Skip to main content

  | मौसम…

411 समाचार
Public archive edition · Attributed source reporting with original dates · AI drafts are excluded

411 REFERENCE · Wikipedia

भारतीय जनसंघ

Reference material by Wikipedia contributors. This retains its source identity and is not 411 news reporting.

अखिल भारतीय जनसंघ Bharatiya Jana Sangh २१ अक्टूबर १९५१Anand Arun 21 October 2020 On this day 69 years ago, 200 leaders formed Jana Sangh. It is now the BJP https://theprint.in/politics/on-this-day-69-years-ago-200-leaders-formed-jana-sangh-it-is-now-the-bjp/528070/ live 15 April 2021 ThePrint en-US श्यामा प्रसाद मुखर्जी हिन्दू महासभा 1977 जनता पार्टी (1977–1980) हिन्दू राष्ट्रवादThe Jana Sangh as a Nationalist Rally 94 Hindu Nationalism and Indian Politics Bruce D. Graham Cambridge University Pressहिन्दुत्वElite Parties, Poor Voters https://archive.org/details/elitepartiespoor0000thac Tariq Thachil 42 2014 Cambridge University Pressएकात्म मानववादIndia: Government and Politics in a Developing Nation Stanley Kochanek 333 2007 Cengage Learningराष्ट्रीय संरक्षणवादThe Jana Sangh: a biography of an Indian political party 1969 Craig Baxter Craig Baxter University of Pennsylvania Press 171आर्थिक राष्ट्रवादFundamentalisms and the State 1996 University of Chicago Press 418 Martin E. Marty दक्षिण पंथElectoral Politics in the Indian States John Osgood Field Manohar Book Service 28 भारतीय जनता पार्टी (1980–अब तक) Bharatiya Jana Sangh darkgray भगवा रंग (केसरिया) right|thumb|250px|दीपक या दीया - अखिल भारतीय जनसंघ का चुनावचिह्न था। [[चित्र:Syama Prasad Mookerjee.jpg|right|thumb|350px|भारतीय जनसंघ के संस्थापक डॉ श्यामाप्रसाद मुखर्जी]]अखिल भारतीय जनसंघ भारत का एक पुराना राजनैतिक दल है, पहले इसका नाम भारतीय जनसंघ था। इस दल का स्थापना २१ अक्टूबर १९५१ को दिल्ली में की गयी थी। इसके तीन संस्थापक सदस्य थे- श्यामा प्रसाद मुखर्जी, प्रोफेसर बलराज मधोक और दीनदयाल उपाध्याय।1951 : भारतीय जनसंघ की स्थापना : भारतीय राजनीति में राष्ट्रीयता का उदय इस पार्टी का चुनाव चिह्न दीपक था। इसने १९५२ के संसदीय चुनाव में ३ सीटें प्राप्त की थी जिसमे डाक्टर मुखर्जी स्वयं भी शामिल थे। प्रधानमंत्री इंदिरा गांधी द्वारा लागू आपातकाल (१९७५-१९७६) के बाद जनसंघ सहित भारत के प्रमुख राजनैतिक दलों का विलय कर के एक नए दल जनता पार्टी का गठन किया गया। आपातकाल से पहले बिहार विधानसभा के भारतीय जनसंघ के विधायक दल के नेता लालमुनि चौबे ने जयप्रकाश नारायण के आन्दोलन में बिहार विधानसभा से अपना त्यागपत्र दे दिया। सन १९८० में जनता पार्टी टूट गयी। भारतीय जनसंघ के एक गुट ने अटल बिहारी वाजपेयी और लालकृष्ण आडवाणी के नेतृत्व में जनसंघ से अलग होकर समाजवादी और गांधीवादी विचारधारा के नेताओं के साथ मिलकर भारतीय जनता पार्टी का गठन किया।उसके बाद भारतीय जनसंघ के संस्थापक सदस्य प्रोफेसर बलराज मधोक ने अखिल भारतीय जनसंघ को चुनाव आयोग से पंजीकरण कराकर भारतीय जनसंघ को बनाए रखा। प्रोफेसर बलराज मधोक 2016 तक अखिल भारतीय जनसंघ के राष्ट्रीय अध्यक्ष पद पर रहे। उनकी मृत्यु के पश्चात अखिल भारतीय जनसंघ के राष्ट्रीय अध्यक्ष डा. आचार्य भारतभूषण पाण्डेय हैं। अखिल भारतीय जनसंघ की कथित विचारधारा "एकात्म मानववाद" सर्वप्रथम १९६५ में दीनदयाल उपाध्याय ने दी थी। लोकसभा चुनावों में उत्तरोत्तर सफलता १९५२ में ३.१ प्रतिशत वोट ३ सीट, १९५७ में ५.९ प्रतिशत वोट ४ सीट, १९६२ में ६.४ प्रतिशत वोट और १४ सीट, तथा १९६७ में ९.४ प्रतिशत वोट ३५ सीट हासिल की।१९७१ में ७.३७ प्रतिशत वोट २२''' सीट हासिल की। वर्षलोकसभाविजित सीटें±मत प्रतिशत(%)±(%)परिणाम1952प्रथम लोकसभा3 499 Bharatiya Jana Sangh33.06%3.06%विपक्ष19572nd4 505 Bharatiya Jana Sangh15.93%2.87%Opposition19623rd14 508 Bharatiya Jana Sangh106.44%0.51%Opposition19674th35 523 Bharatiya Jana Sangh219.31%2.87%Opposition19715th22 521 Bharatiya Jana Sangh137.35%1.96%Opposition जनसंघ के अध्यक्ष डॉ श्यामा प्रसाद मुखर्जी (१९५१–५२) मौलि चन्द्र शर्मा (१९५४) प्रेम नाथ डोगरा (१९५५) आचार्य देवप्रसाद घोष (१९५६–५९) पीताम्बर दास (१९६०) अवसरला राम राव (१९६१) आचार्य देवप्रसाद घोष (१९६२) रघु वीर (१९६३) आचार्य देवप्रसाद घोष (१९६४) बच्छराज व्यास (१९६५) बलराज मधोक (१९६६) दीनदयाल उपाध्याय (१९८७–६८) अटल बिहारी वाजपेयी (१९६९–७२) लालकृष्ण आडवाणी (१९७३–७७) आचार्य भारतभूषण पाण्डेय सन्दर्भ 33em इन्हें भी देखें भारतीय जनता पार्टी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ हिन्दू महासभा बाहरी कड़ियाँ 'जनसंघ पर खड़ी है भारतीय जनता पार्टी की नींव' आइये जानिये जनसंघ से भाजपा की विकास यात्रा (अजमेरनामा) जनसंघ अकेला संगठन जो पहले प्रांतों में बना, फिर फैलाजून 2020 InternetArchiveBot (प्रभासाक्षी) श्रेणी:भारत के राजनीतिक दल