411 REFERENCE · Wikipedia
श्रीपाद वैद्य
Reference material by Wikipedia contributors. This retains its source identity and is not 411 news reporting.
right|thumb|200px|
दिल्ली के 'भारत गौरव पुरस्कार' से सम्मानित
श्रीपाद वैद्य (जन्म 5 मई 1969 ) भारत के एक पर्यावरणविद हैं। वे 'पर्यावरणीय मानव विकास' Vaidya inducted into Super Human Hall of Fame, UK The Hitavada July 29, 2020 5 (Cityline) English He is the founder of the subject, 'Environmental Human Development', which has a great potential to contribute towards sustainable development. https://epaper.tarunbharat.net/index.php?edition=Mpage&date=2020-07-24&page=2 Tarun Bharat Shri Narakesari Prakashan Limited Tarun Bharat Shri Narakesari Prakashan Limited en 2020-09-30 त्यांनी मांडलेली 'शाश्वत विकास मित्र विक्रम' ही संकल्पना शाश्वत विकासासाठी प्रोत्साहित करते. शाश्वत विकासाच्या ध्येयप्राप्तीसाठी उपयोगी अशा पर्यावरणीय मानव विकास या विषयाचे ते जनक आहेत. https://www.open.edu/openlearncreate/course/view.php?id=6265 OLCreate: PUB_3808_1.0 Introduction to Environmental Human Development (E.H.D.) www.open.edu 2022-01-14 इस विषय के जनक हैं। वे इस विषय के पहले व्याख्याता, लेखक, शोध चैंपियन और अधिवक्ता हैं। Vaidya's new subject in record book The Times Of India (Nagpur Times) April 4, 2018 Page 4 https://indiabookofrecords.in/first-eco-innovator-champion-to-define-the-subject-of-environmental-human-development/ FIRST ECO-INNOVATOR CHAMPION TO DEFINE THE SUBJECT OF 'ENVIRONMENTAL HUMAN DEVELOPMENT – India Book of Records 2018-04-18 India Book of Records 2018-09-13 en-US http://www.rhrindianrecords.co.in/latest.php Record Holders Republic (INDIA) 14 जनवरी 2022 14 जनवरी 2022 https://web.archive.org/web/20220114214259/http://www.rhrindianrecords.co.in/latest.php dead वे एक लेखक, कवि और नवप्रर्वतक भी हैं।
पर्यावरणीय मानव विकास की परिभाषा के अनुरूप जल, भोजन, ऊर्जा, नवीन खेल, नवप्रवर्तन, पारिस्थितिकी, विज्ञान, साहित्य, लेखन, कला आदि में उनकी उपलब्धियाँ पर्यावरणीय मानव विकास में महत्वपूर्ण हैं। वह इस क्षेत्र में अग्रणी रिकॉर्ड सेटर हैं। Shripad Vaidya The Hitavada Nagpur December 25, 2017 'इकाेचँम्पियन' श्रीपाद वैद्य यांचे 'रूटर पॉट' लिम्का बुकमध्ये पुण्य नगरी नागपूर नवंबर २७, २०१७ ६ https://www.nagpurtoday.in/shripad-vaidya-entered-in-limca-book-for-his-eco-innovation-rooter-pot/11250700 Shripad Vaidya entered in Limca Book for his Eco-innovation ‘Rooter Pot’ http://www.rhrindianrecords.co.in/record_Holde_%20Profiles.php?q=27 Record Holders Republic (INDIA) 14 जनवरी 2022 14 जनवरी 2022 https://web.archive.org/web/20220114214309/http://www.rhrindianrecords.co.in/record_Holde_%20Profiles.php?q=27 dead उन्हें 'पर्यावरण मानव विकास' के क्षेत्र में उनके निस्वार्थ योगदान के लिए पुरस्कार मिले है। Adv Vaidya presented Best Citizen Award The Hitavada Nagpur May 6, 2017 7 Shripad Vaidya awarded The Times Of India (Nagpur Times) Nagpur May 17, 2017 श्रीपाद वैद्य तरुण भारत नागपूर मई १, २०१७ १८ वैद्य यांना बेस्ट सिटीझन अवार्ड सकाळ नागपूर मई ८, २०१७ https://www.nagpurtoday.in/nagpurs-sripad-vaidya-achieves-hattrick-of-guinness-book-of-world-records/12031701 Nagpur’s Sripad Vaidya achieves hattrick in Guinness Book of World Records विभिन्न राष्ट्रीय और अंतरराष्ट्रीय स्तरों पर उनके सौ से अधिक रिकॉर्ड ने पर्यावरण मानव विकास के काम में योगदान दिया है।https://www.thehitavada.com/Encyc/2019/9/1/The-Centurion-of-records.html The Centurion of records www.thehitavada.com en 2022-01-15 Nagpur lawyer Vaidya makes it to Limca Book of Records - Nagpur Today English https://www.nagpurtoday.in/nagpur-lawyer-vaidya-makes-it-to-limca-book-of-records/04291105 Nagpur lawyer Vaidya makes it to Limca Book of Records News NewsDog - India News - NewsDog दुनिया में कहीं भी पर्यावरणीय मानव विकास को साध्य करने हेतु कार्य करनेवाला निस्वार्थ स्वयंसेवक बिना किसी बाहरी मदद की उम्मीद किए, अपने दम पर, निरतंर प्रयास कर एक मिसाल कायम कर सकता है यह दिखाने के लिए उनका उदाहरण प्रत्यक्ष और प्रेरक है। https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-dried-peas-moved-in-one-minute-using-a-straw Most dried peas moved in one minute using a straw Guinness World Records 2018-09-14 en-GB https://books.google.co.in/books?id=idCmAwAAQBAJ&pg=PT1027&lpg=PT1027&dq=shripad+vaidya+in+guinness&source=bl&ots=r57zgk0wc6&sig=nJqJI9JIDXzAUvsbOCjpTt2FFgM&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwim5JOJubrdAhVFMI8KHVbVCFcQ6AEwD3oECAEQAQ#v=onepage&q=shripad%20vaidya%20in%20guinness&f=false Guinness World Records 2014 Records Guinness World 2013-09-12 Guinness World Records 978-1-908843-56-2 en Guinness World Records / Pea HD Stock Video 838-957-680 Framepool & RightSmith Stock Footage http://footage.framepool.com/en/shot/838957680-dried-pea-drinking-straw-cbbc en-US 2018-09-14 21 जून 2019 https://web.archive.org/web/20190621141041/https://footage.framepool.com/en/shot/838957680-dried-pea-drinking-straw-cbbc dead https://www.dnaindia.com/lifestyle/report-meeting-vijaya-ghose-the-record-keeper-2086474 Meeting Vijaya Ghose – the record keeper 2015-05-17 dna 2018-09-14 en-US https://www.coca-colaindia.com/stories/eco-friendly-mosquito-larva-trap Eco-Friendly Mosquito Larva Trap The Coca-Cola Company 2018-09-14 en-IN 23 जून 2019 https://web.archive.org/web/20190623141143/https://www.coca-colaindia.com/stories/eco-friendly-mosquito-larva-trap dead http://miraclesworldrecords.com/Gallery/Details/7282 Details Eco-innovation Open Access articles Open Access journals Conference Proceedings Editors Authors Reviewers scientific events Guinness World Records List Limca Book of Records Limca Book of Records https://books.google.co.in/books?id=c79aDwAAQBAJ&pg=PT59&lpg=PT59&dq=shripad+vaidya+in+limca&source=bl&ots=rRBMTTNXc0&sig=ctLUX0grh6jyTOscDF3bl3k4eaQ&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj5nauPvbrdAhVEsY8KHV8JBcwQ6AEwDHoECAEQAQ#v=onepage&q=shripad%20vaidya%20in%20limca&f=false Limca Book of Records: India at Her Best LBR Team 2018-05-05 Hachette India 9789351952404 en उन्होंने पर्यावरणीय मानव विकास की एक नई दिशा दिखाई जो मानव जीवन को सुखी, समृद्ध और सक्षम बनाएगी। पर्यावरणीय मानव विकास... तरुण भारत नागपूर नवंबर १७, २०१८ ४ 1993 से, वे प्रचार प्रसार और अनुसंधान के माध्यम से पर्यावरणीय मानव विकास के लिए लगातार योगदान दे रहे हैं।https://prabook.com/web/shripad.vaidya/3756793 SHRIPAD VAIDYA prabook.com en-EN 2022-01-14
प्रारंभिक जीवन
