411 REFERENCE · Wikipedia
राजिंदर सिंह बेदी
Reference material by Wikipedia contributors. This retains its source identity and is not 411 news reporting.
राजिंदर सिंह बेदी Rajinder Singh Bedi in early 1960s (cropped).jpg 150px राजिंदर सिंह बेदी 1915 09 01 सियालकोट, पंजाब, ब्रिटिश भारत उपन्यासकार, निर्देशक, पटकथा लेखक, नाटककार 1984 मुंबई, महाराष्ट्र, भारत 1933–1984
राजिंदर सिंह बेदी एक हिन्दी और उर्दू उपन्यासकार, निर्देशक, पटकथा लेखक, नाटककार थे। इनका जन्म 1 सितम्बर 1915 को सियालकोट, पंजाब, ब्रिटिश भारत में हुआ था, लेकिन वे विभाजन के बाद पाकिस्तान से भारत आए थे।। यह पहले अखिल भारतीय प्रगतिशील लेखक संघ के उर्दू लेखक थे। जो बाद में हिन्दी फ़िल्म निर्देशक, पटकथा लेखक, संवाद लेखक बन गए। यह पटकथा और संवाद में ऋषिकेश मुखर्जी की फ़िल्म अभिमान, अनुपमा और सत्यकाम; और बिमल रॉय की मधुमती के कारण जाने जाते हैं।http://www.sikh-heritage.co.uk/arts/bollywoodgreats/bollygreats.htm Bollywood greats 2 अक्तूबर 2015 https://web.archive.org/web/20150707001945/http://www.sikh-heritage.co.uk/arts/bollywoodgreats/bollygreats.htm 7 जुलाई 2015 dead http://www.urdustudies.com/auinfo/BediRS.html Urdu Studies 2 अक्तूबर 2015 https://web.archive.org/web/20160303195223/http://www.urdustudies.com/auinfo/BediRS.html 3 मार्च 2016 live यह निर्देशक के रूप में दस्तक (1970) की फ़िल्म जिसमें संजीव कुमार और रेहना सुल्तान थे, के कारण जानते जाते हैं। Emergency? No thanks 16 July 2005 http://timesofindia.indiatimes.com/Opinion/Sunday_Specials/Emergency_No_thanks/rssarticleshow/1172938.cms 2014-08-26 The Times of India https://web.archive.org/web/20130730054353/http://timesofindia.indiatimes.com/Opinion/Sunday_Specials/Emergency_No_thanks/rssarticleshow/1172938.cms 30 जुलाई 2013 live
उन्हें विभाजन पर लिखी गई उनकी मन को 'विचलित' करने वाली दुखद कहानियों के लिए जाना जाता है। Emergency? No thanks 16 July 2005 http://timesofindia.indiatimes.com/Opinion/Sunday_Specials/Emergency_No_thanks/rssarticleshow/1172938.cms 2014-08-26 The Times of India https://web.archive.org/web/20130730054353/http://timesofindia.indiatimes.com/Opinion/Sunday_Specials/Emergency_No_thanks/rssarticleshow/1172938.cms 30 जुलाई 2013 live
जीवन
इनका जन्म 1 सितम्बर 1915 को सियालकोट, पंजाब, ब्रिटिश भारत में हीरा सिंह बेदी और सेवा दाई के घर में हुआ था।Singh, Ranjit (2008). Sikh Achievers. Hemkunt Press. pp. 152–153. ISBN 978-81-7010-365-3. यह कई वर्षों तक उर्दू में शिक्षा ग्रहण करते रहे। लेकिन यह महाविद्यालय की शिक्षा प्राप्त नहीं कर पाये। विभाजन के बाद 1947 में उनका परिवार फाजिल्का, पंजाब, भारत में आ गया।
विरासत
उनके याद में पंजाब सरकार ने राजिंदर सिंह बेदी पुरस्कार नाम रखा। जिसे उर्दू साहित्य में अपना योगदान देने वाले को यह पुरस्कार दिया जाता है। इनके द्वारा रचित एक उपन्यास एक चादर मैली–सी के लिये उन्हें सन् १९६५ में साहित्य अकादमी पुरस्कार (उर्दू) से सम्मानित किया गया।http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/awards/akademi%20samman_suchi_h.jsp अकादमी पुरस्कार साहित्य अकादमी 11 सितंबर 2016 https://web.archive.org/web/20160915135020/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/awards/akademi%20samman_suchi_h.jsp 15 सितंबर 2016 dead
सन्दर्भ
बाहरी कड़ियाँ
0066074 राजिंदर सिंह बेदी
श्रेणी:1915 में जन्मे लोग
श्रेणी:१९८४ में निधन
श्रेणी:भारतीय फ़िल्म निर्देशक
श्रेणी:उपन्यासकार
श्रेणी:हिन्दी उपन्यासकार
श्रेणी:साहित्य अकादमी द्वारा पुरस्कृत उर्दू भाषा के साहित्यकार