Skip to main content

  | मौसम…

411 समाचार
Public archive edition · Attributed source reporting with original dates · AI drafts are excluded

411 REFERENCE · Wikipedia

भारतीय गणितज्ञों की सूची

Reference material by Wikipedia contributors. This retains its source identity and is not 411 news reporting.

right|thumb|200px|आधुनिक भारत के महान् गणितज्ञ श्रीनिवास रामानुजन् सिन्धु सरस्वती सभ्यता के काल से लेकर आधुनिक काल तक भारतीय गणित के विकास का कालक्रम नीचे दिया गया है। सरस्वती सिन्धु परम्परा के उद्गम का अनुमान अभी तक ७००० ई पू का माना जाता है। पुरातत्व से हमें नगर व्यवस्था, वास्तु शास्त्र आदि के प्रमाण मिलते हैं, इस से गणित का अनुमान किया जा सकता है। यजुर्वेद में बड़ी बड़ी संख्याओं का वर्णन है।November 2015 ईसा पूर्व याज्ञवल्क्य, शतपथ ब्राह्मण के एक श्रुतर्षि | वेदत्रयी सम्बद्ध ज्योतिषविद्- लगधमुनि, वेदांगज्योतिष के रचयिता। 1350 ई पू अ.स. बौधायन, शुल्ब सूत्र 800 ई. पू अनुमानित समय मानव,शुल्ब सूत्र 750 ई पू अ. स. आपस्तम्ब, शुल्ब सूत्र 700 ई पू अ.स. अक्षपाद गोतम, न्याय सूत्र 550 ई पू कात्यायन, शुल्ब सूत्र 400 ई पू अ.स. पाणिनि, 400 ई पू, अष्टाध्यायी पिंगल, 400 ई पू छन्दशास्त्र भरत मुनि, 400 ई पू, अलंकार शास्त्र, संगीत ईस्वी सन् 1-1000 आर्यभट - 476-550, ज्योतिष यतिवृषभ (लगभग 500-570) - दूरी तथा समय मापने की इकाइयों की समीक्षा वराहमिहिर, ज्योतिष भास्कर प्रथम, 620, ज्योतिष ब्रह्मगुप्त - ज्योतिष मतंग मुनि - संगीत विरहाङ्क (750) - श्रीधराचार्य 750 लल्ल, 720-790, ज्योतिष गोविन्दस्वामिन् (850) वीरसेन महावीर (850) जयदेव (850) पृथूदक, 850 हलायुध, 850 आर्यभट २, 920-1000, ज्योतिष वटेश्वर (930) ईस्वी सन् 1000-1800 ब्रह्मदेव, 1060-1130 श्रीपति, 1019-1066 गोपाल (1135 ई के पूर्व) हेमचन्द्र (1088-1173) भास्कर द्वितीय - ज्योतिष गंगेश उपाध्याय, 1250, नव्य न्याय पक्षधर, नव्य न्याय शंकर मिश्र, नव्य न्याय माधव - ज्योतिष परमेश्वर (1360-1455), ज्योतिष नीलकण्ठ सोमयाजि,1444-1545 - ज्योतिष महेन्द्र सूरी (1450) शंकर वारियर (c. 1530) वासुदेव सार्वभौम, 1450-1525, नव्य न्याय रघुनाथ शिरोमणि, (1475-1550), नव्य न्याय ज्येष्ठदेव, 1500-1610, ज्योतिष अच्युत पिशराटि, 1550-1621, मथुरानाथ तर्कवागीश, c. 1575, नव्य न्याय जगदीश तर्कालंकार, c. 1625, नव्य न्याय गदाधर भट्टाचार्य, c. 1650, नव्य न्याय मुनीश्वर (1650) कमलाकर (1657) जगन्नाथ सम्राट (1730) ईस्वी सन् 19वीं सदी श्रीनिवास रामानुजन् (1887-1920) ए॰ ए॰ कृष्णस्वामि अय्यंगार (1892-1953) प्रशान्त चन्द्र महालनोबिस (1893-1972 सत्येन्द्र नाथ बसु (1894-1974) संजीव शाह(1803- 1896) रघुनाथ पुरुषोत्तम परांजपे (1876-1966) २०वीं सदी right|thumb|300px|के० चन्द्रशेखर 2 राज चन्द्र बसु (1901-1987) सुब्बय्या शिवशंकरनारायण पिल्लै (1901–1950) तुरुक्कन्नपुरम