श्रीपाद वैद्य का जन्म 5 मई 1969 को नागपुर में एक मध्यमवर्गीय मराठी परिवार में हुआ। उनके पिता कृष्णराव और माता शारदा श्रीदेव दत्त भगवान को आराध्य मानते थे, इसलिए उनका नाम श्रीपाद रखा गया। भारतीय सेना में सेवा करते हुए, उनके पिता चीन और पाकिस्तान के खिलाफ 1965 के युद्ध सहित कुल तीन युद्धों में सक्रिय रूप से शामिल थे। सैनिक वैद्य और स्वतंत्रता संग्राम सेनानी अंजना कामडे को लगता है लोकमत समाचार नागपूर जनवरी २६, २०१० १९६५ में उनकी पोस्टिंग लेह में थी.वे उस वक्त अपने साथियों के साथ १८ हजार फीट की ऊंचाई पर बर्फीली वादियों में तैनात थे. सन् ७१ में एक बार फिर जब भारत-पाकिस्तान के बीच युद्ध हुआ उस समय वैद्य लोंगेवाला में तैनात थे. नागपुर नगर निगम द्वारा आयोजित नागपुर महोत्सव 2016 में माजी सैनिकों के प्रति आभार व्यक्त करने के लिए आयोजित कार्यक्रम में पिता कृष्णराव का मरणोपरांत सत्कार पुत्र श्रीपाद ने स्वीकार किया।
उन्होंने नागपुर विश्वविद्यालय से बीई, एलएलबी, एमबीए की पदवियाँ प्राप्त की और पर्यावरण के मुद्दों का भी अध्ययन किया। https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/Environmentalist-poet-eyes-Guinness-record/articleshow/6042329.cms Environmentalist-poet eyes Guinness record
पर्यावरणीय मानव विकास
नैसर्गिक संसाधनों का पर्यावरणीय मानव विकास में अनन्यसाधारण महत्त्व है. 'पर्यावरणीय मानव विकास' इस विषय की व्याख्या अंग्रेजी में इस प्रकार है : The systematic process of using knowledge and eco-innovations for satisfying fundamental human needs along with creation of enriched environment, peace, competence and more opportunities to spread happiness and bring about well-being of ordinary people. पर्यावरणीय मानव विकास यह एक सुव्यवस्थित योजना प्रणाली है जिसका उद्देश्य उपलब्ध ज्ञान और रचनात्मक निसर्गमित्र नवाचारों का उपयोग करते हुए बुनियादी मानवीय जरूरतों को पूरा करने के साथ-साथ समृद्ध पर्यावरण, शांति, सक्षमता और ज्यादा अवसर निर्माण कर आम लोगों का कल्याण साधकर उन्हें सुखी करना यह है। पर्यावरणीय मानव विकास (नैसर्गिक संसाधनांचे महत्त्व) तरुण भारत (आसमंत) दिसंबर २३, २०१८ १ तरुण भारत पर्यावरणीय मानव विकास (शाश्वत विकासाचा ऊहापोह) तरुण भारत (आसमन्त) नागपूर फरवरी १०, २०१९ ६ नवसंकल्पनांची शोधयात्रा तरुण भारत (आसमंत) नागपूर फरवरी २४, २०१९ ८ पर्यावरणीय विकासार्थ कचरा व्यवस्थापन... तरुण भारत नागपूर अप्रैल १६, २०१९ ४
पर्यावरणीय मानव विकास में उल्लेखनीय कार्य
सतत विकास के संबंध में
उन्होंने ‘सतत विकास मित्र विक्रम’ यह संकल्पना पेश कर उसे वास्तविकता में लायाhttp://www.superhumanworldrecords.com/search-world-record-holders.aspx Search for a World Record Holder and World Record Breaker www.superhumanworldrecords.com 2022-12-11 The first Centurion of Records Contributing to all U.N. SDGs. Shripad Vaidya is an environmentalist, eco-innovation author and centurion of records who pioneered to make record achievements which follows United Nations Sustainable Development Goals. He is the first whose records track or illustrate all 17 sustainable development goals. और इस कार्य की दखल लेते हुए उनका नाम इंग्लंड स्थित सुपरह्युमन हॉल ऑफ फेम में शामिल किया गया। http://epaper.lokmat.com/articlepage.php?articleid=LOKSAM_ANPR_20200724_2_5 श्रीपाद वैद्य सुपर ह्यूमन से सम्मानित epaper.lokmat.com 2020-09-30 वे 'शाश्वत विकास मित्र विक्रम' संकल्पना को शुरू करने वाले दुनिया के पहले सुपर ह्युमन बन गए है. Vaidya inducted into Super Human Hall of Fame, UK The Hitavada Nagpur July 29, 2020 Nagpur city line Page 5 English Thus, he became world's first Super Human for initiating the concept of 'Sustainable Development Friendly Records'. He has been noted as the first centurion of records whose records track or illustrate all 17 SDGs.
संयुक्त राष्ट्र संघ द्वारा घोषित १७ सतत विकास लक्ष्यों को दर्शानेवाली उनके द्वारा रचित सिक्कों की कला रचना को लिम्का बुक ऑफ रेकॉर्ड्स ने विश्वविक्रम के तौर पर दर्ज किया ।https://books.google.com/books?id=fSlEEAAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PT60&dq=shripad+vaidya+in+limca+book&hl=en Limca Book of Records 2020–22 India Hachette 2021-09-20 Hachette India 978-93-88322-99-7 en
पानी के संबंध में
विश्व का पहला पहचाना गया सस्ता सौर जल फिल्टर (World's first identified inexpensive solar water filter) :Elite World Records गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रिकाॅर्ड में हैट्रिक लोकमत समाचार नागपूर दिसंबर ३, २०१२ ५ इस नवाचार को जनहित में प्रस्तुत करने के लिए उन्होंने आईआईटी कानपुर के 'TECHKRITI 2012' का विशेष निमंत्रण स्वीकार किया और उसमें भाग लिया। इस नवाचार के लिए उन्हें विभिन्न राष्ट्रीय और विश्व रिकॉर्डों में स्थान दिया गया है। An accessible Solar Water Filter for Nagpurians The Hitavada Nagpur January 19, 2012 5 "An environment friendly person is working with dedication for the welfare of nature and practicing new ideas for the same.It (the filter) can be easily available in villages if promoted properly." श्रीपाद वैद्य यांची दुहेरी लिम्का रॅकॉर्ड्स. हॅटट्रिक देशाेन्नती नागपूर जनवरी ४, २०१२ २ मराठी "समाजाेपयाेगी आणि पर्यावरणमित्र शाेधकार्याच्या संबंधित प्राप्त झालेल्या राष्ट्रीय विक्रमांसाठी त्यांचे सर्वत्र स्वागत हाेत आहे." श्रीपाद वैद्य यांची लिम्का रेकॉर्ड्सची हँटट्रिक तरुण भारत नागपूर जनवरी ६, २०१२ ९ श्रीपाद वैद्य लाेकमत नागपूर जनवरी ८, २०१२ ४ त्यांना आय.आय.टी. कानपूर येथील कार्यक्रमात सहभागी हाेण्याचे निमंत्रण प्राप्त झाले आहे. India Records Academy श्रीपाद वैद्य लाेकमत नागपूर जून १८, २०१३ ४ श्रीपाद वैद्य तरुण भारत नागपूर जून १७, २०१३ https://gyti.techpedia.in/project-detail/docile-solar-water-filter/40 DOCILE SOLAR WATER FILTER Gandhian Young Technological Innovation Award उनका नवाचार अशुद्ध जल को पीने योग्य पेयजल में बनाता है और पूरे वैज्ञानिक सिद्धांत पर काम करने के साथ-साथ कम लागत वाला भी है। यह नवाचार प्रत्यक्ष सूर्य के प्रकाश का उपयोग करता है। इसलिए सौर बैटरी, सौर पैनल आदि की कोई आवश्यकता नहीं रहती जिस कारण ई-कचरे से होने वाले प्रदूषण पर स्वचालित रूप से रोक लगती है। इसमें अन्य किसी ऊर्जा उपकरण का उपयोग भी नहीं किया है। इस नवाचार का उपयोग विशेष सामग्री या विशेषज्ञता की आवश्यकता के बिना दूरस्थ क्षेत्रों में भी किया जा सकता है। अनुकरण में आसानी के कारण इसका प्रसार कई लोगों के लिए सुविधाजनक है। केशिका पंपिंग तकनीक का उपयोग इसकी विशेषता है।
वॉटर क्रेडिट : जल संरक्षण एवं संवर्धन के दृष्टी से बहुत महत्त्वपूर्ण ऐसी पर्यावरण अनुकूल ‘वॉटर क्रेडिट’ यह संकल्पना सर्वप्रथम वैद्य द्वारा पेश की गई। https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/Water-credits-A-new-way-to-conserve-precious-resource/articleshow/10085459.cms Water credits: A new way to conserve precious resource – Times of India The Times of India 2018-09-15 उनके इस संकल्पना को विविध समर्थन प्राप्त रहें है। https://www.dnaindia.com/mumbai/report-this-tech-fest-s-theme-is-water-1641124 This tech fest’s theme is water 2012-01-23 dna 2018-09-15 en-US Idea Of Water Credit Limca Book of Records 2012 http://nivashinikanni.blogspot.com/2013/12/water-use-mean-amount-of-water-used-by.html SRI MUDA Kanniappan https://www.scribd.com/document/97302583/Water-use Water use Water Use Water Resources
