्वतीय पुनरुत्थान परिषद् पंजाब प्रदेश विकास पार्टी पीपुल्स रिपब्लिकन पार्टी प्रबुद्ध रिपब्लिकन पार्टी प्रिज्म पंचायत राज पार्टी परिवर्तन समाज पार्टी प्रगतिशील पार्टी पुतिया तमिलगम प्लेन्स टराईबल्स काउंसिल ऑफ़ असम प्रौटिस्ट सर्व समाज पार्टी पश्चिमी उत्तर प्रदेश स्वराज पार्टी पंजाब विकास कांग्रेस पार्टी पूर्वांचल विकास पार्टी पीसेंट्स एंड वर्कर्स पार्टी ऑफ़ इंडिया कौमी जनता दल कौमी पार्टी र *राष्ट्रीय समाज पक्ष 0पार्टी* राष्ट्रीय हिन्दू वाहिनी, अखण्ड भारत* राज्याधिकार पार्टी राष्ट्रीय एकता मंच राष्ट्रीय बहुजन कांग्रेस पार्टी राष्ट्रीय बहुजन एकता पार्टी राष्ट्रीय भ्रष्टाचार विरोधी मोर्चा राष्ट्रवादी कम्युनिस्ट पार्टी रेवोल्यूशनरी कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ़ इंडिया (रसिक भट्ट) राष्ट्रीय देहात मोर्चा पार्टी राष्ट्रीय धर्मनिरपेक्ष नव भारत पार्टी राष्ट्रीय देशभक्त पार्टी राजस्थान देव सेना दल राष्ट्रीय गरीब दल राष्ट्रीय गुरुजन पार्टी राष्ट्रीय ग्रामीण पार्टी राजदल हरियाणा राष्ट्रीय हित कांग्रेस राष्ट्रीय हमारा दल राष्ट्रीय हिंदू संगठन राष्ट्रीय इंदिरा पार्टी राष्ट्रीय जनाधिकार पार्टी राष्ट्रीय जनता कांग्रेस राष्ट्रीय जनांदोलन पक्ष राष्ट्रीय जनता जनार्दन पार्टी राष्ट्रीय जनक्रान्ति पार्टी राष्ट्रीय जन कल्याण पार्टी रिपब्लिकन जनता पार्टी राष्ट्रीय जन संगम राष्ट्रीय जनसेवक परिषद राष्ट्रीय जनतांत्रिक दल राजस्थान विकास पार्टी राष्ट्रीय क्रांतिकारी दल राष्ट्रीय कौमी एकता पार्टी राष्ट्रीय किसान पार्टी राष्ट्रीय क्रांतिकारी समाजवादी पार्टी राष्ट्रीय कमजोर वर्ग पार्टी राष्ट्रीय लोक सेवा मोर्चा राष्ट्रीय मानव अधिकार पार्टी राष्ट्रीय मजदूर एकता पार्टी राष्ट्रीय मानव कल्याण संघ राष्ट्रीय मातृभूमि पार्टी राष्ट्रीय महासंघ राजीव मक्कल कांग्रेस राष्ट्रीय न्याय पार्टी राष्ट्रोत्थान पार्टी राष्ट्रीय प्रजा कांग्रेस (धर्मनिरपेक्ष) राष्ट्रीय परिवर्तन दल रिपब्लिकन मूवमेंट रिपब्लिकन पार्टी ऑफ़ इंडिया रिपब्लिकन पार्टी ऑफ़ इंडिया (आठवले) रिपब्लिकन पार्टी ऑफ़ इंडिया (लोकतांत्रिक) रिपब्लिकन पार्टी ऑफ़ इंडिया (खोब्रागड़े) रिपब्लिकन पार्टी ऑफ़ इंडिया (काम्बले) रिपब्लिकन पार्टी ऑफ़ इंडिया (शिवराज) रिपब्लिकन प्रेसिडियम पार्टी ऑफ़ इंडिया राष्ट्रीय राजधानी कांग्रेस दिल्ली राष्ट्रीय रक्षा दल रामराज्य मार्ग राष्ट्र शक्ति राष्ट्रीय सैफ नीति पार्टी राष्ट्रीय स्वाभिमान पार्टी राष्ट्रीय समाजवादी कांग्रेस राष्ट्रीय सवर्ण दल राष्ट्रीय गरिमा पार्टी राष्ट्रीय स्वजन पार्टी राष्ट्रीय साकार पार्टी राष्ट्रीय सामंत दल राष्ट्रीय समाधान पार्टी राजस्थान सामाजिक न्याय मंच राष्ट्रीय सामाजिक नायक पक्ष राष्ट्रीय समाजवादी पार्टी (यूनाईटेड) रिवोल्यूशनरी सोशलिस्ट पार्टी ऑफ़ केरला (बोल्शेविक) राष्ट्रीय समाजवादी पार्टी 'प्रगतिशील' राष्ट्रीय समाज पक्ष राम सेना राष्ट्रवादी राष्ट्रीय सुराज्य परिषद राष्ट्रीय समाज सेवक दल राष्ट्रीय समाज सुधार पार्टी