411 REFERENCE · Wikipedia
नेपाल का अंतरिम संविधान-2007
Reference material by Wikipedia contributors. This retains its source identity and is not 411 news reporting.
प्रस्तावना
हामी र्सार्वभौमसत्ता र राजकीयसत्ता सम्पन्न नेपाली जनता, नेपाली जनताले २००७ साल पहिलेदेखि हालसम्म पटक पटक गर्दै आएका ऐतिहासिक संर्घष र जनआन्दोलन मार्फत लोकतन्त्र, शान्ति र अग्रगमनका पक्षमा प्रकट भएको जनादेशको सम्मान गर्दै, देशमा विद्यमान वर्गीय, जातीय, क्षेत्रीय, लैंङ्गकि समस्याहरूलाई समाधान गर्न राज्यको अग्रगामी पुनर्संरचना गर्ने सङ्कल्प गर्दै, प्रतिस्पर्धात्मक वहुदलीय लोकतान्त्रिक शासन व्यवस्था, नागरिक स्वतन्त्रता, मौलिक अधिकार, मानव अधिकार, वालिग मताधिकार, आवधिक निर्वाचन, पूर्ण प्रेस स्वतन्त्रता, स्वतन्त्र न्यायपालिका तथा कानुनी राज्यको अवधारणा लगायत लोकतान्त्रिक मूल्य र मान्यताप्रतिको पूर्ण प्रतिवद्धता व्यक्त गर्दै, नेपाली जनताको आफ्नो लागि आफै संविधान बनाउन पाउने र भयमुक्त वातावरणमा संविधान सभाको स्वतन्त्र र निष्पक्ष निर्वाचनमा सहभागी हुन पाउने आधारभूत अधिकारको प्रत्याभूति गर्दै, लोकतन्त्र, शान्ति, समृद्धि, अग्रगामी आर्थिक-सामाजिक परिवर्तन तथा देशको र्सार्वभौमिकता, अखण्डता, स्वतन्त्रता र स्वाभिमानलाई केन्द्रमा राख्दै, आजसम्मका क्रान्ति र आन्दोलनबाट प्राप्त उपलब्धिहरूलाई संस्थागत गर्न संविधान सभाबाट नयाँ संविधान नबनेसम्मको लागि राजनीतिक सहमतिबाट तयार भएको यो नेपालको अन्तरिम संविधान, २०६३ जारी भएको घोषणा गर्दछौं ।
भाग १ : प्रारम्भिक
धारा ४ : नेपाल एक स्वतन्त्र, अविभाज्य, सार्वभौमसत्तासम्पन्न, धर्मनिरपेक्ष, समावेशी व पूर्ण लोकतान्त्रिक राज्य है ।
धारा ५ : सरकारी कामकाज की भाषा नेपाली भाषा है ।
धारा ६: राट्रीय गान
धारा ७ : राट्रीय ध्वज इत्यादि
भाग २ : नागरिकता
नागरिकता देने के पाँच आधार : जन्म, बंशज, निवास, अंगीकृत और सम्मानार्थ
भाग ३ : मौलिक अधिकार
धारा १२ से धारा ३२ तक कुल २१ मौलिक अधिकारों की व्यवस्था है।
धारा १२ स्वतन्त्रता का अधिकार
धारा १३ समानता का अधिकार
धारा १४ छुवाछूत तथा जातीय भेदभाव के विरुद्ध अधिकार
धारा १५ प्रकाशन प्रसारण और छापाखाना सम्बन्धी अधिकार
धारा १६ वातावरण तथा स्वास्थ्य सम्बन्धी अधिकार
धारा १७ शिक्षा तथा संस्कृति सम्बन्धी अधिकार
धारा १८ रोजगारी तथा सामाजिक सुरक्षा सम्बन्धी अधिकार
धारा १९ सम्पति का अधिकार
धारा २० महिला का अधिकार
धारा २१ सामाजिक न्याय का अधिकार
धारा २२ बालबालिका का अधिकार
धारा २३ धर्म सम्बन्धी अधिकार
धारा २४ न्यायसम्बन्धी अधिकार
धारा २५ निवारक नजरबन्दी के विरुद्ध अधिकार
धारा २६ यातना विरुद्ध अधिकार
धारा २७ सूचना का अधिकार
धारा २८ गोपनीयता का अधिकार
धारा २९ शोषण विरुद्ध अधिकार
धारा ३० श्रम सम्बन्धी अधिकार
धारा ३१ देश निकाला के विरुद्ध अधिकार
धारा ३२ संंवैधानिक उपचार का अधिकार
धारा १२ स्वतन्त्रता के अधिकार के अन्तर्गत
विचार और अभिव्यक्ति की स्वतन्त्रता
