Proto-Turkic/Vocabulary table

To avoid confusion with modern sound forms, we have listed only the historical forms. Words in modern languages ​​came directly from these languages, to which they are descendants. Turkmen is included for lengths. + EnglishTurkic LanguagesOghuric LanguagesSuggested Proto-Bulgar ReconstructionCommon Turkic LanguagesSuggested Proto-Turkic ReconstructionPre-Turkic EraHungarian BorrowingsVolga BulgarianChuvashOld Turkic (Köktürkish and Old Kyrgyz)Old UyghurKarakhanidChagatayHistorical Kipchak (Middle Kipchak and Cuman)OghuzArghu (Middle Arghu and Khalaj)Suggested Late Pre-(Proto-)Turkic ReconstructionBorrowings from Early Pre-Proto-TurkicSuggested Early Pre-(Proto-)Turkic ReconstructionWordCategoryHungarian Borrowing from s-dialectHungarian Borrowing from BulgarHistorical Oghuz (Middle Oghuz and Old Anatolian Turkish)Turkmenbarleyfoods - -урпа (urp̬a)*arpa -(arpa)اَرْپا (arpa)ارپا (arpa)ارپا (arpa)آرپه (arpa)arpaarpa*arpa*arpamoon; monthastronomy -ايخ (ayıx)уйӑх (ujăh)*āyïχ𐰖 (ay⁠)(ay)ااىْ (aay)(ay)(ay)(ay)aaýhaay*āy*āyclear skyweather - - -уяр (uyar)*ayar -ayas(ayaaz)(ayaz)(ayaz)(ayaz)aýazhayaaz*ayaz*ayāŕ -*payārbeginning; headanatomy -بج (baç)пуҫ (puś)*balč𐰉𐱁 (baş)p՚š (baş)بَش (baş)باش (baş)بش (baş)باش (baş)başbaş*baš*baĺčto goverbs - -بر (bar-)пыр (pyr)*bar-𐰉𐰺 (bar-)(bar-)(bar-)(bar-)(bar-)(bar-)barmakvarmaq*bar-*bar-fivenumbers -بيال (biyel)пиллӗк (pillĕk)*bẹ̄l𐰋𐰃𐱁 (béş)(béş)بٖيشْ (bééş)بیش (béş⁠)(béş)بيش (béş)bääşbeeş*bẹ̄š*bẹ̄ĺbrainanatomy - - -миме (mime)*mẹŋi(meyi), (meŋi)(meyi), (meŋi)مَنِكٖي (meŋi) -(miy, meyin, meyni)(beyni)beýnimein*bẹńi, *bẹŋi*bẹńionenumerals - -بىر (biir)пӗр (pĕr)*bīr𐰋𐰃𐰼 (bir)(pir)بيٖرْ (biir)(bir)(bir)بر (bir)birbii*bīr*bīrwheatfoodsbúza -пӑри (pări)*buwzay -(bugday)بُغْداىْ (bugday)(bugday)(bogday)بوغدای (buğday)bugdaý -*bugday*bugdaybeans, peasfoodsborsó -пăрҫа (părś̬a)*burčaχ -(burçaq)بُرْچَقْ (burçaq)(burçaq)(burçaq)بورچاق (burçaq)burçak -*burčak*burčakcalfanimalsborjú -пӑру (păru)*burawu𐰉𐰆𐰕𐰍𐰆 (⁠buzaɣu⁠)pwz՚γw (buzaɣu)بُزاغُو (buzāɣū)بوزاغ (buzaɣ)بوزاو (buzaw)بوزاغو (buzağu)buzaw -*buzagu*buŕagufournumerals - -توات (tüweet)тӑваттӑ (tăvattă)*tȫt𐱅𐰇𐰼𐱅 (⁠tört)twyrt (tört)تُورْتْ (töört)(tört)(tört)دورت (dört)döörttöört*tȫrt*tȫrtnoontimedél - -*tül- - -(tüş)(tüş)(tüş) - - -*tüš*tüĺto fallverbsdől - -*tül-𐱅𐰇𐰾 (tüş-)twšmʾk (tüşmek)تُشْماكْ (tüşmeek)(tüş-)(tüş-)دوشمك (düşmek)düşmektüşmək*tüš-*tüĺ-bloodanatomy -خان (xaan)юн (yun) (<*χyan)*χān𐰴𐰣 (qan)(qan)قانْ (qaan)قان (qan)قان (qan)قان (qan)gaanqaan*kān*kānsnowweather - - йур (yur) (<*χyar) *χār 𐰴𐰺 (qar) (qar) (qaar) قار (qar) قار (qar) قار (qar) gaar qaar *kār *kārwinterseasons - -хӗл (hĕl)*χïl𐰶𐰃𐱁 (qış)(qış)قِشْ (qış)قیش (qış)(qış)قیش (qış)gyşqış*kïš*kïĺgirl, daughterfamily -هير (hiir)хӗр (hĕr)*χï̄r𐰶𐰃𐰕 (qız)(qız)قٖيزْ (qıız)(qız)(qız)قیز (qız)gyyzqıız*kï̄z*kï̄ŕsmalladjectiveskicsinyكجن (kiçin)кӗҫӗн (kĕś̬ĕn)*kičin𐰚𐰃𐰲𐰏 (kiçüg)(kiçig)(kiçüg)کچیک (kiçik)(kiçi)کیچی (kiçi)kiçi -*kičüg*kič-to migrateverbs - life -كوج (köç), كوالج (köwelç-)куҫ (kuś)*kölč-(köç-)(köç-)(köçmeek)(köçmek)(köçmek)(göçmek)göçmekkeçmək*köč-*kö(ĺ)č- -*kötiĺč-sunnyweather - - -хӗвел (hĕvel)*χuńāl -(quyaş)قُياشْ (quyaaş)(quyaş)cuyas (quyaş) - - -*kuyāš*kuńāĺbridegroomfamily - -кĕрӳ (kĕrü)*küzegü -(küdegü)كُذاكُو (küðegü)كویاكو (küyägü)كویاكو (küyägü)كويكو (güyegü)giýewküdəyi*küðegü*küdegüsonfamily -اول (awıl)ывӑл (yvăl)*awıl𐰆𐰍𐰞 (oğul)(oğul)(oğul)اوغول (oğul)(ovul, oğul)اوغل (oɣul)oguloğul*ogul*ogultennumerals - -وان (waan)вуннӑ (vunnă)*ōn𐰆𐰣 (on)(on)(oon)(on)(on)(on)oonoon*ōn*ōnox, bullanimalsökör -вӑкӑр (văk̬ăr)*ökür𐰈𐰛𐰈𐰕 (öküz)(öküz)(öküz)(öküz)(ögüz)اوكوز (öküz)öküz -*öküz*(h)öküŕ Daur: xukur *pöküŕto dieverbs - life -ول (vel-)вил (vil-)*öl-𐰇𐰠 (öl-)(öl-)(öl-)(öl-)(öl-)اولمك (ölmek)ölmekhölmək*öl-*öl-to loveverbs - emotions -سو (sew-)сав (sav-)*sew-𐰾𐰋 (seb-)sʾβmʾk (sevmek)سَڤْماكْ (sevmeek)(séwmek)(sew-, söw-)سومك (sevmek)söýmeksəvmək*seb-*seb-waterelements -شو (şıv)шыв (šıv)*sïw𐰽𐰆𐰉 (sub)(suv)سوڤ (suuv)سو (su)سو (su)(suv)suwsuv*sub*subhen, fowlanimalstyúkتوح (toox)чӑх (čăh)*tōχ(takıgu)tʾqyγw (taqïɣu)تَقاغُو (taqaaɣuu)تاغوق (taɣuq)tauc (tawuq)طاوق (tavuk)towuk -*takïgu*takïguseaworldtenger - -*teŋir - -(teŋiz) -(teŋiz)دَڭِز (deňiz)deňiz -*teŋiz*teŋiŕskyelements - - -турӑ (tură)*taŋrï𐱅𐰭𐰼𐰃 (teŋri)(teŋri)(teŋri)(teŋri)(teŋri)(taŋrı)taňry -*teŋri*teŋriXiongnu: 撐犁 (*ṭhāŋ-*rə̄j)*teŋrirainweather - -ҫумӑр (śumăr)*ǰawmur - (yağmur)يَغْمُرْ (yaɣmur)یَامْغُورْ (yamğur)(yamğur)یاغمور (yağmur)ýagmyr - *yagmur *yagmurfleece, matted wooltextile -gyapjú - -*ǰapawu - -(yapaaquu)(yapaq)(yapagu)یاپاغی (yapağı) - -*yapaku*yapaguto create, produceverbs -gyárt -ҫурат (śurat-)*ǰarat-(yarat-)(yarat-)(yaratmak)(yarat-)(yarat-)یراتمق (yaratmak)ýaratmak -*yarat-*yarat-age; yearlife - -جال (çaal)ҫул (śul)*ǰāl𐰖𐱁 (yaš)(yaş)ياشْ (yaaş)(yaş)(yaş)یاش (yaş)ýaaşyaaş*yāš*yāĺspringseasonsnyár? -ҫур (śur)*yār𐰖𐰔 (yaz)(yaz)(yaz)(yaz)(yaz)(yaz)ýaazyaaz*yāz*yāŕwindnatureszél - -ҫил (śil)*ǰẹl -(yil)یَلْ (yel)ییل (yėl)(yel)(yel)ýelyel*yẹl*yẹlfruitfoods -gyümölcs -ҫимӗҫ (śimĕś)*ǰẹ̄milč - -يَمِشْ (yėmiş) -(yemiş)(yėmiş)iýmiş -*yẹ̄miš*yẹ̄miĺčseventynumerals - - -ҫитмӗл (śitmĕl)*ǰẹtmil(yėtmiş)(yėtmiş)(yėtmiş)(yėtmiş)(yėtmiş)یتمش (yetmiş)ýetmişye(e)tmiş*yėtmiš*yẹtmiĺstring, ropetools -gyeplő -ҫип (śip)*ǰẹp -yyb (yïp)(yıp)(yip)(yip)(yip)ýüpyi(i)p*yïp*yïpto kneadverbs - kitchen - gyúr - ҫӑр (śăr)*ǰuwur- - - (yugurmak) (yugurmak) (yugur-) (yugurmak) ýugurmak -*yugur-*yugur-bumpshapes -gyomor -чӑмӑр (çămăr)*ǰumur - - - - - -ýumry -*yumru*yumruringjewelriesszérűgyűrű -ҫӗрӗ (śĕrĕ)*ǰürük -(üzük)يُزُكْ (yüzük) -(yüzük)یوزوك (yüzük)ýüzük -*yüzük*yüŕük