राष्ट्रीय क्रांति पार्टी राष्ट्रीय पार्टी राष्ट्र सुरक्षा परिषद राष्ट्रीय उन्नतिशील दल राष्ट्रवादी विकास दल राष्ट्रवादी जनता पार्टी राष्ट्रीय विकास पार्टी राजस्थान वीर सेना राष्ट्रवादी समाज पार्टी राष्ट्रीय युवा लोकतांत्रिक पार्टी कृष्ण सेना राष्ट्रवादी लोकतांत्रिक पार्टी राष्ट्रिय आजाद पार्टी संस्थापक चन्द्र किशोर शुक्ला ( मठिया) स SARVASHAKTI DAL (INDIA) SURANDRA SINGH GUDHA सबजन पार्टी शिरोमणि अकाली दल (सिमरनजीत सिंह मान) समता पार्टी शक्ति भारत देशम सचेत भारत पार्टी सदभावना पार्टी शिक्षित बेरोजगार सेना सुहेलदेव भारतीय समाज पार्टी श्री भारत विकास पक्ष शक्ति दल सबका दल भारतीय समाजवादी कांग्रेस संयुक्त दस्तकार पार्टी सोशलिस्टिक लोकतांत्रिक पार्टी सर्वधर्म पार्टी (मध्य प्रदेश) सर्वभारतीय तृणमूल कांग्रेस सामाजिक एकता पार्टी सर्वहारा दल सिक्किम हिमाली राज्य परिषद सर्ब हिंद शिरोमणि अकाली दल शोषित समाज पार्टी समाजवादी जनता दल लोकतान्त्रिक सोशल जस्टिस पार्टी समाजवादी जनता पार्टी (महाराष्ट्र) समाजवादी जनता पार्टी (राष्ट्रीय) सिंह जन सेवा पार्टी सामाजिक जनतांत्रिक पार्टी शुभ कर्नाटक स्वतंत्र क्रांति दल सिक्किम जनशक्ति पार्टी सोशल एक्शन पार्टी समाजवादी पार्टी (लोहिया) समुदाय मुनेत्र कलगम स्वर्ण महासभा समता समाज पार्टी सत्यमेव पार्टी धर्मनिरपेक्ष नेशनल द्रविड़ पार्टी सिक्किम नेशनल लिबरेशन फ्रंट सामाजिक न्याय पार्टी समाजवादी पार्टी सरदार पटेल कांग्रेस पार्टी भारत की धर्मनिरपेक्ष पार्टी सरपंच समाज पार्टी संपूर्ण विकास दल सोशलिस्ट रिपब्लिकन पार्टी सर्व सेवा पार्टी सर्वहारा समाज पार्टी शोषित समाज दल सहजधारी सिख फेडरेशन समता संघर्ष पार्टी सनातन समाज पार्टी सिक्किम संग्राम परिषद स्वतंत्र भारत पक्ष समाजतांत्रिक पार्टी ऑफ़ इंडिया शेतकारी विचार दल सदन विकास पार्टी सर्वोदय पार्टी शिवराज्य पार्टी सवर्ण समाज पार्टी स्वराज दल समाजवादी जन परिषद शिरोमणि यूथ अकाली दल (कहलों) समाजवादी युवा दल सतयुग पार्टी त तेलंगाना राष्ट्र समिति थामिलार भूमि थोंदर कांग्रेस तेलंगाना कांग्रेस पार्टी द कंस्यूमर पार्टी ऑफ़ इंडिया तमिल देशक काच्चि द ग्रेट इंडिया रिवोल्यूशनर्स तेलंगाना प्रजा पार्टी थरासु मक्कल मन्द्रम द ह्युमेनिस्ट पार्टी ऑफ़ इंडिया थेसिया जननायक मक्कल काच्चि तराई क्रांति दल तमिलर कलगम तमिल मानिला कांग्रेस (मूपनार) तमिल मानिला कामराज कांग्रेस तमिलगा मक्कल मुनेत्र कलगम तमिलनाडु देशीय ग्रामीय थोज्हिलालार कांग्रेस तृणमूल गण परिषद तमिलनाडु मक्कल कांग्रेस तमिलनाडु पीपुल्स पार्टी तमिलनाडु पीसेंट एंड मजदूर पार्टी ट्राईबल पीपुल पार्टी तमिज्हागा राजीव कांग्रेस द रिलीजन ऑफ़ मैन रिवोल्विंग पॉलिटिकल पार्टी ऑफ़ इंडिया त्रिलोक शक्ति कांग्रेस भारत त्याग मक्कल काच्चि तमिज्हागा मुन्नेत्र मुन्नानी तमिज्हार पार्टी तेलुगु देशम पार्टी यू यूनाईटेड बोडो नेशनलिस्ट लिबरेशन फ्रंट यूनाईटेड सिटिज़न पार्टी यूनाईटेड कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ़ इंडिया यूनाइटेड इंडियन डेमोक्रेटिक काउंसिल यूनाइटेड इंडिया पीपुल्स पार्टी उत्तराखंड जनवादी पार्टी यूनाईटेड माईनोरीटिस फ्रंट, असम उत्तर प्रदेश जन मानस पार्टी उज़हैप्पलर काच्चि उज़हैप्पलर पोधू नालाकत्ची यूनाईटेड पीपुल्स पार्टी ऑफ़ असम उत्तर प्रदेश रिपब्लिकन पार्टी यूनाईटेड रिज़र्वेशन मूवमेंट काउंसिल ऑफ़ असम उत्तराखंड संस्कृति परिषद उर्स संयुक्त पक्ष यूनाईटेड टराईबल्स नेशनलिस्ट लिबरेशन फ्रंट व वंचित बहुजन आघाड़ी विवासायी अंभु काच्चि विकासवादी कम्युनिज्म पार्टी विदर्भ जनता कांग्रेस विजेता पार्टी विधायक दल विश्व माया राजनीतिक दल विकास पार्टी विदर्भ राज्य मुक्ति मोर्चा विदर्भ राज्य पार्टी विदर्भ विकास पार्टी व पश्चिम बंगाल सोशलिस्ट पार्टी वुमनिस्ट पार्टी ऑफ़ इंडिया यू यूथ ब्रिगेड युवा गणतंत्र पार्टी युवा जन जागृति पार्टी यूथ एंड स्टूडेंट्स पार्टी यूथ फॉर इक्वेलिटी अन्य दल भारत में कई राजनैतिक दल चुनाव आयोग में कभी पंजीकृत नहीं हुए हैं। बिप्लव होम कांग्रेस BTR-EMS-AKG जनकीय वेदी कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ़ इंडिया (माओवादी) कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ़ इंडिया (मार्क्सवादी, लेनिनवादी) केन्द्रीय दल कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ़ इंडिया (मार्क्सवादी, लेनिनवादी) जनशक्ति कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ़ इंडिया (मार्क्सवादी, लेनिनवादी) (कानू सान्याल) कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ़ इंडिया (मार्क्सवादी, लेनिनवादी) (महादेव मुखर्जी) कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ़ इंडिया (मार्क्सवादी, लेनिनवादी) नक्सलबाडी कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ़ इंडिया (मार्क्सवादी, लेनिनवादी) न्यू डेमोक्रेसी कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ़ इंडिया (मार्क्सवादी, लेनिनवादी) रेड फ्लैग कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ़ रेवोल्युशनरी माओवादी कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ़ यूनाईटेड स्टेट्स ऑफ़ इंडिया कम्युनिस्ट रेवोल्युशनरी लीग ऑफ़ इंडिया कम्युनिस्ट वर्कर्स पार्टी दलित पैंथर्स ऑफ इंडिया (विदुथालाई सिरुथैगल) (तमिलनाडु) के नाम से भी जानी जाती है। गण अभियान उड़ीसा गोरखा नेशनल लिबरेशन फ्रंट (सी.के. प्रधान) अंतराष्ट्रीय लोकतान्त्रिक पार्टी केरल दलित संघ कुनाबी सेना लाल निशान पार्टी लाल निशान पार्टी (लेनिनवादी) मार्क्सवादी-लेनिनवादी कमेटी प्रोविज़नल सेंट्रल कमेटी, कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ़ इंडिया (मार्क्सवादी, लेनिनवादी) सावित्री इरा पार्टी शहर विकास अगाड़ी सोशलिस्ट यूनिटी सेंटर ऑफ इंडिया तेलंगाना कम्युनिस्ट पार्टी तेलंगाना जनता पार्टी तेलंगाना प्रजा समिति तेलंगाना राष्ट्र पार्टी तेलंगाना साधना समिति तेलंगाना विकास पार्टी यूनिटी सेंटर ऑफ़ कम्युनिस्ट रिवोल्यूशनरिस (मार्क्सवादी, लेनिनवादी) वर्कर्स