Skip to main content

  | मौसम…

411 समाचार
Public archive edition · Attributed source reporting with original dates · AI drafts are excluded

411 REFERENCE · Wikipedia

गांधारी भाषा

Reference material by Wikipedia contributors. This retains its source identity and is not 411 news reporting.

गंधारी गंधार 300 ई.पू. – 100 ई. Indo-European हिन्द-ईरानी हिन्द-आर्य दार्दी खरोष्ठी pgd pgd.html gand1259 पश्चिमोत्तरी भारतीय उपमहाद्वीप गन्धारी उत्तर-पश्चिमी प्राकृत भाषा थी जो गंधार में बोली जाती थी। इस भाषा को खरोष्ठी लिपि में लिखा जाता था। इस भाषा में अनेक बौद्ध ग्रन्थ उपलब्ध हैं। अन्य प्राकृत भाषाओं की तरह गंधारी भाषा भी वैदिक संस्कृत से उत्पन्न हुई है या इसके किसी अत्यन्त निकटवर्ती भाषा से। गंधारी भाषा के प्राप्त बौद्ध धर्मग्रन्थ सन् १९९४ तक गंधारी लिपि में केवल एक पाण्डुलिपि उपलब्ध थी। यह १८९३ ई में झिन जियांग के निकट स्थित कोहमारी मजार से प्राप्त हुई थी। यह भोजपत्र पर अंकित 'धम्मपद' थी। किन्तु १९९४ के बाद से लगभग ७७ पाण्डुलिपियाँ प्राप्त हुईं हैं जो अफगानिस्तान एवं पश्चिमी पाकिस्तान से प्राप्त हुईं हैं। ये सब टुकड़ों-टुकड़ों में बौद्ध ग्रन्थ हैं। गंधार धम्मपद (२१५) पालि धम्मपद (३११) संस्कृत उदान वर्ग (11.4) अनूदित चीनीधम्मपदśaru yadha drugahido hasta aṇuvikatadi ṣamaña droparamuṭho niraya uvakaḍhadi.kuso yathā duggahito hattham evānukantati sāmaññaṃ dupparāmaṭṭhaṃ nirayāya upakaḍḍhati.śaro yathā durgr̥hīto hastam evāpakr̥ntati śrāmaṇyaṃ duṣparāmr̥ṣṭaṃ narakān upakarṣati. 譬如抜菅草執緩則傷手学戒不禁制獄録乃自賊。 गंधार से अनुवाद इन्हें भी देखें गंधारी लिपि, जिसे खरोष्ठी भी कहते हैं। गंधार के बौद्ध ग्रंथ गंधार का बौद्ध धर्म गंधार (जनपद) गंधार (महाभारत में कौरवों का माता) बाहरी कड़ियाँ गंधार_डॉट_ओआरजी (गंधार भाषा, व्याकरण, शब्दकोश, साहित्य से सम्बन्धित शोध-संस्था जालघर) A Dictionary of Gāndhārīअगस्त 2024 InternetArchiveBot (by Stefan Baums and Andrew Glass) Outline of Gāndhārī Grammar (by Stefan Baums) गंधार धम्मपद Gāndhārī Language and Literature गंधार भाषा से सम्बन्धित अनुसन्धान, ग्रन्थ-सूची, शब्दकोश, सॉफ्टवेयर How Sanskrit Language Is Associated With The Tibet and Xinjiang? श्रेणी:भारतीय आर्य भाषाएँ श्रेणी:इस्लाम-पूर्व अफगानिस्तान का इतिहास श्रेणी:अफगानिस्तान में बौद्ध धर्म