रूटर पॉट : पेडों के गमलों में से बाहर बहकर व्यर्थ जानेवाले पीने के पानी की बचत करके, पेडों को कम रखरखाव में भी उचित एवं नियमित जलापूर्ति होती रहें इसलिए इस आसान, घर पर सरलता से बननेवाले, प्रतिकृतीगत निसर्गमित्र नवाचार का उन्होंने निर्माण किया।https://ournagpur.com/eco-innovation-rooter-pot-entered-limca-book/ Eco-innovation Rooter Pot entered in Limca Book N Apurva 2017-11-27 Our Nagpur en-GB 2022-01-14 https://www.nyoooz.com/news/nagpur/970530/shripad-vaidya-entered-in-limca-book-for-his-ecoinnovation-rooter-pot/ Shripad Vaidya entered in Limca Book for his Eco-innovation ‘Rooter Pot’ Nagpur NYOOOZ NYOOOZ NYOOOZ 2018-09-14 en 30 जून 2019 https://web.archive.org/web/20190630122653/https://www.nyoooz.com/news/nagpur/970530/shripad-vaidya-entered-in-limca-book-for-his-ecoinnovation-rooter-pot/ dead https://ournagpur.com/eco-innovation-rooter-pot-entered-limca-book/rooter-pot/ rooter-pot Our Nagpur Our Nagpur 2018-09-15 en-GB Rooter Pot, to save water, stay green Limca Book Of Records (Editorial) Hachette India 2017 978-93-82867-24-1 243 Nature श्रीपाद वैद्य महाराष्ट्र टाइम्स नागपूर नवंबर २८, २०१७ २ https://www.coca-colaindia.com/content/dam/journey/in/en/private/stories/lbr-archives/nature.pdf Save water, stay green using rooter pot Page 243 (pdf page 13) https://web.archive.org/web/20190630122656/https://www.coca-colaindia.com/content/dam/journey/in/en/private/stories/lbr-archives/nature.pdf 30 जून 2019 15 जनवरी 2022 dead
क्लीन वॉटर हार्वेस्टिंग : Clean Water Harvesting यह उनकी नवसंकल्पना रही है। रेन वॉटर हार्वेस्टिंग के समान ही विभिन्न कारणों से अपशिष्ट होनेवाले घरेलू स्वच्छ जल का संरक्षण, भंडारण, पुनःउपयोग और अंत में भूगर्भ-जल संचयन का प्रयास करना इसमें शामिल है।
अन्न के संबंध में
फूड ऑफ फ्यूचर : पीने के पानी की बढ़ती कमी ध्यान में रखते हुए उन्होंने समुंदर और जमीन के खारे पानी का उपयोग हो सके ऐसी ‘फूड ऑफ फ्यूचर’ इस संकल्पना को सामने रखा। इसके तहत उन्होंने पर्यावरण के अनुकूल सब्जी (Eco-friendly vegetable) के रूप में रानघोल (घोल की सब्जी) (Portulaca Oleracea) के महत्त्व को विषद किया। http://mahenvis.nic.in/Pdf/Knowledge/FOOD%20OF%20FUTURE%20(2).pdf ENVIRONMENTAL FOOD INNOVATION: SALT SUSTAINED VEGETABLE “Portulaca Oleracea” AS A FOOD OF FUTURE New food resource discovered Diamond pocket books (P.) LTD. 2016 978-93-85975-91-2 New Delhi Page number 44 Saving water through innovative pots Limca Book Of Records 2015 कृष्णानेही शिताचे महत्त्व पटवून दिले आहे तरुण भारत - आकांक्षा नागपूर जनवरी १६, २०१५ श्रीपाद वैद्य तरुण भारत नागपूर अक्तूबर ११, २०१४ १४ Shripad Vaidya The Hitavada Nagpur October 13, 2014 8 'हुज हू' मध्ये श्रीपाद वैद्य यांची नाेंद पुण्य नगरी नागपूर अक्तूबर १५, २०१४ ७ 'हुज हू' में श्रीपाद वैद्य नवभारत नागपूर अक्तूबर १७, २०१४ ४ श्रीपाद वैद्य 'हूज हू' मध्ये महाराष्ट्र टाइम्स नागपूर अक्तूबर २८, २०१४ ४
लवणीय (saline) मिट्टी का उपजाऊपन : लवणीय मिट्टी की उर्वरता बढ़ाने के लिए उन्होंने ‘लवणीय मिट्टी में बढ़नेवाला वृक्षारोपण’ (salt sustained plantation) करने की प्रेरणा देते हुए उसके लिए उपयोगी ऐसा एक सरल, आसान और अनुकरणीय उपकरण बनाया। इस उपकरण से आर्द्र जलवायु की हवा में उपस्थित जलवाष्प नमक के द्वारा सोककर खारे पानी में बदल जाती है जो की पेड़ को बढ़ाने हेतु जलापूर्ति करती है। इस कारण यह पीने योग्य जल संसाधनों को प्रभावित किए बिना ही पेड़ों को बढ़ाने में उपयोगी सिद्ध है। सभी जानते हैं कि वृक्षों की वृद्धि वर्षा लाती है और भूमि को उपजाऊ बनाती है। उन्होंने समुंदर और दुसरे जगह के खारे पानी के स्त्रोत का दूर दूर तक इस्तेमाल होने के लिए स्वतंत्र पाइपलाइनों/जलकुंभ की बात रखते हुए उसके द्वारा इमारतों की छतों पर एवं गमलों में साल्ट सस्टेनेबल वेजिटेबल गार्डन (salt sustainable vegetable garden) के महत्त्व को उजागर किया। Green for salt sustained plantations technique can turn saline lands fertile The Times Of India Nagpur June 14, 2013 "Saline lands and wastelands can also become productive with the use of this technique over the years." पर्यावरणमित्र श्रीपाद वैद्य 'हूज हू इन द वर्ल्ड' मध्ये देशोन्नती नागपूर जून ७, २०१३ ८
शहद : 'बॅच फ्लॉवर हनी' (Batch Flower Honey) यह उनका एक अनुकरणीय नवाचार है जो पौधों की स्वतंत्र प्रजातियों से (४५ प्रकार) शहद को छांटकर शहद के उपयोग को बढ़ाता है। Honey derived from a Medicinal Plant India Book of Records (Diamond Books) 2013 Limca Book of Records 2011 Limca Book of Records 2011
दूध : दूध देने वाले डेयरी जानवरों के आहार में नियमित प्राथमिकता से आनेवाली प्रमुख वनस्पतियों का उल्लेख ऐसे जानवरों के दूध के लेबल टॅग पर करने की संकल्पना उन्होंने रखी। उदाहरण के लिए ‘नीम के पत्तों का नियमित रूप से आहार लेनेवाले जानवर का दूध’ ऐसा टॅग, आदि। दुधारू पशुओं के दूध के महत्व को उनके आहार के अनुसार बढ़ाने वाले उनके इस नवाचार का संबंध पशु चिकित्सकों, आहार विशेषज्ञों, आयुर्वेद विशेषज्ञों के साथ-साथ ग्रामीण उद्यमियों के विकास से है। Innovation Galore of eco-friendly innovations Limca Book of Records 2009
कॉलिफ्लॉवर स्टेमकोअर चिप्स : फूलगोभी के बेकार माने जानेवाले डंठलों से आहार में उपयोगी चिप्स (Cauliflower Stemcore Chips) बनाए जा सकते है ये उनका नवाचार है। LOKMAT E-Paper
ऊर्जा के संबंध में
स्पॉन्टेनियस हीट एनर्जी रिझर्व्ह (spontaneous heat energy reserve) : ‘स्पॉन्टेनियस हीट एनर्जी रिजर्व’ इस नए ऊर्जा स्त्रोत पर किताब लिखने वाले वे पहले लेखक हैं। उन्होंने बताया कि स्पॉन्टेनियस हीट एनर्जी एक नया ऊर्जा स्रोत है जो ग्लोबल वार्मिंग को रोकने का एक तरीका हो सकता है। स्पॉन्टेनियस हीट एनर्जी केवल रासायनिक क्रिया की निर्मिति ही नहीं बल्कि एक नए ऊर्जा स्रोत का भंडार है ये उन्होंने स्पष्ट किया। लिम्का बुकमध्ये नागपूरचे श्रीपाद वैद्य यांनी नाेंदविले दाेन रेकॉर्डस् लाेकमत नागपूर मई ११, २००९ २ लिम्का बुकात श्रीपाद वैद्य यांची दुहेरी नाेंद तरुण भारत नागपूर मई ११, २००९ १२ श्रीपाद वैद्य सकाळ नागपूर मई १२, २००९ श्रीपाद वैद्य यांचा दुहेरी विक्रम लाेकसत्ता नागपूर मई ११, २००९ ३ श्रीपाद वैद्य लिम्का बुक में दर्ज लाेकमत समाचार नागपूर मई १२, २००९ The First Book of Spontaneous Heat Energy Reserve, an eco-friendly natural energy source to reduce global warming. Limca Book of Records 2009 निसर्ग मित्र ऊर्जा स्त्रोत की खोज नवभारत नागपूर जून २५, २००८ ३ नागपूरच्या श्रीपाद वैद्य यांना नवीन ऊर्जास्त्रोताचा शोध लोकसत्ता नागपूर जुलाई १, २००८ ६