पार्टी ऑफ़ इंडिया भूतपूर्व दल अखिल भारतीय कम्युनिस्ट क्रांतिकारियों की समन्वय समिति अखिल भारतीय झारखंड पार्टी राष्ट्रवादी तृणमूल कांग्रेस आंध्र प्रदेश कम्युनिस्ट क्रांतिकारियों की समन्वय समिति अन्ना तेलुगु देशम पार्टी अरुणाचल कांग्रेस (मिथी) भारतीय जन कांग्रेस भारतीय जनसंघ बिहार पीपुल्स पार्टी (बिहार) बिरसा सेवा दल बोल्शेविक-लेनिनवादी पार्टी ऑफ़ इंडिया, सीलोन व बर्मा बोल्शेविक पार्टी ऑफ़ इंडिया केन्द्रीय पुनर्गठन समिति, भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी, लेनिनवादी) छोटानागपुर मोर्चा छोटानागपुर पठार प्रजा परिषद भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी, लेनिनवादी) भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी, लेनिनवादी) दूसरी केंद्रीय समिति भारतीय संघ की कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी, लेनिनवादी) कम्युनिस्ट रिवोल्यूशनरी पार्टी कांग्रेस (डोलो) डेमोक्रेटिक रिवोल्यूशनरी पीपुल्स पार्टी देश सेवक पार्टी दूरदर्शी पार्टी फॉरवर्ड कम्युनिस्ट पार्टी हिमाचल विकास कांग्रेस ("हिमाचल वेलफेयर कांग्रेस") (हिमाचल प्रदेश) हूल झारखंड पार्टी हैदराबाद स्टेट प्रजा पार्टी इंडियन कांग्रेस (समाजवादी) भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस (संगठन) भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस (शेख हसन) भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस (उर्स) झारखंड मुक्ति मोर्चा (B) जनता दल (अजित) किसान मजदूर प्रजा पार्टी क्रांतिकारी मुक्ति मोर्चा कृषिकार लोक पार्टी लाल झंडा दल लोक राज पार्टी हिमाचल प्रदेश लोक शक्ति मध्य प्रदेश विकास कांग्रेस महाराष्ट्र विकास पार्टी नेशनल फॉरवर्ड ब्लॉक नतुन असम गण परिषद निखिल मणिपुरी महासभा निखिल उत्कल आदिवासी कांग्रेस भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी आयोजन समिति (मार्क्सवादी-लेनिनवादी) उड़ीसा जना कांग्रेस पसुम्पों फॉरवर्ड ब्लॉक पीपुल्स पार्टी ऑफ़ अरुणाचल प्रगति विधायक दल पुडुचेरी मक्कल कांग्रेस पंजाब कम्युनिस्ट क्रांतिकारी समिति कट्टरपंथी लोकतान्त्रिक पार्टी राष्ट्रीय जनता दल (लोकतांत्रिक) रियल कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ़ इंडिया क्रांतिकारी कम्युनिस्ट पार्टी क्रांतिकारी कम्युनिस्ट यूनिटी सेंटर (मार्क्सवादी-लेनिनवादी) क्रांतिकारी फॉरवर्ड ब्लॉक अनुसूचित जाति फेडरेशन सुभासिस्ट फॉरवर्ड ब्लॉक तेलंगाना प्रजा समिति संयुक्त झारखंड पार्टी यूनाईटेड पीपुल्स पार्टी ऑफ़ असम उत्कल कांग्रेस वीर बिरसा दल विशाल हरियाणा पार्टी लुप्त/राज्यीय गठबंधन 1990 के बाद से, भारतीय मतदाताओं ने लगातार राज्य और राष्ट्रीय स्तर पर खंडित जनादेश दिया है। इस वज़ह से कई दल, जिनमें छोटे (और कभी कभी मौलिक) वैचारिक मतभेद हैं, सत्ता पर दावा करने के लिए गठबंधन कर लेते हैं। भारत में निम्नलिखित राजनैतिक दलों का गठबंधन है। बंगला बचाओ मोर्चा - पश्चिम बंगाल के 2001 विधानसभा चुनावों में विपक्षी