Manchu/Lesson 24 - Reading 12

Text Ilan Hergen Ging三字经niyalma tuktande banin daci sain人之初 性本善banin ishunde hanci tacin ishunde goro性相近 习相远unenggi taciburakv oci banin uthai gurimbi苟不教 性乃迁tacibure doro hing serengge wesihun教之道 贵以专seibeni mengd zi I emu abaki de sonjome tenebi昔孟母 择邻处jui tacirakv ofi tehe I sirge be lashalahabi子不学 断机抒deo yan xan de urgan I hacin bifi窦燕山 有义方sunja jui be tacibure jakade gebu yooni algihabi教五子 名俱扬ujufi taciburakv oci amai endebukv养不教 父之过taciburede cira akv oci sefui banuhun教不严 师之惰Ugen tacirakvngge giyanggan de sakv子不学 非所宜ajigan de tacirakv oci sakda de ainambi幼不学 老何为gu be colirakv oci tetun banjinarakv玉不琢 不成器niyalma tacirakv ofi jurgan be sarakv人不学 不知义jui oho niyalma jing asihan I fonde为人子 方少时sefu gucu de hajila dorolou yangse be urebu亲师友 学礼仪hvwang siyang uyun se de sengtefun wejeme mutehebi香九龄 能温席niyalma de hiyooxunlara be ejeci acambi孝于亲 所当执kung zung buin sede xulhe be anahynjame bahanabi融四岁 能让梨ahvn de deocilere be neneme saci acambi弟于长 宜先知hiyooxun deocire be uju tuware donjire be ilhi首孝悌 次见闻tere ton be sat ere xu be eje知某数 识某文emu ci juwan juwan ci tanggv ombi一而十 十而百tanggv ci minggan minggan ci tumen ombi百而千 千而万ilan erdemu serengge abka na niyalma三才者 天地人ilan erden serengge xun biya usiha三光者 日月星ilan hexen serengge ejen amba I jurgan三纲者 君臣义ama jui haji eigen sargan I ijishvn父子亲 夫妇顺niyengniyeri juwari bolori bolori tuweri曰春夏 曰秋冬ere duin forgon forgoxorongge mohon akv此四时 运不穷julergi amargi wargi dergi serengge曰南北 曰西东ere duin dere delimba de acabumbi此四方 应呼中muke tuwa sere moo aisin bon serengge曰水火 木金土ere sunja feten ton be da arambi此五行 应乎数gosin jurgan dorolon mergen akdun serengge曰仁义 礼智信ere sunja enteheme farfabuci ojorakv此五常 不容紊handu xuxu turi maigen ira fisihe稻粱菽 麦黍稷ere ninggun hacin jeku niyalma jeterengge此六谷 人所食morin ihan honin coko indahvn ulgiyan马牛羊 鸡犬豕ere ninggun hacin ujima niyalma ujirengge此六畜 人所饲urgun jili sere gasacun sengguwecun sere曰喜怒 曰哀惧hairara ubiyara buyerengge nadan hacin I gvnin yongkiyaha爱恶欲 七情具hoto boihon suko moo wehe aisin匏土革 木石金sirge jai cuse moo ere jakvn mudan inu丝与竹 乃八音da mafa unggu mafa banin mafa高曾祖 父而身beyeci jui juici omolo身而子 子而孙jui omolo ci komolo domolo de isitara自子孙 至玄曾ere uyun uksun niyalma ciktan ombi乃九族 人之伦ama jui I baili sargan dahasahun eigen父子恩 夫妇从ahvn oci senggi me deo oci gungnecuke兄则友 弟则恭ungga asihan giyangga gucu gargan sain长幼序 友与朋ejen oci ginggun amban oci tondo君则敬 臣则忠ere juwan jurgan uherilerengge niyalma此十义 人所同yaya juse tacibure de urunakv sibkime giyangna凡训蒙 须讲究yaya juse tacibure de urunakv sibkime giyang na详训诂 明句读tacire urse de urunakv tuktan bi为学者 必有初ajige tacikv wajiha manggi sy xu bithe de isinambi小学终 至四书luwen yu serengge orin fiyelen论语者 二十篇geren sabisa sain gisun be ejehebi群弟子 记善言dasara teksilere ci necin taifin de isibuhabi自修齐 至平治xi gukuhe manggi cun cio be deribuhebi诗既亡 春秋作jalan siran be kimci duben deribun be sa考世系 知终始tang hiya be dailafi gurun I colo xang sehe汤伐夏 国号商jakvn tanggv aniya ofi umesi goro goidaha八百载 最长久agvrahajun de amuran xurdeme gisurere be wesihun obuha逞干戈 尚游说sunja etenggi nadan kiyangkiyan tucikebi五霸强 七雄出juwe jalan ulafi cu han temxehe传二世 楚汉争gao dzu mukdehe manggi han gurun I doro Be ilibuha高祖兴 汉业建liyang gurun be mukiyebuhe manggi gurun Be teni halaha梁灭之 国乃改suduri be hvlara urse yargiyan kooli be kimci读史者 考实录angga be hvla mujilen de eje口而诵 心而惟tere hafan tehe bime tacire be kemuni kicehebi彼既仕 学且勤funiyehe be mulu de akiyama suifun I suksaha Be tohombi头悬梁 锥刺股gvwa taciburakv bime beye jobome kicehebi彼不教 自勤苦orho unuha weihe de lakiyahangga如负薪 如挂角bete udu suilacibe kemuni teng seme girkvhabi身虽劳 犹苦卓suweni ajige juse doigvde gvnici acambi尔小生 宜早思tere mutebuhe be dahame geren ferguweme彼既成 众称异terei sure ulhisu be niyalma ferguwecuke seme maktahabi彼颖悟 人称奇siye doo yvn xi irgebume mutehebi谢道韫 能咏吟ferguwecuke jui seme tukiyefi jeng dzi hafan obuhabi举神童 作正字suweni ajigan de tacirengge hvsutuleme isibuci ombi尔幼学 勉而致faxxan urse inu erei adali有为者 亦若是indahvn dobori tuwakiyame coko elde be hvlambi犬守夜 鸡司晨unenggi tacirakv oci adarame niyalma oci ombi苟不学 曷为人niyalma tacirakv oci jaka de isirakv人不学 不如物ajigan de tacifi ciksika de yabu幼儿学 壮而行dergi oci ejen de akvmbu fejergi oci irgen be gosi上致君 下泽民gebu maktacun be algimbume ama eme be iletule扬名声 显父母bi jui be taciburengge damu emu ging ni bithe我教子 唯一经kicebe de gung bi efin de tusa ak勤有功 戏无益 Translation Vocabulary Notes Return to Manchu lessons list References The text for this lesson was taken from the following blog: http://brotlein.blog.sohu.com/45132440.html