Dutch/Lesson 13

les 13 Bijvoeglijke naamwoorden ~ Adjectives Nathalie bezoek het museum Gammar: Inflection Grammar: comparative and superlative Participles Gesprek 13 noicon|40px Nathalie is een Franse toeriste die korte tijd op bezoek is in de Nederlandse hoofdstad capital Amsterdam. Zij heeft veel much goeds gehoord heard over about de plaatselijke local musea en besluit decides het bekende well known Rijksmuseum te gaan bekijken. De uitgebreide extensive verzameling collection Oude Meesters uit de Gouden Eeuw Golden Age (17th century) is wereldberoemd world renowned. Een jongeman spreekt haar aan starts a conversation with her in een van de achterste back zalen halls van het museum. Goedemiddag, heeft U dat prachtige doek canvas, painting van Rembrandt gezien? Goedemiddag, welk doek bedoel mean je? Het linkse left one of het rechtse? Ik bedoel dat linkse daar, waarvan of which de donkere dark delen parts zo sterk strongly afsteken contrast tegen dat gouden golden, lichte bright deel in het midden middle. Is het niet fantastisch hoe how enorm Rembrandt je blik gaze weet vast te houden capture? Ja, dat is waar. Je blijft kijken keep watching en hoe langer the longer je kijkt des te meer the more het beeld gaat leven comes to life. Ja, het is een waar wonder miracle te zien hoe die mensen die al lang dood zijn toch weer tot leven komen. Het is prachtig. Je houdt erg van deze bijzondere special stijl, geloof ik? Vocabularyde toeristfile:nl-toerist.oggtouristde toeristefile:nl-toeriste.oggfemale touristde hoofdstadfile:nl-hoofdstad.oggcapitaluitbreidenfile:nl-uitbreiden.oggto expandde verzamelingfile:nl-verzameling.oggcollection, math: setde zaalfile:nl-zaal.ogghallhet doekfile:nl-doek.oggcanvas, paintingde doekfile:nl-doek.oggclothlinksfile:nl-links.oggleftrechtsfile:nl-rechts.oggrighthet wonderfile:nl-wonder.oggmiracle thumb|170px|muziek de muziek Het museum Nathalie is a French tourist visiting the Dutch captital Amsterdam. She has heard a lot of good things about the local museums and decides to go look at the well known Rijksmeuseum. The extensive collection of Old Masters from the Golden Age is world famous. A young man starts a conversation with her in one of the back halls of the museum. Good afternoon. Have you seen that beautiful painting by Rembrandt? Good afternoon, which canvas do you mean? The left one or the right one? I mean the left one there, of which the dark parts contrast so strongly against that golden bright part in the middle. Isn't it fantastic how enormously Rembrandt captures your gaze? Yes that is true. You just keep watching and the longer you look the more the image comes to life Yes, it is a true miracle to see how these people, long dead, come to life again nevertheless It is beautiful. You love this special style very much, I believe? More about adjectives Dutch adjectives are only a little more complicated than their English counterparts. An adjective generally occurs in two forms, an undeclined one and a declined one, ending in -e. Which one is used depends on a number of factors. Predicative versus attributive In general the undeclined form is used for a predicate, the declined form if the adjective is used as an attribute. Japanese speakers may recall the rules about na-type adjectives for this case: predicative: dit huis is prachtig - this house is gorgeous attributive: dit prachtige huis - this beautiful house Gender and indefiniteness There is an important exception to the above main rule. If an adjective is used attributively before a singular neuter word in the indefinite case, it remains undeclined: het mooie huis (definite) een mooi huis (indefinite) mooi werk ! (indefinite uncountable) The 'indefinite' case includes words like geen, welk?, ieder etc.: dit is geen mooi huis. Adverbial use Dutch adjectives can be used as adverbs without further ado, this contrasts with English where the ending "-ly" is usually required. Compare: attributive een langzame afdaling - a slow descent predicative de afdaling is langzaam - the descent is slow adverbial hij daalde langzaam af - he descended slowly Substantives The adjective can be made independent as a substantive, in which case it does carry an -e in the predicate: dat is een mooie - that is a nice one (Notice that Dutch does not add 'one' in this case, in contrast to Afrikaans). The same holds for possessive pronouns, e.g.: dat is de mijne - that's mine. Fixed combinations Sometimes the combination of adjective + noun have become a joint concept. In that case the inflection -e is dropped. het [bijvoeglijk naamwoord] - the adjective het [centraal station] - the central station de [klinisch phycholoog] - the clinical psychologist een [Amerikaans president] - an American president Unfortunately there are many border line cases and it is hard to give fail proof rules, e.g. it is: de Amerikaanse president. And it is: een Frans filosoof but: niet een Franse, maar een Duitse filosoof. In practice this seldom presents a serious problem for non-native speakers, as