गुरुत्वाकर्षण ऊर्जा चक्र (Gravity energy wheel): उन्होंने दुनिया का पहला 'वेट ऑपरेटेड गुरुत्वाकर्षण ऊर्जा चक्र (Gravity energy wheel)' मॉडेल बनाया जिसका उपयोग गुरुत्वाकर्षण ऊर्जा पर शोध में किया जा सकता है। इस मॉडल ने दिखाया कि बहुत कम मात्रा में बाहरी ऊर्जा का उपयोग करके पहिये के गुरुत्वाकर्षण के केंद्र (center of gravity) को लगातार बदलते रखा जा सकता है और इस प्रकार गुरुत्वाकर्षण का लाभ उठाकर पहिये को घुमाया जा सकता है। इस प्रकार कम ऊर्जा की लागत से ज्यादा ऊर्जा प्राप्त करना संभव है। https://www.worldrecordsindia.com/2015/06/29/invented-weight-operated-gravity-energy-wheel/ Invented Weight Operated Gravity Energy Wheel World Records India – Indian World Record Book 2018 2017 2016 2018-09-18 en-US https://gyti.techpedia.in/project-detail/gravity-energy-wheel-touch-powered/4899 GRAVITY ENERGY WHEEL (TOUCH POWERED) Gandhian Young Technological Innovation Award श्रीपाद वैद्य यांनी साकारले 'ग्रँव्हिटी एनर्जी व्हील मॉडेल' देशाेन्नती नागपूर जून ४, २०१५ City's ecologist invents gravity energy wheel Lokmat Times Nagpur June 2, 2015 6 Vaidya, with the help of his innovation model, practically showed how one can use gravitational force for rotating the wheel and became first innovator of gravity energy wheel. श्रीपाद ने बनाया ग्रैविटी का मॉडल लाेकमत समाचार नागपूर जून २, २०१५ २ नागपूरकराने केली जगातील पहिल्या 'ग्रॅव्हिटी एनर्जी व्हील' ची निर्मिती सकाळ नागपूर जुलाई ११, २०१५ ऊर्जा निर्माण में गुरुत्वाकर्षण बल प्रयाेग दैनिक भास्कर नागपूर जून १, २०१५ १६ जगातील पहिल्या 'ग्रॅव्हिटी एनर्जी व्हील' निर्मितीचा दावा लोकसत्ता नागपूर मई २६, २०१५ ३ जगातील पहिल्या 'ग्रॅव्हिटी एनर्जी व्हील' मॉडेलचा शाेध पुण्य नगरी नागपूर मई २७, २०१५ १ नागपूर चाैफेर पुरवणी जगातील पहिले 'ग्ग्रॅव्हिटी व्हील' नागपूरच्या संशाेधकाचे यश तरुण भारत नागपूर जुलाई १६, २०१५ २ फुल ऑन पुरवणी https://www.nagpurtoday.in/nagpurian-sripad-vaidya-invents-worlds-first-gravity-energy-wheel/07101325 Nagpurian Sripad Vaidya invents World’s First Gravity Energy Wheel
नए खेल प्रकार
श्रीपाद वैद्य ने विभिन्न नए खेलों की रचना की है। श्रीपाद वैद्य यांच्या विक्रमांचे जगातील पहिले शतक देशोन्नती नागपूर अगस्त ३०, २०१९ ४ पर्यावरणीय मानव विकासाला हातभार लावणारे नवनवीन खेळ त्यांनी शोधले असून... The Hitavada ये खेल नए खेलों के विश्वकोश में दर्ज है। Best Citizens Of India International Publishing House 2017 136 श्रीपाद वैद्य बेस्ट सिटिझन ॲवार्डने सन्मानित पुण्यनगरी नागपूर अप्रैल ३०, २०१७ ३ श्रीपाद वैद्य को बेस्ट सिटिजन अवार्ड नवभारत नागपूर अप्रैल ३०, २०१७ ३ निसर्ग के प्रति सद्भावना, आदर व असीम भक्ति जागृत होना समय की माँग है और इसे ध्यान में रखते हुए उन्होंने भारत के सर्वप्रथम नक्षत्रवन प्रसारक निसर्गदत्त मंदिर की नींव नागपुर में रखी. Shripad Vaidya gets 'Best Citizen of India – 2017' award Lokmat times Nagpur May 1, 2017 श्रीपाद वैद्य यांना बेस्ट सिटीझन अवार्ड देशोन्नती नागपूर मई १, २०१७
दिशा (Disha) ,
लकचेज (Luckchase)
थ्री इन वन रेस (Three in one race)
खोगोस्का (Khogoska)
वन इन टेन (One in ten)
बॉलपाथर (Ballpather)
बाउन्सरबास्क (Bouncerbask)
मेसडेबॉल (Masedeball)
सिलेजम (Silejum)
स्पेक्थो (Spekthow)
बॉलकेन्चे (Ballkenche)
काइटोस्किल(Kaaitoskill)
बॅट्थ्रोबॉल (Batthroball)
सीडबॉलर (Seedballer)
ट्विनबॅटिंग (Twinbatting)Smith Lani 2019-01-01 New Fitness World Finds! What's New with Physical Education? Article: Influence of students' cognitive processes on physical education teachers' https://www.academia.edu/40712504/New_Fitness_World_Finds_Whats_New_with_Physical_Education_Article_Influence_of_students_cognitive_processes_on_physical_education_teachers Graduate Research to Share
गणितीय खेल - मॅथेस्पो (Mathespo)
विक्रम प्राप्त स्पोर्टिंग चॅलेंजेस
इन स्पोर्टिंग चॅलेंजेस द्वारा चुनौती देनेवाले वृत्ति को संरचनात्मक मार्ग मिलता है जिस वजह से समाज में शांति का मार्ग प्रशस्त होता है। इस संबंध में, उन्होंने उन लोगों के लिए विभिन्न खेल चुनौतियों के महत्व की ओर इशारा किया जो महंगे खेलों से वंचित हैं और घर पर आसानी से उपलब्ध उपकरणों के साथ खेलकर विश्व स्तर पर अपने कौशल का प्रदर्शन कर सकते हैं। वह कई खेल चुनौतियों के ओरिजिनेटर (originator) हैं। खेल भावना को बढ़ावा देनेवाले उनके राष्ट्रीय और विश्व रिकॉर्ड के संदर्भ में विभिन्न चुनौतियों को दुनिया भर में प्रदर्शित किया गया है। https://www.coca-colaindia.com/stories/wr-fastest-paper-clip-chain-making WR: Fastest paper clip chain making The Coca-Cola Company 2018-11-12 en-IN 28 सितंबर 2020 https://web.archive.org/web/20200928021921/https://www.coca-colaindia.com/stories/wr-fastest-paper-clip-chain-making dead https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-rubber-bands-stretched-over-the-face-in-one-minute Most rubber bands stretched over the face in one minute https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-dried-peas-moved-in-one-minute-using-a-straw Most dried peas moved in one minute using a straw Guinness World Records 2018-11-29 en-GB https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/spotlight/Nagpur-gal-makes-a-world-record/articleshow/19444116.cms Nagpur gal makes a world record! - Times of India उदाहरण के तौर पर :
मोस्ट रबर बॅन्ड्ज स्ट्रेच्ड ओव्हर द फेस इन वन मिनिट (Most rubber bands stretched over the face in one minute) नागपुर के श्रीपाद गिनीज बुक में लोकमत समाचार नागपुर अगस्त १०, २०१२ हिंदी City's Shripad Vaidya enters guinness Lokmat times Nagpur August 10, 2012 2 श्रीपाद वैद्य यांची गिनीज विश्वविक्रमात नोंद पुण्य नगरी नागपूर अगस्त १०, २०१२ श्रीपाद वैद्य यांच्या विक्रमाची गिनीज बुकात नोंद तरुण भारत नागपूर अगस्त १२, २०१२ श्रीपाद वैद्य महाराष्ट्र टाइम्स नागपूर अगस्त २५, २०१२ २ नागपूरकर श्रीपाद @Guinness Book लोकमत नागपूर अगस्त १०, २०१२ २ श्रीपाद वैद्य यांची गिनीज विश्वविक्रमांची हॅट्ट्रिक तरूण भारत नागपूर दिसंबर ३, २०१२ १४ श्रीपाद वैद्य यांची गिनेस वर्ल्ड रेकॉर्ड्समध्ये नोंद सकाळ नागपूर दिसंबर ३, २०१२ ६ श्रीपाद वैद्य महाराष्ट्र टाइम्स नागपूर दिसंबर ४, २०१२ २ गिनीज चॅलेंजर्स या कॅटेगिरीत विश्वविक्रमांची नोंद करणारे हे पहिले भारतीय आहेत. श्रीपाद वैद्य यांची गिनीज विश्वविक्रमांची हॅट्ट्रिक देशोन्नती नागपूर दिसंबर ४, २०१२ ८ श्रीपाद वैद्य की गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड्स हैट्रिक नवभारत नागपूर दिसंबर ६, २०१२ ४ गिनीज चैलेंजर्स कैटेगरी में विश्वविक्रमों की हैट्रिक करनेवाले वे पहले भारतीय बन गये है. Some of the Nagpurians who made their way into the Guinness Book The Times of India (Nagpur Times) Nagpur April 9, 2013 वैद्य ने चाैथी बार बनाया वर्ल्ड रिकार्ड लोकमत समाचार नागपूर अक्तूबर २१, २०१३ ३ अमेरिका से प्रकाशित हूज हू इन द वर्ल्ड पत्रिका में उन्हें दुनिया के पहले मल्टिपल रिकाॅर्ड होल्डर एन्वायरमेंटलिस्ट के ताैर पर लिखा गया है।
मोस्ट ड्राइड पीज मुव्ह्ड इन वन मिनिट यूजिंग अ स्ट्राॅ (Most dried peas moved in one minute using a straw) https://www.vercalendario.info/en/what/guinness-records-india-2014.html India Guinness Records in 2014 www.vercalendario.info 2020-06-06 6 जून 2020 https://web.archive.org/web/20200606182619/https://www.vercalendario.info/en/what/guinness-records-india-2014.html dead
मोस्ट स्पून्स बॅलेन्स्ड ऑन द फेस (Most spoons balanced on the face) Shripad Vaidya sets record The Times of India Nagpur December 5, 2012 He becomes the first Indian to make a hattrick in Guinness challenger's category of Guinness World Records. Shripad Vaidya The Hitavada Nagpur December 7, 2012