विजयराघवन (1902–1955) दत्तारय रामचन्द्र कापरेकर (1905–1986) समरेन्द्र नाथ राय (1906–1964) दामोदर धर्मानन्द कौशाम्बी (1907–1966) सर्वदमन चावला (1907-1995) लक्कोजू संजीवराय शर्मा (1907–1998) सुब्रह्मण्यन् चन्द्रशेखर (1910-1995) एस. एस श्रीखंडे (जन्म 1917) प्रह्लाद चुन्नीलाल वैद्य (1918-2010) टेक्कथाअमायन्कोथकलाम सरस्वती अम्मा (1918-2000)भारतीय गणित के आधुनिक विद्वान (धीप्रज्ञ द्विवेदी) अनिल कुमार गैन (1919–1978) कल्यामपुड़ी राधाकृष्ण राव (1920-) हरीश चन्द्र (1923-1983) पी के श्रीनिवासन (1924–2005) रघु राज बहादुर (1924-1997) गोपीनाथ कलियांपुर (1925-2015) श्रीराम शंकर अभयंकर ( 1930–2012) एम. एस. नरसिम्हानी (जन्म 1932) कांजिवरम श्रीरंगचारी शेषाद्रि (जन्म 1932) के.एस.एस.नंबूरीपाड़ (जन्म 1935) रामयंगर श्रीधरन (जन्म 1935) विनोद जौहरी (1935–2014) के. आर. पार्थसारथी (जन्म 1936) रामदास ल. भीरुड (1937-1997) सुंदररामन रामनान (जन्म 1937) प्रणब कुमार सेन (जन्म 1937) वीरवल्ली एस. वरदराजन (जन्म 1937) जयंता कुमार घोष (जन्म 1937) सी॰ पी॰ रामानुजम (1938–1974) वी. एन. भाटी (1938–2009) श्रीनिवास एस आर वर्धन (जन्म 1940) एम. एस. रघुनाथन (जन्म 1941) वशिष्ठ नारायण सिंह (जन्म 1942) एस बी राव (जन्म 1943) गोपाल प्रसाद (जन्म 1945) विजय कुमार पटौदी (1945–1976) एसजी दानी (जन्म 1947) रमन परिमल (जन्म 1948) नवीन एम. सिंघी (जन्म 1949) सुजाता रामदोरै आर बालासुब्रमण्यम (जन्म 1951) एम राम मूर्ति (जन्म 1953) आलोक भार्गव (जनम् 1954) रतन चन्द (जन्म 1955) लक्ष्मण कातकर(जन्म 1955) नरेन्द्र करमरकर (जन्म 1957) दिनेश ठाकुर (जन्म 1961) मनीन्द्र अग्रवाल (जन्म 1966) मधुसूदन (जन्म 1966) चन्द्रशेखर खरे (जन्म 1968) यू. एस. आर. मूर्ति लक्ष्मीनारायण महादेवन कपिल हरि परांजपे विजय वज़ीरानी (जन्म 1957) उमेश वज़ीरानी महान महाराज (जन्म 1968) संतोष वेम्पला (जन्म 1971) आनन्द कुमार (जन्म 1973) कन्नन सुंदरराजन (जन्म 1973) किरण केदलया (जन्म 1974) मंजुल भार्गव (1975 -) ऋतब्रत मुंशी (जन्म 1976) सुभाष खोत (जन्म 1978) सौरभ चटर्जी (जन्म 1979) नीना गुप्ता (जन्म 1984) नयनदीप डेका बरुआ (जन्म 1972) अनुपम सैकिया के० चन्द्रशेखर सन्दर्भ इन्हें भी देखें भारतीय गणित भारतीय गणित का इतिहास भारतीय ज्योतिषी - भारतीय खगोलशास्त्रियों के नाम एवं उनके कार्यों का विवरण भारतीय वैज्ञानिकों की सूची बाहरी कड़ियाँ भारत के महान गणितज्ञ (गूगल पुस्तक ; लेखक - महेश शर्मा) भारत में गणित का इतिहास प्राचीन भारत में गणित (अंग्रेजी में) Cultural foundations of mathematics: the nature of mathematical proof and transmission of the calculus from India to Europe in the 16th Century (Google book ; By C. K. Raju) गणित शास्त्र के विकास की भारतीय परम्परा (गूगल् पुस्तक ; लेखक - सुद्युम्न आचार्य) श्रेणी:गणित श्रेणी:सूचियाँ श्रेणी:भारतीय गणितज्ञ