native speaker do not always agree on this point either. Comparatives and superlatives In English a few adjectives form comparatives and superlatives by adding "-er" and "-(e)st". Dutch follows the same pattern. hoog - hoger - hoogst high - higher - highest However, in contrast to English this pattern is used for almost all Dutch adjectives, even for long ones and when formidable consonant clusters form. interessant - interessanter - interessantst interesting - more interesting - most interesting After "-r" often a dental is inserted: helder - helderder - helderst For a few words ending in "-s" or "-isch" Dutch resorts to paraphrase as English does far more often; fantastisch - fantastischer - meest fantastisch Comparatives and superlative receive the ending -e as all adjectives: de mooiste bloemen de meest fantastische webstek As in English a few adjectives have irregular forms: goed - beter - best good - better - best weinig - minder - minst little/few - less/ fewer - least/ fewest veel - meer - meest much/many - more - most The same rules for inflection apply to the comparative ans superlative as do for the positive grade, but the inflection -e is dropped in many cases when there would be a lengthy succession of schwas, e.g.: Een gemakkelijker(e) opdracht - an easier task The word gemakkelijkere would have 4 schwas in a row -kə-lə-kə-rə. In this case the last one is typically dropped. Participles As in English a participle behaves as an adjective and in most cases it receives the suffix "-e" as described above: gekookte aardappels kokende olie An exception is the past participle of a strong verb that ends in "-en". It does not take an -e in attributive cases. gebakken aardappels Only as a substantive does it receive "-e": dit is een gevangene - this is a prisoner (lit. a 'caughtee') The adjective eigen (own) also follows this pattern. In fact, it descends from an old past participle. Je eigen huis. - Your own house Het eigen huis. - The owned house Het eigene van de streek - The typical quality of the region Deze streek heeft iets eigens - This region has something special In contrast to English the present participle is seldom used to initiate a clause: The train departing from platform 6 is delayed De van perron 6 vertrekkende trein is vertraagd De trein die van perron 6 vertrekt is vertraagd. Vertrekkende would seldom be used after trein. Alle treinen, vertrekkende van perron 6 -> Alle treinen die van perron 6 vertrekken. The first construction is technically correct but sounds overly formal. By contrast, past participles are occasionally found in such a construction, particularly if other attributes are already prefixed: Het uitgestrekte gebied verloren bij het verdrag van XXX werd heroverd. The vast territory lost at the treaty of XXX was regained by conquest. Materials As in English adjectives that indicate a material end in "-en": wollen - woolen They are indeclinable and are only used attributively: de wollen muts To express the predicate, the preposition van is used: de muts is van wol. Other endings Dutch lost its case endings more recently than English did and it is not uncommon to encounter endings like "-er", "-en" etc. in frozen expressions: te goeder trouw (dat. fem. sg.) -- in good faith in koelen bloede (dat neut. sg.) -- in cold blood goedenavond! (acc masc. sg.) -- good evening! van ganser harte (dat. fem. sg., despite hart being neuter) -- with all my heart te gelegener tijd (dat fem. sg.) -- at a convenient time The latter contrasts with ten tijde van where tijd in shown as a masculine dative... Clearly the case system was getting pretty corrupt before most of it got abolished in official spelling (1947). Partitive -s One form of case ending is still productive. After words that indicate a quantity such as iets, wat, niets. veel an adjective gets a genitive (partitive) "-s": iets moois - something beautiful veel liefs - a lot of love iets wikibooksachtigs - something like wikibooks adjectives Put the (adjectives) in the following in the right form: De (prachtig) schilderijen van Rembrandt zijn in de (heel) wereld (beroemd) Er valt niets (beter) te doen (Goed) wijn behoeft geen krans Hij heeft een (goed) hart en een (sterk) arm Dat is een (helder),(begrijpelijk) uiteenzetting Is dat een (zilveren) of een (platina) ring? Wat een (groot) land zijn de (Verenigd) Staten toch! (Welk) schilderij? Bedoel je het (links) of het (rechts)? De (achterst) zaal is wat (kleiner) dan de (voorst). De (donker) delen van het doek contrasteren (sterk) met de (licht). De prachtige schilderijen van Rembrandt zijn in de hele wereld beroemd. Er valt niets beters te doen. Goede wijn behoeft geen krans. Hij heeft een goed hart en een sterke arm. Dat is een heldere, begrijpelijke uiteenzetting. Is dat een zilveren of een platina ring? Wat een groot land zijn de Verenigde Staten toch! Welk schilderij? Bedoel je het linkse of het rechtse? De achterste zaal is wat kleiner dan de voorste. De donkere delen van het doek contrasteren sterk met de lichte.