द लाँगेस्ट पेपर क्लिप चेन इन ३० सेकंड्स (The longest paper clip chain in 30 seconds) श्रीपाद वैद्य यांना चाैथे गिनीज तरूण भारत नागपूर अक्तूबर २१, २०१३ १४ पांचवी बार गिनीज बुक ऑफ रिकाॅर्ड में नाम दर्ज दैनिक भास्कर नागपूर अक्तूबर २१, २०१३ २० 4th Guinness record by Shripad Vaidya The Hitavada Nagpur 22 October 2013 7 He has also made many national and international records in the environment field. Who's Who in the World publication America has recently registered his entry as 'World's first multiple record holder environmentalist' for their future edition. https://www.guinnessworldrecords.es/world-records/99571-longest-paperclip-chain-in-30-seconds Longest paperclip chain in 30 seconds Guinness World Records es-ES 2020-06-06
फास्टेस्ट पेपर क्लिप चेन इन वन मिनिट (Fastest paper clip chain in one minute) Limca Book of Records 2016 Limca Book of Records 2016 978-93-82867-18-0 48
फास्टेस्ट कॉइन स्टॅकिंग इन वन मिनिट (Fastest coin stacking in one minute) Vaidya's unique world record The Times of India Nagpur 26 May 2016 Limca Book of Records 2017 Hachette Book Publishing India Pvt. Ltd. 2017 978-93-82867-24-1 30
नवाचार
इको-इन्नोव्हेशन्स : उनके 50 से अधिक निसर्गमित्र नवाचारों (Eco-innovations Galore) के कारण 2009 के रिकॉर्ड बुक में उनका नाम दर्ज हुआ। वह निसर्गमित्र नवाचार (Eco-innovations) के विकास के लिए दुनिया के पहले रिकॉर्ड धारक वीक्रमवीर हैं। https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/Environmentalist-poet-eyes-Guinness-record/articleshow/6042329.cms Environmentalist poet eyes Guinness record Shripad Vaidya The Hitavada Nagpur March 17, 2011 8 'Who's Who in the World' Records in America has taken Vaidya's entry as the first record holder in the world for development of eco-innovations. He is also included in the book, 'Who's Who in Science and Engineering 2011'. श्रीपाद वैद्य का सुयश नवभारत नागपूर सितंबर ९, २००९ श्रीपाद वैद्य यांची लिम्का रेकॉर्ड हॅटट्रिक लोकमत नागपूर मार्च ९, २०११ ३ श्रीपाद वैद्य यांची लिम्का रेकॉर्ड ची हॅटट्रिक तरुण भारत नागपूर मार्च ५, २०११ ११ श्रीपाद वैद्य यांची लिम्का रेकॉर्ड हॅटट्रिक पुण्य नगरी नागपूर मार्च ६, २०११ ५ वैद्य की उपलब्धि नवभारत नागपूर मार्च ५, २०११ श्रीपाद वैद्यंची लिम्का रेकॉर्ड मध्ये हॅटट्रिक सकाळ नागपूर मार्च ५, २०११ २ श्रीपाद वैद्य यांची लिम्का रेकॉर्ड हॅटट्रिक देशोन्नती नागपूर मार्च ५, २०११ २ इको इन्नोव्हेशन्स विकासासाठी जगातील पहिले रेकॉर्ड होल्डर म्हणून अमेरिकेच्या हूज हू इन द वर्ल्ड प्रकाशनाने त्यांची नोंद घेतली आहे. Sakal Papers book, nagpur 2010-06-26 https://www.youtube.com/watch?v=_92bjCEmAPc 2018-10-01 श्रीपाद वैद्य लोकमत नागपूर सितंबर १३, २०१० २ श्रीपाद वैद्य सकाळ नागपूर सितंबर १७, २०१० http://www.esparama.lt/documents/10157/490675/Eco-innovation_pateiktys.pdf/0fcf6a2f-47bb-4826-9f24-ca123064bb55 Eco-innovations Page no. 14 https://web.archive.org/web/20190616171058/http://www.esparama.lt/documents/10157/490675/Eco-innovation_pateiktys.pdf/0fcf6a2f-47bb-4826-9f24-ca123064bb55 16 जून 2019 15 जनवरी 2022 dead https://www.wikibook.wiki/wiki/es/Eco-innovaci%C3%B3n Ecoinnovación (Eco-innovación) - wikipe.wiki www.wikibook.wiki 2022-01-14 14 जनवरी 2022 https://web.archive.org/web/20220114214259/https://www.wikibook.wiki/wiki/es/Eco-innovaci%C3%B3n deadhttps://zims-en.kiwix.campusafrica.gos.orange.com/wikipedia_en_all_nopic/A/List_of_firsts_in_India#cite_note-68 List of firsts in India zims-en.kiwix.campusafrica.gos.orange.com 2022-01-14 15 जनवरी 2022 https://web.archive.org/web/20220115062807/https://zims-en.kiwix.campusafrica.gos.orange.com/wikipedia_en_all_nopic/A/List_of_firsts_in_India#cite_note-68 deadنوآوری سازگار با محیط زیست 2021-12-29 https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%A2%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%A8%D8%A7_%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA&oldid=33830480 ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد fa 2022-01-15उन्होंने पर्यावरण के लाभ के लिए 100 से अधिक नवाचारों का आविष्कार किया जिसमें 'पेड़ लगाने की बांडगुल तकनीक', 'ग्रीन बॉक्स वनीकरण तकनीक', 'बीज मूर्ति', और 'भूकंप प्रतिरोधी बांस की दीवार' (जिसमें रेत की जगह राख का विकल्प शामिल है) और ये सब नवाचार इन्नोव्हेशन डाटाबेस में दर्ज है। उन्होंने गाजर घास में नमक जैसे रसायन की खोज की। गाजर घास में खोजा रसायन लोकमत समाचार नागपुर अगस्त ८, २००५ १३ हिंदी
मच्छर कीड़ा जाल (Mosquito Larva Trap) : उन्होंने सब इस्तेमाल कर सके ऐसा, प्रतिकृतिगत, कम लागत वाला, निसर्गमित्र मच्छर कीड़ा जाल का आविष्कार किया। यह जाल मच्छरों को फसाने हेतु उनके जीवन चक्र का उपयोग करता है। उनका ये आविष्कार बिना किसी ऊर्जा का उपयोग किए और बिना किसी प्रदूषण के मच्छरों को नियंत्रित करने में सक्षम है। श्रीपाद वैद्य यांची नवनिर्मिती महासागर नागपूर मार्च २३, २०१५ ३ श्रीपाद वैद्य लोकमत नागपूर मार्च २६, २०१५ ४ Limca Book of Records 2016 (Eco-friendly Mosquito Larva Trap) Limca Book of Records 2016 978-93-82867-18-0 248
युरीन कलेक्शन सेंटर्स : खुले में पेशाब करने पर रोक लगाने में उपयोगी ऐसी पर्यावरण और मानव हित में रहनेवाला नवाचार उन्होंने २०११ साल के पहले ही पेश किया जिसे नवाचार के डाटाबेस में स्थान प्राप्त है। आज आशावाद बढ़ रहा है कि ऐसी संकल्पनाओं का उपयोग अपशिष्ट प्रबंधन में किया जा सकता है। कृषि के लिए उपयुक्त यूरिया के उत्पादन में मूत्र से प्राप्त यूरिया का उपयोग हो सकता है। Collect urine at airports, convert to urea and end imports, says Gadkari The Times Of India (Nagpur Times) Nagpur March 5, 2019 1 नवसंकल्पनेतून संशोधक तयार होतील : गडकरी तरुण भारत (आपलं नागपूर) नागपूर मार्च ४, २०१९ ४
निसर्गपूजा (Eco-worship)
इकोवर्शिप प्रसार : आराध्य वृक्षों के माध्यम से इकोवर्शिप याने निसर्गपूजा का प्रसार करनेवाला दुनिया का पहला नक्षत्रवन वृक्षारोपण उन्होंने नागपुर में किया। https://www.recordholdersrepublic.co.uk/world-record-holders/972/shripad-vaidya.aspx World Record Holders and Breakers – Shripad Vaidya www.unicorndesigners.co.uk https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/A-green-act-of-faith/articleshow/9858396.cms A green act of faith – Times of India The Times of India 2018-09-25 First Eco-worship Promotional Centre India Book of Records (Diamond Books) 2012 आस्था से ही बचेंगे पेड लोकमत समाचार नागपूर नवंबर १०, २०११ ३ उपराजधानी के युवा पर्यावरणविद श्रीपाद वैद्य है, जो पेडों को बचाने के लिए अनूठे ढंग से काम लेते नक्षत्रवन मंदिर बदलत्या पर्यावरणाचे आधारस्तंभ तरुण भारत नागपूर मार्च १८, २००९ ४ उन्होंने प्रकृति के प्रति सम्मान और प्रकृति के प्रति संरक्षणभाव को बढ़ाने के उद्देश्य से तबतक नामस्वरुप / निर्गुणस्वरूप में ही रहें निसर्गदत्त नामक देवता की सगुणस्वरूप में मूर्ति पूजा दुनिया में पहली बार महाराष्ट्र के नागपुर में प्रारंभ की। इस निसर्गदत्त प्रकृति पूजा के माध्यम से हमारे चारों ओर की प्रकृति ही ईश्वर का सच्चा स्वरूप है यह भावना बढ़कर निसर्गपूजा संकल्प के माध्यम से निसर्ग संवर्धन होता है, जो आज के समय की अत्यावश्यकता है। नक्षत्रवन इकोवर्शिप से संबंधित उनके विश्व रिकॉर्ड के वजह से व्यक्ति अनुरूप आराध्य वृक्षारोपण के संकल्पना की दुनिया में एक नई पहचान निर्मित हुई। परिणामस्वरूप, दुनिया भर के विभिन्न स्थानों में आराध्य वृक्षारोपण को संदर्भ प्राप्त होकर वृक्षारोपण को बढ़ावा मिला। http://miraclesworldrecords.com/Gallery/Details/7282 Details निसर्गदत्तांचे चैतन्यमयी स्थान महाराष्ट्र टाइम्स नागपूर जून २८, २०१६ ६ नक्षत्रवन वृक्षारोपण एक शास्त्रीय परंपरा तरुण भारत नागपूर मार्च १६, २०१३ Nagpur needs to do a lot more for environment The Times of India Nagpur March 6, 2013