बिना हतियार शान्तिपूर्वक एकत्र होने का अधिकार
राजनीतिक दल आरम्भ करने का अधिकार
संघ और संस्था खोलने का अधिकार
नेपाल के किसी भी क्षेत्र में आने-जाने और रहने की स्वतन्त्रता
कोई पेशा, रोजगार, उद्योग और व्यापार करने की स्वतन्त्रता
भाग ४ : राज्य के दायित्व, निर्देशक सिद्धान्त तथा नितियाँ
धारा ३३ राज्य के दायित्व (१९ प्रकार के राज्य के दायित्व)
धारा ३४ राज्य के निर्देशक सिद्धान्त ( ६ )
धारा ३५ राज्य की नितियाँ (२२ )
भाग ४ (क) राष्ट्रपति तथा उपराष्ट्रपति
धारा ३६ क देखी च सम्म क्रमशः राष्ट्रपति, निर्वाचन, पदावधि, योग्यता, पदमुक्त हुने अबस्था तथा सपथ छ देखी झ सम्म क्रमशः उपराष्ट्रपति, पदमुक्त हुने अबस्था तथा अन्य ब्यबस्था ञ पारिश्रमिक तथा सुविधा ट राष्ट्रपति तथा उपराष्ट्रपतिको कार्यालय
भाग ५ : कार्यपालिका
धारा ३७ कार्यकारिणी अधिकार
धारा ३८ मन्त्रिपरिषद का गठन
धारा ३९ राज्यमन्त्री और सहायक मन्त्री
धारा ४० ब्यबस्थापिका संंसदको सदस्य नभएको ब्यक्ति मन्त्री पदमा नियुक्त हुन सक्ने
धारा ४१ पारिश्रमिक तथा अन्यसुविधाएँ
धारा ४२ सपथ
धारा ४३ नेपाल सरकार का कार्य सञ्चालन
धारा ४४ संविधान सभा का गठन भएपछिको मन्त्रिपरिषद
भाग ६ : व्यवस्थापिका संसद
धारा ५१ अधिवेशन का आह्वान और अन्त्य
धारा ५२ राष्ट्रपति द्वारा सम्बोधन
धारा ५३ गणपूरक संख्या
धारा ५४ सदस्य का स्थान रिक्त रहने की अवस्था में बैठक का कार्य सञ्चालन
धारा ५५ मतदान
धारा ५५ क बिश्वास मत
धारा ५६ विशेषाधिकार
धारा ५७ कार्य सञ्चालन विधि
धारा ५७ क विपक्षी दल
धारा ५८ समिति
धारा ५९ संविधान सभाले ब्यबस्थापिका संसदको अधिकार प्रयोग गर्ने
धारा ६० बहसमा बन्देज
धारा ६१ ब्यबस्थापिका–संसद सचिवालय
धारा ६१ क ब्यबस्थापिका–संसदको महासचिव और सचिव
धारा ६२ पारिश्रमिक
भाग ७ : संविधानसभा
धारा ६३ संविधान सभा का गठन
धारा ६४ संविधान सभा का कार्यकाल
धारा ६५ सदस्य की योग्यता
धारा ६६ सदस्य की अयोग्यता सम्बन्धी प्रश्न का निर्णय
धारा ६७ सदस्य के स्थान की रिक्तता
धारा ६८ सदस्य को सपथ
धारा ६९ संविधान सभा की बैठक
धारा ७० संविधान के बिधेयक पारित करने की बिधि
धारा ७१ संविधान सभा के अध्यक्ष तथा उपाध्याक्ष
http://www.lawcommission.gov.np/en/documents/Prevailing-Laws/Constitution/%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AE-%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8-%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%AC%E0%A5%A9/ नेपाल कानुन आयोग 15 जुलाई 2020 https://web.archive.org/web/20151110163643/http://www.lawcommission.gov.np/en/documents/Prevailing-Laws/Constitution/%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AE-%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8-%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%AC%E0%A5%A9 10 नवंबर 2015 dead
सन्दर्भ
इन्हें भी देखें
नेपाल का संविधान-2015
श्रेणी:नेपाल