मोर्चा। इसका नेतृत्व अखिल भारतीय तृणमूल कांग्रेस ने किया था। लोकतान्त्रिक फ्रंट - महाराष्ट्र में गवर्निंग गठबंधन. हिम लोकतांत्रिक मोर्चा - हिमाचल प्रदेश में 'तीसरा मोर्चा', अब ख़त्म हो चुका है। नेशनल फ्रंट - जनता दल, के नेतृत्व में 1989-1991 में भारत पर शासन किया। अब ख़त्म हो चुका है। वाम लोकतांत्रिक मोर्चा - केरल में विपक्षी मोर्चा, सीपीआई (एम) के नेतृत्व में. वाम मोर्चा - सीपीआई (एम) के नेतृत्व में. सिक्किम यूनाइटेड लोकतान्त्रिक एलायंस - सिक्किम में राजनीतिक मोर्चा, जिसमें क्षेत्रीय दल, भाजपा, INC भी हैं। तेलंगाना राष्ट्र साधना मोर्चा -पृथक-तेलंगाना राज्य प्राप्त करने के लिए समर्थक दल. तीसरा मोर्चा / संयुक्त राष्ट्रीय प्रगतिशील गठबंधन संयुक्त मोर्चा - 'तीसरा मोर्चा' जिसने 1996-1998 तक भारत पर शासन किया। अब ख़त्म हो चुका है। इन्हें भी देखें राजनीतिक दलों की सूची क्रमवार नाम से पार्टियों को ब्राउज करने के लिए राजनीतिक दलों की सूची देश वार पार्टियों को ब्राउज करने के लिए राजनीतिक दलों की विचारधारा की सूची क्रमवार नाम से पार्टियों को ब्राउज करने के लिए अंतरराष्ट्रीय दलों की सदस्यता अंतरराष्ट्रीय दलों द्वारा की गयी सदस्यता के लिए ब्राउज़ करें भारत में उदारवाद भारतीय व्यापार संगठन भारतीय छात्र संगठनों की सूची आधिकारिक पार्टी भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस (INC) बहुजन समाज पार्टी (बसपा) भारत नवनिर्माण सेना (BNS) कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (मार्क्सवादी) भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी द्रविड़ मुनेत्र कलगम (DMK) स्वतंत्र भारत पार्टी राष्ट्रवादी कांग्रेस पार्टी (राकांपा) प्रजा राज्यम पार्टी (PRP) तेलुगुदेशम पार्टी (तेदेपा) सोशलिस्ट यूनिटी सेंटर ऑफ़ इंडिया (SUCI) मानवीय राजनीतिक दलों का परिसंघ लोकसत्ता पार्टी अखिल भारतीय मजलिस इत्तेहादुल मुस्लिमिन (AIMIM) https://web.archive.org/web/20181115195429/https://en.m.wikipedia.org/wiki/All_India_Majlis-e-Ittehadul_Muslimeen अन्य साइट्स भारत निर्वाचन आयोग Election Commission of India बाहरी कड़ियाँ https://web.archive.org/web/20191202145922/https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/6-national-parties-earned-rs-1200-crore-in-fy18/articleshow/67137504.cms https://web.archive.org/web/20191015054543/https://adrindia.org/content/analysis-income-expenditure-national-political-parties-fy-2017-2018 आगे पढ़ने के लिए सुब्रत के. मित्र तथा वी.बी. सिंह. 1999.भारत में लोकतंत्र व सामाजिक परिवर्तन : राष्ट्रीय मतदाताओं का एक गहन विश्लेषण. नई दिल्ली: सेज प्रकाशन. ISBN 81-7036-809-X (India HB) ISBN 0-7619-9344-4 (U.S. HB). सुब्रत के. मित्र, माइक एन्स्कट, क्लेमेंस स्पिएस (eds.). 2004. दक्षिण एशिया में राजनीतिक dal. '' ग्रीनवुड: प्रेजेर. सन्दर्भ 2 श्रेणी:राजनीतिक दलों की सूची श्रेणी:भारत के राजनीतिक दल