निसर्गपूजा लेखन : प्रकृति उपासना पद्धति को हर किसी के लिए समझने में आसान बनाने और अनुकरण के माध्यम से प्रकृति संरक्षण के कार्य को सफल बनाने के उद्देश्य से उन्होंने निसर्गपूजा का लेखन किया। निसर्गपूजा लेखनाचा विक्रम लोकमत नागपूर नवंबर १६, २०१८ १ निसर्ग पूजा लेखन का रिकाॅर्ड, ७३६९ शब्दों की रचना लोकमत समाचार नागपूर ८ निसर्गपूजा लेखनाचा विश्वविक्रम पुण्य नगरी नागपूर नवंबर १७, २०१८ ८ निसर्गपूजेच्या अनुकरणातून व प्रसारातून जगभरात निसर्ग संवर्धनाला हातभार लागेल. श्रीपाद वैद्य तरूण भारत नागपूर नवंबर १९, २०१८ ८
विज्ञान के संबंध में
पर्यावरणीय सिद्धान्त: उन्होंने कुल चार पर्यावरणीय सिद्धांतों की खोज की। चिकित्सा विज्ञान के लिए पर्यावरणीय सिद्धान्त प्रतिपादित किए श्रीपाद ने ! लोकमत समाचार नागपूर सितंबर १८, २००४ १३ ज्यों जल बिन मीन, त्यों सूत्र बिना विज्ञान लोकमत समाचार नागपूर सितंबर १९, २००४ १२ श्रीपाद वैद्य यांचा शोध स्वीकृत तरुण भारत नागपूर अक्तूबर १८, २००४ https://www.uniqueworldrecords.com/records/posts/invention-of-environmental-electropathy-by-development-of-environmental-theory-and-formulas-applicable-to-electropathy Invention of Environmental Electropathy by Development of Environmental Theory and Formulas Applicable to Electropathy www.uniqueworldrecords.com en 2022-01-15 वे इस प्रकार हैं:
पर्यावरणीय सहिष्णुता सिद्धान्त (Theory of Environmental Bearability): जब कोई सजीव पर्यावरणीय परिवर्तनों का अल्पकाल के लिए या फिर अल्प प्रभाव में अनुभव करता है तब उस सजीव में उन पर्यावरणीय परिवर्तनों से अनुकूल होने के लिए अल्प मात्रा में परिवर्तन होते है। लेकिन, जैसे ही इस तरह के पर्यावरणीय प्रभाव समाप्त हो जाते हैं, जीवों में उनके कारण होने वाले परिवर्तन गायब हो जाते हैं और जीव फिरसे पूर्ववत स्थिति में आ जाता है। यह तभी होता है जब ये पर्यावरणीय प्रभाव जीव की सहनशीलता की सीमा से अधिक न हों। उदाहरण : ठंड में बाहर घूमते समय दस्ताने न पहनने पर हाथ सूज सकते हैं, लेकिन घर के गर्म वातावरण में लौटने पर हाथों की स्थिति ठीक हो जाती है।
पर्यावरणीय प्रतिरोध सिद्धान्त (Theory of Environmental Opposition): यह सिद्धांत तब लागू होता है जब किसी सजीव पर पर्यावरणीय प्रभाव उसकी शारीरिक सहनशीलता से अधिक हो जाता है। जब किसी जीव पर कोई पर्यावरणीय प्रभाव उस जीव के शरीर की सहनशीलता सीमा से अधिक प्रभाव में या फिर अधिक ज्यादा अवधि के लिए होता है, तो ऐसे दीर्घकालिक या तीव्र प्रभाव उस जीव के शरीर में कुछ परिवर्तन का कारण बनते हैं। लेकिन उसके बाद जीवित शरीर प्रतिक्रिया देते हुए उस परिवर्तन से भी ज्यादा हद तक विपरीत परिवर्तन पैदा करते हुए पर्यावरणीय प्रभावों के कारण शरीर में होने वाले परिवर्तनों को उलट देता है। इस कारण पर्यावरणीय प्रभाव से जो स्थिति दिखनी चाहिए थी उससे पूर्णतः विरोधी स्थिति में सजीव का शरीर आता है। उदाहरण : सहनशीलता से अधिक थंड में घूमने से शरीर का तापमान अस्थायी रूप में कम होने का पर्यावरणीय प्रभाव दिखाएगा। लेकिन बाद में शरीर द्वारा जो प्रतिक्रिया होगी उसकी वजह से पर्यावरणीय प्रभाव के परिणाम को उलट दिया जाएगा और शरीर का तापमान कम होने के बजाय बढ़ जाएगा। इस प्रकार थंड लग जाने से शरीर का संतुलन बिगड़ने का अनुभव सर्वसाधारण है। इसी प्रकार जब सजीव के शरीर पर सहनशीलता से ज्यादा प्रभाव में प्रहार होता है तब उस प्रहार के परिणामस्वरुप शरीर पर छाप पड़ती है (शरीर अल्प अवधि के लिए दबता है)। लेकिन बाद में शरीर प्रतिक्रिया देते हुए, एकदम ही विरोधी स्थिति में आता है जिससे शरीर दबा हुआ दिखने के बजाय सूज कर फूल जाता है।
पर्यावरणीय विनाश सिद्धान्त (Theory of Environmental Destruction): जब किसी जीव पर पर्यावरणीय प्रभाव असहनीय होते हैं और बहुत लंबे समय तक (असहनीय अवधि के लिए) काम करते हैं, तो ऐसे प्रभाव जीव के शरीर में स्थायी परिवर्तन का कारण बनते हैं और जीव द्वारा कोई प्रभावी उलटा प्रभाव उत्पन्न नहीं किया जा सकता है। उदाहरण : असहनीय हिमनदों या बर्फीले पानी में गिरने से शरीर का तापमान बहुत कम हो जाता है लेकिन शरीर इस स्थिति को कोई प्रतिक्रिया नहीं दे सकता और कोई उलटा परिवर्तन नहीं कर सकता।
पर्यावरणीय सृजन सिद्धान्त (Theory of Environmental Creation) : जब किसी सजीव के शरीर पर ऐसा पर्यावरणीय प्रभाव पडता है, जो की बहुत अल्प मात्रा में लेकिन लंबे समय तक प्रभावी रहता है और जिस पर शरीर का विशेष ध्यानाकर्षण नहीं होता है, तो सामान्य परिस्थितियों में ऐसा पर्यावरणीय प्रभाव जीव के शरीर पर परिवर्तन लाता है और शरीर उसपर कोई प्रतिक्रिया भी नहीं देता। उदाहरण : उष्ण प्रदेश से ठंडे प्रदेश में या फिर ठंडे प्रदेश से उष्ण प्रदेश में स्थानांतरित हुए लोगों के त्वचा की वर्णछटा में लंबे समय के बाद फर्क दिखाई देता है। किसी व्यक्ति के शरीर के उस भाग के रंग में भी अंतर होता है जो लगातार कपड़ों से ढका रहता है और जो भाग कपड़ों से ढका नहीं होता है क्योंकि जो त्वचा का भाग कपड़ों से ढका नहीं होता उसपर पर्यावरणीय प्रभाव बहुत ही अल्प मात्रा में लेकिन लंबे समय तक होते रहते है।
पर्यावरणीय इलेक्ट्रोपॅथी विज्ञान : पर्यावरणीय इलेक्ट्रोपॅथी विज्ञान पर अपने संशोधन में, उन्होंने इलेक्ट्रोपॅथी के विज्ञान में उल्लिखित विदेशी पौधों के बजाय उनके विकल्प में देशी पौधों की १२८ प्रजातियों की खोज की। उनकी खोज देशी पौधों के वृक्षारोपण के साथ-साथ स्थानीय अनुसंधान और विकास के लिए उत्प्रेरक थी। श्रीपाद वैद्य इलेक्ट्रोपॅथी के विकास के लिए दुनिया के पहले भारतीय इन्नोव्हेटर / नवनिर्मितिकार बने, और साथ ही इलेक्ट्रोपॅथी के लिए दुनिया के पहले विश्व रिकॉर्ड धारक (world record holder) भी बने। https://books.google.co.in/books?id=n83JDQAAQBAJ&pg=PT68&lpg=PT68&dq=shripad+vaidya+ELECTROPATHY&source=bl&ots=BU2sv05QCQ&sig=rqlXsOm9t8goKviIGH6--wan_To&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjDvJyVnNTdAhXHVisKHYkDCDMQ6AEwAnoECAcQAQ#v=onepage&q=shripad%20vaidya%20ELECTROPATHY&f=false Unique World Records 2016: Unique World Records 2016 Digital Edition Records Unique World 2016-12-25 Symbion Books 9789352587711 en https://books.google.co.in/books?id=qkBEDwAAQBAJ&pg=PT88&dq=shripad+vaidya&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjHm-DnguLiAhXKbSsKHc3hBEIQ6AEIMjAC#v=onepage&q=shripad%20vaidya&f=false Unique World Records 2017: Unique World Records 2017 Digital Edition Limited Unique World Records 2017-12-25 Symbion Books 9788193394502 en https://books.google.co.in/books?id=ITCBDwAAQBAJ&pg=PT88&dq=shripad+vaidya&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjHm-DnguLiAhXKbSsKHc3hBEIQ6AEIKDAA#v=onepage&q=shripad%20vaidya&f=false Unique World Records 2018: Unique World Records 2018 Digital Edition Limited Unique World Records 2018-12-25 Symbion Books 9788193394526 enhttps://uniqueworldrecords.com/records/posts/invention-of-environmental-electropathy-by-development-of-environmental-theory-and-formulas-applicable-to-electropathy Invention of Environmental Electropathy by Development of Environmental Theory and Formulas Applicable to Electropathy uniqueworldrecords.com en 2022-12-11
साहित्य और लेखन के संबंध में
निसर्ग संवर्धन के उद्देश्य से श्रीदेव निसर्गदत्त निसर्गपूजा पद्धती की रचना का लेखन करनेवाले वे दुनिया के पहले ज्ञात लेखक है।
उन्होंने बहुत दीर्घ ३५५ शब्दों का शीर्षक है ऐसे निसर्गकविता के किताब का लेखन किया है। The Longest Title of Book India Book of Records (Diamond Books) 2011 https://books.google.co.in/books?id=T3KEijrvHacC&pg=PT19&lpg=PT19&dq=unique+world+records+longest+poetry+शीर्षक&source=bl&ots=72p4ml7GbT&sig=pneSQraiQnBpU0t8SI2Gkl4X_p8&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjf5LfN5uXdAhVJMo8KHaI6CbsQ6AEwDHoECAAQAQ#v=onepage&q=unique%20world%20records%20longest%20poetry%20शीर्षक&f=false Unique World Records 2013: Book of World Records Limited Unique World Records 2013-04-24 Symbion Books 9789351047612 en श्रीपाद वैद्य यांच्या 'निसर्ग' पुस्तकाचे प्रकाशन पुण्य नगरी नागपूर अप्रैल १, २०१० ३ विश्वविक्रमी पुस्तकाचे प्रकाशन सकाळ नागपूर अप्रैल १, २०१० ८ Shripad Vaidya's book on eco-friendly poems out The Hitavada Nagpur March 31, 2010 श्रीपाद वैद्य यांच्या पुस्तकाचे प्रकाशन तरुण भारत नागपूर अप्रैल १, २०१० १३ तब्बल ३५५ शब्दांचे शीर्षक सकाळ नागपूर जून २६, २०१० https://www.scribd.com/document/157639351/Indian-English-literature-pdf Indian English literature.pdf Indian Literature English Language Literature https://books.google.co.in/books?id=5ubOBQAAQBAJ&pg=PA11&lpg=PA11&dq=water+use+shripad+vaidya&source=bl&ots=1dQm9RiDVk&sig=wbfa8MIidBWGwjQHCMtISARihEc&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwi9gfHtnYnfAhXBo48KHRPrCO84ChDoATABegQICRAB#v=onepage&q=water%20use%20shripad%20vaidya&f=false Unique World Records 2014: Explore the Unique Records Inside Limited Unique World Records 2014-08-24 Symbion Books 9789351741565 en https://pdfcoffee.com/indian-english-literaturepdf-pdf-free.html Indian English literature.pdf pdfcoffee.com en 2021-10-23
वह हिंग्लिश (Hinglish) भाषा के लिए विश्व रिकॉर्ड बनाने वाले पहले कवि है। उन्होंने निसर्ग / nature इस विषय पर ३७५१ शब्दों के कविता को रचा जिसमें श्रृंगाररस, भक्तिरस, रौद्ररस, इत्यादि रस सामाविष्ट है। https://www.worldrecordsindia.com/2015/05/14/longest-poetry-on-nature-in-hinglish-language/ Longest Poetry on Nature in Hinglish Language World Records India – Indian World Record Book 2018 2017 2016 2018-10-01 en-US लाँगेस्ट पोएम अबाउट नेचर रिटन इन हिंग्लिश (Longest poem about nature written in Hinglish) यह विश्वविक्रम।https://recordsetter.com/world-record/poem-about-nature-written-hinglish/41905 Longest Poem About Nature Written In Hinglish
पर्यावरण जागरूकता के लिए उनके द्वारा लिखे गए विभिन्न लेख और कविताएँ प्रतिष्ठित समाचार पत्रों में प्रकाशित हो चुकी हैं। पर्यावरण संरक्षण कायदा लोकसत्ता नागपूर दिसंबर ३०, १९९४ पर्यावरण वाहिनी लोकसत्ता नागपूर नवंबर २६, १९९४ दुर्गंधाचा गंध पर्यावरण कायद्यांना किती ? लोकसत्ता १९९४-९५ नागपूर पर्यावरणाचा समतोल राखणारे वास्तुशास्त्र लोकसत्ता नागपूर जनवरी १३, १९९५ प्रदूषणाच्या घटकांमुळे मानसिक आघात लोकसत्ता १९९५ नागपूर ११ फुटी साप आणि आपण लोकसत्ता नागपूर दिसंबर २१, १९९४ Medicine of the future Lokmat Times Nagpur April 2, 1996 इलेक्ट्रोपथी चिकित्सा पद्धती एक दृष्टिक्षेप ! लोकमत नागपूर मार्च २४, २००२ २ इलेक्ट्रोहोमिओपथी संशोधन लोकमत नागपूर जून ९, २००२ २ उद्योग जल्लोश काव्य संग्रह कविता कोल्हापूर मासिक ज्ञान विज्ञान प्रबोधिनी नवंबर १३, २००४ चिंबचिंब या पावसात सकाळ नागपूर जुलाई ३०, २००६ ६ कविता गंगा प्रदूषणाचा वेध तरुण भारत (आसमंत) नागपूर जुलाई २४, २०११ १ पर्यावरण मित्र इलेक्ट्रोपथी लोकमत नागपूर अगस्त २५, २००२ इलेक्ट्रोहोमिओपथी आहे तरी काय ? तरुण भारत नागपूर जुलाई २२, १९९९ ७ इलेक्ट्रोहोमिओपथी आहे तरी काय ? नवराष्ट्र नागपूर मई २९, २००१ बालक-बालिकांचा योग्य अनुपात : एक चिंतन तरुण भारत नागपूर अप्रैल २१, २०११ ५ My Times My Voice The Times of India Nagpur January 14, 2012 3 All civic bodies must have plans to protect all water sources The Times of India Nagpur May 25, 2013 7
उन्होंने विभिन्न किताबे लिखी है।
उन्होंने सबसे छोटी (5 अक्षर का एक शब्द) वसीयत लिखने का रिकॉर्ड बनाया है। लहान इच्छापत्राचा मसुदा श्रीपाद वैद्य यांच्या नावे तरुण भारत नागपूर अप्रैल २८, २०१२ ९ श्रीपाद वैद्य यांचे जगातील सर्वात लहान 'इच्छापत्र' पुण्य नगरी नागपूर जून ८, २०१२ ८ Shortest Will India Book of Records (Diamond Books) 2013 https://thereaderwiki.com/en/Will_and_testament#cite_note-22 Will and testament The Reader Wiki, Reader View of Wikipedia en 2022-12-11
उन्होंने नए शब्द (विकासावलंबी , सेवासमृद्ध , आदि) एवं सुविचारों (“एकसारखे संरचनात्मक प्रयत्न हे स्वत:च एक निर्णय असतात ", आदि) का लेखन किया है।
कला के संबंध में
'कॉईन स्टॅकिंग आर्ट' इस कलाप्रकार में उन्होंने विविध प्रयोग यशस्वी किए जिनके अलग-अलग विश्वविक्रम भी स्थापित हुए। प्रति मिनट ७३ सिक्कों का दुनिया का सबसे तेज स्टैकिंग रिकॉर्ड उनके नाम पर दर्ज है। उन्होंने कॉईन स्टॅक्ड खड़ी थ्री-डी शब्दरचना (Vertical 3D coin structure of 'HI' - LBR 2019), श्री गणेश स्वरूप की रचना, आदि जैसे नवाचारों की शुरुआत करके इस कला को आगे बढ़ाने की कोशिश की। Vaidya's unique world record The Times Of India Nagpur May 26, 2016 Celebrating with Times The Times of India Nagpur September 19, 2018 2 https://books.google.co.in/books?id=c79aDwAAQBAJ&pg=PT641&dq=limca+book+of+records&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj06f6v6fTdAhVNeisKHdy3BvgQ6AEIOjAE#v=onepage&q=limca%20book%20of%20records&f=false Limca Book of Records: India at Her Best LBR Team 2018-05-05 Hachette India 9789351952404 en Most coins stacked (Limca Book of Records) Hachette Book Publishing India Pvt. Ltd. 2018 978-93-5195-217-6 022 Fastest stacking of Rs 10 coins Limca Book of Records (Hachette India) 2017 978-93-82867-24-1 30
अन्य सहभाग एवं सहयोग
पर्यावरण वाहिनी सदस्य: मार्च १९९३ से अगले दो वर्षों के लिए, वह नागपुर जिला पर्यावरण वाहिनी (पर्यावरण और वन मंत्रालय, भारत सरकार) के मानद सदस्य थे। इस दौरान उन्होंने पर्यावरण के संरक्षण के लिए, विशेष रूप से जल प्रदूषण को कम करने के लिए अथक प्रयास किए। निकृष्ट मलवाहिन्यांमुळे विहिरींचे पाणी प्रदूषित लोकसत्ता नागपूर जून २, १९९५ नागपुरातील बहुतांश शाळांत पिण्याच्या पाण्याचे प्रदूषण लोकसत्ता नागपूर सितंबर ९, १९९३ Shripad Vaidya The Hitavada Nagpur March 17, 2011 8 He was also the member of Nagpur District Paryavaran Vaahini Committee of Government of India International Encyclopedia of Ecology and Environment Indian Institute of Ecology and Environment, New Delhi 1995 81-7456-024-6 19 (Environmental Procedures) New Delhi, India 71, 72 The Paryavaran Vahini Scheme, launched during last year with the basic objectives of creation of Environmental Awareness through people's participation.
युनायटेड नेशन्स एनव्हायर्नमेंट प्रोग्राम (UNEP) के जागतिक पर्यावरण दिवस (World Environment Day) कार्यक्रम के संकल्प सहभाग के लिए उनको प्रशंसा पत्र मिले है। पर्यावरणमित्र श्रीपाद वैद्य 'हूज हू इन द वर्ल्ड' मध्ये देशोन्नती नागपूर जून ७, २०१३ ८
पर्यावरण और शिक्षा क्षेत्र से संबंधित सेवाभावी संस्थांओं के कार्य में उनका बहुमूल्य सहयोग रहा है।
पर्यावरण हित में शाकाहार, जीवदया और निर्व्यसनी (गैर व्यसनी) जीवनशैली के वे पैरोकार रहें है। 23 tennis balls in one hand? City man sets world record The Times of India Nagpur 21 July 2013 He says he has set these records for spreading message about environmental conservation and vegetarianism. I show that having a very good health and strength is possible even without consuming non-veg food, he insisted. Shripad Vaidya sets new world record The Hitavada Nagpur July 20, 2013 5 श्रीपाद वैद्य यांचा विश्वविक्रम देशोन्नती नागपूर जुलाई १९, २०१३ ८
'फ्रेंडलिएस्ट डे ऑफ द इयर' इस विश्वविक्रम में वे सहभागी थे।
मोझिला सर्टिफिकेट ऑफ थँक्स टू हेल्प सेट अ वर्ल्ड रेकॉर्ड (१७ जून २००८)
नॅशनल जिओग्राफिक - द ग्रेट नेचर प्रोजेक्ट इनके 'लार्जेस्ट ऑनलाईन फोटो अल्बम ऑफ ॲनिमल्स' इस विश्वविक्रम में उनका सहभाग रहा।
मोस्ट 'टाईम्स ऑफ इंडिया - नागपूर एडिशन' न्यूजपेपर्स कलेक्टेड इन वन इयर (Most 'Times of India - Nagpur Edition' newspapers collected in one year) https://recordsetter.com/world-record/times-india--nagpur-edition-newspapers-collected-year/30194 Most "Times Of India - Nagpur Edition" Newspapers Collected In One Year यह अभिनव सुर्खियों के संग्रह का विश्व रिकॉर्ड उनके नाम है।
'सेल्फी विथ ट्री कॉन्टेस्ट - २०१६' इस राष्ट्रीय विक्रम प्राप्त कार्य में वृक्षारोपण करके सहभाग।Limca Book of Records 2017 Hachette Book Publishing India Pvt. Ltd 2017 978-93-82867-24-1 233
२०१८ साल के गिनीज बुक ऑफ रेकॉर्ड्स में अमेझिंग बॉडीज् (Amazing Bodies) इस स्तंभ में उनका नाम दर्ज है।https://books.google.com/books?id=fqQoDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA97&dq=shripad+vaidya+in+guinness+world+records+2018&hl=en Guinness World Records 2018: Meet our Real-Life Superheroes Records Guinness World 2017-08-29 Guinness World Records 978-1-912286-18-8 118 en
विक्रमों का शतक बनानेवाले वे पहले नागपूरी है (The first Nagpurian to become the centurion of records )। पर्यावरणीय मानव विकास का संदेश देनेवाला यह इस प्रकार का दुनिया का पहला विक्रमी शतक है। श्रीपाद वैद्य यांच्या विक्रमांचे जगातील पहिले शतक देशोन्नती नागपूर अगस्त ३०, २०१९ ४ मराठी 'पर्यावरणीय मानव विकास' या विषयाच्या समर्थनार्थ, मानवाच्या मूलभूत गरजांचे महत्व लक्षात घेऊन त्यांच्या पूर्तते संदर्भातील संरचनात्मक असे विक्रम ते सातत्याने करीत आले आहे. यावर्षी या विक्रमांचे शतक पूर्ण झाले. Every person is best & unique in own way, says Shripad Vaidya Lokmat Times Nagpur September 3, 2019 6 English Thus it became the first century of its kind dedicated in support of the subject of environmental human development.
पुरस्कार
भारत गौरव ॲवार्ड ॲड. श्रीपाद वैद्य तरुण भारत नागपूर दिसंबर १५, २०१४ Bharat Gaurav Award The Times of India Nagpur December 1, 2014 श्रीपाद वैद्य भारत गाैरव अवार्ड से सम्मानित दैनिक भास्कर नागपूर दिसंबर १, २०१४ ॲड. श्रीपाद वैद्य यांना भारत गाैरव महासागर नागपूर दिसंबर १, २०१४ श्रीपाद वैद्य यांना भारत गाैरव अवार्ड देशोन्नती नागपूर दिसंबर २, २०१४ ३ श्रीपाद वैद्य लोकमत नागपूर दिसंबर २, २०१४ ४ श्रीपाद वैद्य सम्मानित नवभारत नागपूर दिसंबर १, २०१४ ४ श्रीपाद वैद्य भारत गाैरव पुरस्काराने सन्मानित सकाळ नागपूर दिसंबर ४, २०१४ ३ देशाचा गाैरव वाढविण्यास ज्यांनी हातभार लावला अशा जगभरातील भारतीयांच्या कार्याची दखल या पुरस्काराद्वारे घेण्यात येते.
बेस्ट सिटिझन ऑफ इंडिया ॲवार्ड
भारत ज्योति पुरस्कार Bharat Jyoti Puraskar Best Citizen Publishing House 2018 10
विशेष सेवा सम्मान नागपूरभूषण पुरस्कार वितरण सोहळा उद्या सकाळ नागपूर दिसंबर ११, २०१२ ८ Nagpur Bhushan Awards The Times of India Nagpur December 12, 2012 कला, साहित्यक्षेत्रात उल्लेखनीय कार्य करणार्यांचा 'विशेष सेवा सन्मान' सकाळ नागपूर दिसंबर १६, २०१२ ६ नागपूरभूषण पुरस्काराचे थाटात वितरण तरुण भारत नागपूर दिसंबर १६, २०१२ १३
हूज हू इन द वर्ल्ड श्रीपाद वैद्य तरुण भारत नागपूर सितंबर १६, २०१० १४ 'हूज हू' मध्ये श्रीपाद वैद्य यांची नोंद पुण्य नगरी नागपूर अक्तूबर १५, २०१४ ७ 'हूज हू' में श्रीपाद वैद्य नवभारत नागपूर अक्तूबर १७, २०१४ ४ श्रीपाद वैद्य 'हूज हू' मध्ये महाराष्ट्र टाइम्स नागपूर अक्तूबर २८, २०१४ ४
स्टार २०२० https://worldbookofrecords.uk/star2020 World Book of Records 27 en-UK
श्रीपाद वैद्य की जीवनी प्रकाशित पुस्तकें
हूज हू इन द वर्ल्ड - २६वां संस्करण - २००८
हूज हू इन द वर्ल्ड - २७वां संस्करण - २००९
हूज हू इन द वर्ल्ड - २८वां संस्करण - २०१०
हूज हू इन सायन्स ॲन्ड इंजिनियरिंग - ११वां संस्करण - २०१०
हूज हू इन द वर्ल्ड - ३०वां संस्करण - २०१२
हूज हू इन द वर्ल्ड - ३१वां संस्करण - २०१३ श्रीपाद वैद्य यांची गिनीज बुकात नोंद पुण्य नगरी नागपूर अक्तूबर २१, २०१३ अमेरिकेतील हूज हू इन द वर्ल्ड या प्रकाशनासाठी त्यांची नोंद
हूज हू इन द वर्ल्ड - ३२वां संस्करण - २०१४
हूज हू इन द वर्ल्ड २०१६
हूज हू इन सायन्स ॲन्ड इंजिनियरिंग २०१६
हूज हू इन द वर्ल्ड २०१९
हूज हू इन द वर्ल्ड २०२०
संदर्भ
श्रेणी:मराठी लोग
श्रेणी:1969 में जन्मे लोग
श्रेणी:पर्यावरणविद
श्रेणी:नागपुर के लोग
श्रेणी:महाराष्ट्र के लोग
श्रेणी:नवाचारी
श्रेणी:लेखक
श्रेणी:ऑथर
श्रेणी:भारतीय पर्यावरणविद
श्रेणी:कवि
श्रेणी:भारतीय कवि
श्रेणी:भारत के विश्व रिकॉर्ड धारक
श्रेणी:विश्व रिकॉर्ड धारक
श्रेणी:विश्व रिकॉर्ड होल्डर
__सूचीबद्ध__